Epoki literackie, ich ramy czasowe oraz lektury

Zbiór fiszek pojęciowych obejmujących ramowe daty, wydarzenia przełomowe oraz zestawienia lektury obowiązkowe dla poszczególnych epok literackich od starożytności po współczesność.

Starożytność (ramy czasowe)

Okres od ok. VIII w. p.n.e. do 476 r. n.e. Początek wyznaczają pierwsze dzieła literatury greckiej - „Iliada” i „Odyseja” Homera, a koniec – upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego.

Lektury starożytności

„Iliada” (Homer), „Odyseja” (Homer), „Antygona” (Sofokles).

Średniowiecze (ramy czasowe)

Okres od 476 r. do XV wieku. Początek stanowi upadek cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 r., a koniec – odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492 r.

Lektury średniowiecza

„Pieśń o Rolandzie”, „Lament świętokrzyski”, „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze śmiercią”.

Renesans (ramy czasowe)

Okres od XV do XVI wieku. Początek wiąże się z odrodzeniem zainteresowania kulturą antyczną i rozwojem humanizmu, a koniec przypada na przełom XVI/XVII wieku.

Lektury renesansu

Treny, fraszki, pieśni autorstwa Jana Kochanowskiego.

Barok (ramy czasowe)

Okres od końca XVI wieku do połowy XVIII wieku. Początek wyznacza pojawienie się nowych tendencji artystycznych pod koniec XVI w., a koniec – rozwój oświecenia w połowie XVIII w.

Lektury baroku

Poezja barokowa (Jan Andrzej Morsztyn) oraz „Pamiętniki” (Jan Chryzostom Pasek).

Oświecenie (ramy czasowe)

Okres trwający w XVIII wieku do 1795 r. Początek wyznacza rozwój idei oświeceniowych w XVIII w., a koniec – 1795 r. i 11 rozbiór Polski.

Lektury oświecenia

Bajki, Satyry, „Hymn do miłości ojczyzny” autorstwa Ignacego Krasickiego.

Romantyzm (ramy czasowe)

Okres w latach 1822–1863. Początek stanowi wydanie „Ballad i romansów” A. Mickiewicza w 1822 r., a koniec – powstanie styczniowe w 1863 r.

Lektury romantyzmu

Ballady, romanse, „Romantyczność”, „Dziady cz. II oraz IV”, „Pan Tadeusz” (Adam Mickiewicz) oraz „Balladyna” (Juliusz Słowacki).

Pozytywizm (ramy czasowe)

Okres w latach 1864 – ok. 1890. Początek stanowi klęska powstania styczniowego w 1864 r., a koniec – początek Młodej Polski ok. 1890 r.

Lektury pozytywizmu

„Lalka” (Bolesław Prus), „Potop” (Henryk Sienkiewicz), „Nad Niemnem” (Eliza Orzeszkowa).

Młoda Polska (ramy czasowe)

Okres od ok. 1890 r. do 1918 r. Początek stanowi pojawienie się nowych tendencji artystycznych ok. 1890 r., a koniec – odzyskanie niepodległości po 123 latach w 1918 r.

Lektury Młodej Polski

„Wesele” (Stanisław Wyspiański) oraz „Chłopi” (Władysław Reymont).

20-lecie międzywojenne (ramy czasowe)

Okres w latach 1918–1939. Koniec epoki wyznacza wybuch II wojny światowej w 1939 r.

Lektury 20-lecia międzywojennego

„Ferdydurke” (Witold Gombrowicz) oraz „Przedwiośnie” (Stefan Żeromski).

Wojna i okupacja (ramy czasowe)

Okres w latach 1939–1945. Początek stanowi wybuch II wojny światowej w 1939 r., a koniec – koniec II wojny światowej w 1945 r.

Lektury okresu wojny i okupacji

„Proszę państwa do gazu” (Tadeusz Borowski), „Zdążyć przed Panem Bogiem” (Hanna Krall), „Inny świat” (Gustaw Herling-Grudziński).

Literatura powojenna (ramy czasowe)

Okres w latach 1945–1989. Początek stanowi koniec II wojny światowej w 1945 r., a koniec – przemiany ustrojowe w Polsce w 1989 r.

Lektury literatury powojennej

„Zbrodnia i kara” (Fiodor Dostojewski), „Dżuma” (Albert Camus), „Rok 1984” (George Orwell), „Tango” (Sławomir Mrozek).

Literatura współczesna (ramy czasowe)

Okres od 1989 r. do dziś. Początek wyznaczają przemiany ustrojowe w Polsce w 1989 r.

Lektury literatury współczesnej

„Profesor Andrews w Warszawie” (Olga Tokarczuk), „Miejsce” (Andrzej Stasiuk), „Góra Edek” (Marek Nowakowski), „Podróże z Herodotem” (Ryszard Kapuściński).