Geografia budowa polski

powierzchnia administracyjna polski

312 722 km2

położenie matematyczno-geograficzne polski

rozciągłość południkowa 5o50’, roz. równoleżnikowa 10o02’

najdalej położone punkty

zakole odry 52o51’N 14o07’E, jastrzębia góra 54o50’N 18o18’ E, zakole bugu 50o52’N 24o09’E, szczyt opołonek 49o00’N 22o51’

położenie fizyczno-geograficzne

półkula północna i wschodnia, niż środkowoeuropejski, styk struktur geologicznych, między bałtykiem a Karpatami i sudetami

położenie geopolityczne

UE, NATO

długość granic

3511, 440 morska

najdłuższa i najkrótsza granica

czechy 796, litwa 104

jednostki tektoniczne w polsce

platforma wschodnioeuropejska, paleozoiczna, fałdowań alpejskich

strefa T-T

Teisseyre’a-Tornquista, głębokie uskoki tektoniczne dzielące EU na dwie części o różnej budowie geologicznej

paleozoik

transgresja morza, trylobity, orogenezy, w karbonie skrzypy, paprocie i widłaki z których powstał węgiel kamienny

mezozoik

największe transgresje (wapienie i dolomity), dinozaury i amonity, początek orogenezy alpejskiej

kenozoik

orogeneza alpejska, działalność wulkaniczna, zalanie wodami morskimi zapadliska (złoża soli), lądolód, bałtyk

orogenezy

kaledońska - sudety i świętokrzyskie

hercyńska - s i ś jeszcze bardziej

alpejska - karpaty

morena denna

z materiału skalnego (gliny polodowcowej), który został po wytopieniu się lądolodu

ozy

wały z piasków i żwirów osadzonych w szczelinach lub tunelach polodowcowych

sandry

rozległe równiny z piasku i żwiru naniesionego przez wody roztopowe

pradoliny

szerokie doliny utworzone na przedpolu lądolodu, m.in. przez wody spływające z topniejącego lądolodu i wód płynących od południa

cechy ukształtowania powierzchni polski

przewaga terenów nizinnych, nachylenie powierzchni w kierunku pół-zach, pasowy układ rzeźby terenu

najwyższy i najniższy punkt

żuławy wiślane koło marzęcina -2,2m p.p.m, rysy 2499m n.p.m

pasy

pobrzeża, pojezierza, niziny, wyżyny, kotliny, góry

klimat

umiarkowany ciepły przejściowy

termiczne pory roku

przedwiośnie 0-5, wiosne 5-15, lato 15+, jesień 5-15, przedzimie 0-5, zima 0-

czynniki kształtujące klimat polski

meteorologiczne: rozmieszczenie ośrodków barycznych, masy powietrza

niemeteorologiczne: szerokość geograficzna, położenie geograficzne, ukształtowanie powierzchni, pokrycie terenu

masy powietrza

polarno morskie, zwrotnikowe morskie, arktyczne, polarne kontynentalne, zwrotnikowe kontynentalne

średnia roczna suma opadów

600mm

retencja

okresowa zdolność do gromadzenia i przetrzymywania zasobów wodnych

bilans wodny

przychód: 192km3, rozchód: 192km3, retencja: 113km3

wskaźnik dostępności wody

1700m3

przyczyny zagrożenia niedoborem wody

niewielkie opady, bezśnieżne zimy, wzrastające zapotrzebowanie na wodę, nieracjonalna gospodarka wodna

zlewisko

obszar z którego wody spływają do jednego morza lub oceanu

dorzecze

obszar, z którego wody spływają do jednej rzeki

dział wodny

granica między dorzeczami lub zlewiskami

działania przeciwpowodziowe

budowa wałów przeciwpow, regulowanie koryt rzecznych gdzie to konieczne, zagospodarowanie terenów nadrzecznych, budowa sztucznych zbiorników