Biomoleculen van Hfdst 1

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/46

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

Dit zijn de gekende biomoleculen van hoofdstuck 1 van cellbio, this is to know theyre structure

47 Terms

1
New cards

glyceraldehyde

Definitie: Eenvoudigste aldose (triosemonosaccharide) met een aldehydegroep op C1. Functie: Komt voor als fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme).

<p>Definitie: Eenvoudigste aldose (triosemonosaccharide) met een aldehydegroep op C1. Functie: Komt voor als fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme).</p>
2
New cards

erythrose

definitie: Aldotetrose (4 C-atomen). Functie: Fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme)

<p>definitie: Aldotetrose (4 C-atomen). Functie: Fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme)</p>
3
New cards

ribose

Definitie: Aldopentose (5 C-atomen) met ringstructuur (vijfring). Functie: Structuurelement van ribonucleotiden en dus van RNA. Locatie: RNA-moleculen in de cel.

<p>Definitie: Aldopentose (5 C-atomen) met ringstructuur (vijfring). Functie: Structuurelement van ribonucleotiden en dus van RNA. Locatie: RNA-moleculen in de cel.</p>
4
New cards

glucose

Definitie: Aldohexose (6 C-atomen), belangrijkste monosaccharide, komt voor als α- en β-ringvorm. Functie: Belangrijkste bouwsteen van oligo- en polysacchariden; als vrij molecule de voornaamste energiebron in het bloed; fosfaatesters zijn tussenproducten in het metabolisme. Locatie: Bloed van mens en zoogdieren, vruchten, bouwsteen van zetmeel, glycogeen en cellulose.

<p>Definitie: Aldohexose (6 C-atomen), belangrijkste monosaccharide, komt voor als α- en β-ringvorm. Functie: Belangrijkste bouwsteen van oligo- en polysacchariden; als vrij molecule de voornaamste energiebron in het bloed; fosfaatesters zijn tussenproducten in het metabolisme. Locatie: Bloed van mens en zoogdieren, vruchten, bouwsteen van zetmeel, glycogeen en cellulose.</p>
5
New cards

mannose

Definitie: Hexose.

<p>Definitie: Hexose.</p>
6
New cards

galactose

Definitie: Hexose. Functie: Bouwsteen van lactose (via β,1-4 binding aan glucose). Locatie: Melk (als onderdeel van lactose); ook bouwsteen van raffinose.

<p>Definitie: Hexose. Functie: Bouwsteen van lactose (via β,1-4 binding aan glucose). Locatie: Melk (als onderdeel van lactose); ook bouwsteen van raffinose.</p>
7
New cards

rhamnose

knowt flashcard image
8
New cards

dihydroxyacetone

Definitie: Eenvoudigste ketose (triosemonosaccharide) met een ketongroep op C2. Functie: Fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme).

<p>Definitie: Eenvoudigste ketose (triosemonosaccharide) met een ketongroep op C2. Functie: Fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme).</p>
9
New cards

erythrulose

knowt flashcard image
10
New cards

ribulose

Definitie: Ketopentose (5 C-atomen). Functie: Fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme). (Tekst vermeldt pentosen algemeen als tussenproducten.)

<p>Definitie: Ketopentose (5 C-atomen). Functie: Fosfaatester als tussenproduct in het metabolisme. Locatie: Cel (metabolisme). <em>(Tekst vermeldt pentosen algemeen als tussenproducten.)</em></p>
11
New cards

xylulose

knowt flashcard image
12
New cards

fructose

Definitie: Ketohexose (6 C-atomen), vormt een vijfring omdat de ketongroep op C2 staat. Functie: Komt als monosaccharide voor in vruchten; bouwsteen van sucrose; fosfaatesters zijn tussenproducten in het metabolisme. Locatie: Vruchten, onderdeel van sucrose (tafelsuiker).

<p>Definitie: Ketohexose (6 C-atomen), vormt een vijfring omdat de ketongroep op C2 staat. Functie: Komt als monosaccharide voor in vruchten; bouwsteen van sucrose; fosfaatesters zijn tussenproducten in het metabolisme. Locatie: Vruchten, onderdeel van sucrose (tafelsuiker).</p>
13
New cards

xylose

knowt flashcard image
14
New cards

fucose

knowt flashcard image
15
New cards

arabinose

knowt flashcard image
16
New cards

N-acetylglucosamine

Definitie: Derivaat van glucose met op C2 een aminogroep waarop een acetylgroep gebonden is. Functie: Bouwsteen van chitine (β,1-4 binding) en van mureïne (als onderdeel van het disaccharide met N-acetylmuraminezuur). Locatie: Celwanden van fungi, exoskelet van insecten en crustaceeën, celwanden van bacteriën.

<p>Definitie: Derivaat van glucose met op C2 een aminogroep waarop een acetylgroep gebonden is. Functie: Bouwsteen van chitine (β,1-4 binding) en van mureïne (als onderdeel van het disaccharide met N-acetylmuraminezuur). Locatie: Celwanden van fungi, exoskelet van insecten en crustaceeën, celwanden van bacteriën.</p>
17
New cards

N-acetylmuraminezuur


Definitie: Derivaat van N-acetylglucosamine met een bijkomende zijketen op C3, bestaande uit een melkzuurresidu en een tetrapeptide. Functie: Bouwsteen van mureïne/peptidoglycaan, samen met N-acetylglucosamine via β,1-4 binding. Locatie: Celwanden van bacteriën.

<p></p><p>Definitie: Derivaat van N-acetylglucosamine met een bijkomende zijketen op C3, bestaande uit een melkzuurresidu en een tetrapeptide. Functie: Bouwsteen van mureïne/peptidoglycaan, samen met N-acetylglucosamine via β,1-4 binding. Locatie: Celwanden van bacteriën.</p>
18
New cards

D-glucuronzuur

knowt flashcard image
19
New cards

maltose

Definitie: Disaccharide van twee D-glucosemoleculen via een α,1-4 binding. Functie: Vrijgezet bij hydrolyse van zetmeel door β-amylase; zelf gesplitst door maltase in twee glucosemoleculen. Locatie: Afbraakproduct van zetmeel.

<p>Definitie: Disaccharide van twee D-glucosemoleculen via een α,1-4 binding. Functie: Vrijgezet bij hydrolyse van zetmeel door β-amylase; zelf gesplitst door maltase in twee glucosemoleculen. Locatie: Afbraakproduct van zetmeel.</p>
20
New cards

lactose

Definitie: Disaccharide van D-galactose (β,1-4) en D-glucose. Functie: Wordt gesplitst door β-galactosidase in glucose en galactose. Locatie: Melk ("melksuiker").

<p>Definitie: Disaccharide van D-galactose (β,1-4) en D-glucose. Functie: Wordt gesplitst door β-galactosidase in glucose en galactose. Locatie: Melk ("melksuiker").</p>
21
New cards

sucrose

Definitie: Disaccharide van D-glucose (α,1-2) en β-D-fructose; niet-reducerende suiker (beide ringen kunnen niet meer opengaan). Functie: Gewone tafelsuiker; transportsuiker in planten van bladeren naar wortels; wordt gesplitst door invertase. Locatie: Bijna alle hogere planten; suikerbieten.

<p>Definitie: Disaccharide van D-glucose (α,1-2) en β-D-fructose; niet-reducerende suiker (beide ringen kunnen niet meer opengaan). Functie: Gewone tafelsuiker; transportsuiker in planten van bladeren naar wortels; wordt gesplitst door invertase. Locatie: Bijna alle hogere planten; suikerbieten.</p>
22
New cards

trehalose

Definitie: Disaccharide van twee α-D-glucosemoleculen in 1,1-binding; niet-reducerende suiker. Functie: Reserve- en stress-protectiesuiker; aanwezig in overlevingsvormen die kunnen uitdrogen (sporen, cysten, cocons); bij insecten de belangrijkste suiker in de hemolymfe. Wordt gesplitst door trehalase. Locatie: Bacteriën, fungi, insecten, droogteresistente organismen.

<p>Definitie: Disaccharide van twee α-D-glucosemoleculen in 1,1-binding; niet-reducerende suiker. Functie: Reserve- en stress-protectiesuiker; aanwezig in overlevingsvormen die kunnen uitdrogen (sporen, cysten, cocons); bij insecten de belangrijkste suiker in de hemolymfe. Wordt gesplitst door trehalase. Locatie: Bacteriën, fungi, insecten, droogteresistente organismen.</p>
23
New cards

raffinose

Definitie: Trisaccharide opgebouwd uit galactose, glucose en fructose. Functie: Komt voor bij hogere planten. Locatie: Suikerbieten en andere hogere planten.

<p>Definitie: Trisaccharide opgebouwd uit galactose, glucose en fructose. Functie: Komt voor bij hogere planten. Locatie: Suikerbieten en andere hogere planten.</p>
24
New cards

hyaluronzuur

Definitie: Mucopolysaccharide (onderdeel van de glycocalyx). Functie: Wateroplosbare gelatine-achtige stof met smerende eigenschappen. Locatie: Glycocalyx van dierlijke cellen, speeksel, gewrichtsvloeistof (synoviaal vocht).

<p>Definitie: Mucopolysaccharide (onderdeel van de glycocalyx). Functie: Wateroplosbare gelatine-achtige stof met smerende eigenschappen. Locatie: Glycocalyx van dierlijke cellen, speeksel, gewrichtsvloeistof (synoviaal vocht).</p>
25
New cards

zetmeel

Definitie: Reservepolysaccharide van planten, bestaande uit amylose (onvertakt, α,1-4 bindingen) en amylopectine (vertakt, α,1-4 en α,1-6 bindingen). Functie: Opslag van glucose als energiereserve voor de plant. Locatie: Korrels in cytoplasma of chloroplasten van plantencellen; suikerbieten (wortels).

<p>Definitie: Reservepolysaccharide van planten, bestaande uit amylose (onvertakt, α,1-4 bindingen) en amylopectine (vertakt, α,1-4 en α,1-6 bindingen). Functie: Opslag van glucose als energiereserve voor de plant. Locatie: Korrels in cytoplasma of chloroplasten van plantencellen; suikerbieten (wortels).</p>
26
New cards

glycogeen

Definitie: Reservepolysaccharide bij dieren, structureel gelijkend op amylopectine maar sterker vertakt (lineaire stukken van ±10 glucosemoleculen, α,1-4 en α,1-6 bindingen). Functie: Suiker- en energiereserve; in lever als reserve voor het hele lichaam, in spieren als energiebron voor spierbeweging. Locatie: Korrels in het cytoplasma van nagenoeg alle dierlijke cellen; in grote hoeveelheden in lever en spieren.

<p>Definitie: Reservepolysaccharide bij dieren, structureel gelijkend op amylopectine maar sterker vertakt (lineaire stukken van ±10 glucosemoleculen, α,1-4 en α,1-6 bindingen). Functie: Suiker- en energiereserve; in lever als reserve voor het hele lichaam, in spieren als energiebron voor spierbeweging. Locatie: Korrels in het cytoplasma van nagenoeg alle dierlijke cellen; in grote hoeveelheden in lever en spieren.</p>
27
New cards

cellulose

Definitie: Onvertakt polysaccharide van β-D-glucosemoleculen in β,1-4 binding; vormt microfibrillen door waterstofbruggen tussen parallel liggende ketens. Functie: Voornaamste structureel polysaccharide van plantaardige celwanden; meest verspreide organische verbinding op aarde (>50% van alle organische koolstof). Wordt gehydrolyseerd door cellulase (alleen bij bepaalde bacteriën en fungi). Locatie: Plantaardige celwanden; hout, papier, katoen.

<p>Definitie: Onvertakt polysaccharide van β-D-glucosemoleculen in β,1-4 binding; vormt microfibrillen door waterstofbruggen tussen parallel liggende ketens. Functie: Voornaamste structureel polysaccharide van plantaardige celwanden; meest verspreide organische verbinding op aarde (&gt;50% van alle organische koolstof). Wordt gehydrolyseerd door cellulase (alleen bij bepaalde bacteriën en fungi). Locatie: Plantaardige celwanden; hout, papier, katoen.</p>
28
New cards

chitine

Definitie: Onvertakt structureel polysaccharide met N-acetyl-2-D-glucosamine als bouwsteen, β,1-4 binding. Functie: Structurele opbouw van celwanden en exoskelet; gesplitst door chitinase. Locatie: Celwanden van fungi, exoskelet van insecten en crustaceeën.

<p>Definitie: Onvertakt structureel polysaccharide met N-acetyl-2-D-glucosamine als bouwsteen, β,1-4 binding. Functie: Structurele opbouw van celwanden en exoskelet; gesplitst door chitinase. Locatie: Celwanden van fungi, exoskelet van insecten en crustaceeën.</p>
29
New cards

mureine (peptidoglycaanlaag)

.


Definitie: Structureel polysaccharide in bacteriële celwanden; structurele eenheid is een disaccharide (β,1-4) van N-acetylglucosamine en N-acetylmuraminezuur, met tetrapeptidezijketens; ketens onderling verbonden door covalente bruggen. Functie: Structurele opbouw van de bacteriële celwand. Locatie: Celwanden van bacteriën.

<p class="font-claude-response-body break-words whitespace-normal leading-[1.7]">.</p><p></p><p>Definitie: Structureel polysaccharide in bacteriële celwanden; structurele eenheid is een disaccharide (β,1-4) van N-acetylglucosamine en N-acetylmuraminezuur, met tetrapeptidezijketens; ketens onderling verbonden door covalente bruggen. Functie: Structurele opbouw van de bacteriële celwand. Locatie: Celwanden van bacteriën.</p>
30
New cards

pyrodruivenzuur

Definitie: Organisch zuur, tussenproduct in het metabolisme. Functie: Tussenproduct in de afbraak van suiker tot CO₂; dient ook als vertrekpunt voor de synthese van aminozuren. Locatie: Cel (centrale metabolische wegen).

<p>Definitie: Organisch zuur, tussenproduct in het metabolisme. Functie: Tussenproduct in de afbraak van suiker tot CO₂; dient ook als vertrekpunt voor de synthese van aminozuren. Locatie: Cel (centrale metabolische wegen). </p>
31
New cards

citroenzuur

Definitie: Organisch zuur, tussenproduct in het metabolisme. Functie: Tussenproduct in de afbraak van suiker tot CO₂. Locatie: Cel (centrale metabolische wegen)

<p>Definitie: Organisch zuur, tussenproduct in het metabolisme. Functie: Tussenproduct in de afbraak van suiker tot CO₂. Locatie: Cel (centrale metabolische wegen)</p>
32
New cards

oxaalazijnzuur

Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.

<p>Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.</p>
33
New cards

appelzuur

Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.

<p>Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.</p>
34
New cards

fumaarzuur

Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.

<p>Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.</p>
35
New cards

alfa-ketoglutaarzuur

Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.

<p>Definitie: Organische zuren, tussenproducten in het metabolisme. Functie: Tussenproducten in de afbraak van suiker tot CO₂; vertrekpunt voor aminozuursynthese. Locatie: Cel.</p>
36
New cards

acetyl-CoA

Definitie: Thioëster gevormd tussen een zure groep en een sulfhydrylgroep van CoA. Functie: Neemt een sleutelpositie in het metabolisme in als startpunt en eindpunt van verschillende metabolische wegen. Locatie: Cel (metabolisme)

<p>Definitie: Thioëster gevormd tussen een zure groep en een sulfhydrylgroep van CoA. Functie: Neemt een sleutelpositie in het metabolisme in als startpunt en eindpunt van verschillende metabolische wegen. Locatie: Cel (metabolisme)</p>
37
New cards

palmitinezuur


<p></p>
38
New cards

stearinezuur C18

Definitie: Verzadigd vetzuur met 18 C-atomen (n=16 in de formule CH₃-(CH₂)n-COOH). Smelttemperatuur: 70°C. Functie: Bouwsteen van neutrale lipiden, fosfolipiden en glycolipiden. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; dierlijke vetten.

<p>Definitie: Verzadigd vetzuur met 18 C-atomen (n=16 in de formule CH₃-(CH₂)n-COOH). Smelttemperatuur: 70°C. Functie: Bouwsteen van neutrale lipiden, fosfolipiden en glycolipiden. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; dierlijke vetten.</p>
39
New cards

oleïnezuur C18

Definitie: Onverzadigd vetzuur met 18 C-atomen en 1 dubbele binding. Smelttemperatuur: 13°C. Functie: Bouwsteen van lipiden; bepaalt mede de vloeibaarheid van vetten en membranen. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; plantaardige oliën.

<p>Definitie: Onverzadigd vetzuur met 18 C-atomen en 1 dubbele binding. Smelttemperatuur: 13°C. Functie: Bouwsteen van lipiden; bepaalt mede de vloeibaarheid van vetten en membranen. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; plantaardige oliën.</p>
40
New cards

linolzuur

Definitie: Onverzadigd vetzuur met 18 C-atomen en 2 dubbele bindingen. Smelttemperatuur: -5°C. Functie: Bouwsteen van lipiden. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; plantaardige oliën.

<p>Definitie: Onverzadigd vetzuur met 18 C-atomen en 2 dubbele bindingen. Smelttemperatuur: -5°C. Functie: Bouwsteen van lipiden. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; plantaardige oliën.</p>
41
New cards

linoleenzuur

Definitie: Onverzadigd vetzuur met 18 C-atomen en 3 dubbele bindingen. Smelttemperatuur: -10°C. Functie: Bouwsteen van lipiden. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; plantaardige oliën.

<p>Definitie: Onverzadigd vetzuur met 18 C-atomen en 3 dubbele bindingen. Smelttemperatuur: -10°C. Functie: Bouwsteen van lipiden. Locatie: Veresterd in lipiden in de cel; plantaardige oliën.</p>
42
New cards

fosfatidylcholine

(triviale naam: lecithine) Definitie: Fosfolipide opgebouwd uit glycerol, 2 vetzuren, een fosfaatgroep en choline als hoofdgroep. Amfipatisch molecule. Functie: Structureel bouwsteen van biologische membranen; vormt spontaan fosfolipidedubbellagen in water. Locatie: Celmembranen.

<p><em>(triviale naam: lecithine)</em> Definitie: Fosfolipide opgebouwd uit glycerol, 2 vetzuren, een fosfaatgroep en choline als hoofdgroep. Amfipatisch molecule. Functie: Structureel bouwsteen van biologische membranen; vormt spontaan fosfolipidedubbellagen in water. Locatie: Celmembranen.</p>
43
New cards

fosfatidylethanolamine

(triviale naam: cefaline) Definitie: Fosfolipide met ethanolamine als hoofdgroep. Amfipatisch. Functie: Structureel bouwsteen van membranen. Locatie: Celmembranen.

<p><em>(triviale naam: cefaline)</em> Definitie: Fosfolipide met ethanolamine als hoofdgroep. Amfipatisch. Functie: Structureel bouwsteen van membranen. Locatie: Celmembranen.</p>
44
New cards

fosfatidylserine

Definitie: Fosfolipide met serine als hoofdgroep. Functie: Structureel bouwsteen van membranen. Locatie: Celmembranen. (Tekst noemt serine als mogelijke hoofdgroep van fosfolipiden.)

<p>Definitie: Fosfolipide met serine als hoofdgroep. Functie: Structureel bouwsteen van membranen. Locatie: Celmembranen. <em>(Tekst noemt serine als mogelijke hoofdgroep van fosfolipiden.)</em></p>
45
New cards

cholesterol

Definitie: Steroïde lipide (bevat geen vetzuren in zijn structuur). Functie: Component van celmembranen. Locatie: Celmembranen van dierlijke cellen.

<p>Definitie: Steroïde lipide (bevat geen vetzuren in zijn structuur). Functie: Component van celmembranen. Locatie: Celmembranen van dierlijke cellen.</p>
46
New cards

terpenoïden

Definitie: Groep lipiden zonder vetzuren in hun structuur. Functie: Omvatten bepaalde vitamines, carotenoïden en ubiquinon; vervullen diverse functies in de cel. Locatie: Cel.

<p>Definitie: Groep lipiden zonder vetzuren in hun structuur. Functie: Omvatten bepaalde vitamines, carotenoïden en ubiquinon; vervullen diverse functies in de cel. Locatie: Cel.</p>
47
New cards

glycolipiden

Definitie: Lipide met een suikergedeelte. Functie: Structurele component van celmembranen; bij dierlijke cellen aanwezig op de buitenkant van de plasmamembraan, betrokken bij celcontact-gereguleerde processen. Locatie: Celmembranen, glycocalyx van dierlijke cellen. (Tekst vermeldt glycolipiden als bouwstenen van membranen naast fosfolipiden; glycosfingolipiden worden niet apart benoemd maar vallen onder deze categorie.)

<p>Definitie: Lipide met een suikergedeelte. Functie: Structurele component van celmembranen; bij dierlijke cellen aanwezig op de buitenkant van de plasmamembraan, betrokken bij celcontact-gereguleerde processen. Locatie: Celmembranen, glycocalyx van dierlijke cellen. <em>(Tekst vermeldt glycolipiden als bouwstenen van membranen naast fosfolipiden; glycosfingolipiden worden niet apart benoemd maar vallen onder deze categorie.)</em></p>