Theory deel 1

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/301

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

302 Terms

1
New cards

psychologie (psychology)

Wetenschappelijke studie van gedrag en mentale processen.

2
New cards

objectieve introspectie (objective introspection)

Het onderzoeken en meten van de eigen gedachten en mentale activiteiten.

3
New cards

structuralisme (structuralism)

Vroege stroming in de psychologie, verbonden aan Wilhelm Wundt en Edward Titchener, die zich richt op de structuur en basiselementen van de geest.

4
New cards

functionalisme (functionalism)

Vroege stroming in de psychologie, verbonden aan William James, die onderzoekt hoe de geest mensen helpt zich aan te passen, te leven, te werken en te spelen.

5
New cards

Gestaltpsychologie (Gestalt psychology)

Vroege stroming in de psychologie die zich richt op waarneming en gewaarwording, vooral op patronen en gehelen.

6
New cards

psychoanalyse (psychoanalysis)

Therapie gebaseerd op Freuds theorie, gericht op het blootleggen van onbewuste conflicten; ook Freuds term voor de persoonlijkheidstheorie waarop de therapie berust.

7
New cards

behaviorisme (behaviorism)

De wetenschap van gedrag die zich uitsluitend richt op waarneembaar gedrag.

8
New cards

psychodynamisch perspectief (psychodynamic perspective)

Moderne vorm van de psychoanalyse die meer gericht is op de ontwikkeling van het zelfgevoel en op motieven achter gedrag, naast seksuele motieven.

9
New cards

humanistisch perspectief (humanistic perspective)

De 'derde stroming' in de psychologie, gericht op aspecten die mensen uniek menselijk maken, zoals subjectieve gevoelens en keuzevrijheid.

10
New cards

cognitief perspectief (cognitive perspective)

Moderne psychologische stroming die zich richt op geheugen, intelligentie, waarneming, probleemoplossing en leren.

11
New cards

cognitieve neurowetenschap (cognitive neuroscience)

Studie van wat er in de hersenen gebeurt om cognitie mogelijk te maken.

12
New cards

sociocultureel perspectief (sociocultural perspective)

Perspectief dat de relatie tussen sociaal gedrag en cultuur onderzoekt en denken en gedrag ziet als gevormd door leren binnen gezin, sociale groep en cultuur.

13
New cards

biopsychologisch perspectief (biopsychological perspective)

Perspectief dat gedrag van mensen en dieren verklaart vanuit biologische processen, zoals genetische invloeden, hormonen en activiteit van het zenuwstelsel.

14
New cards

evolutionair perspectief (evolutionary perspective)

Perspectief dat zich richt op de biologische basis van universele mentale kenmerken die mensen gemeen hebben.

15
New cards

feministische psychologie (feminist psychology)

Benadering die het vrouwelijke perspectief benadrukt en rekening houdt met gender en sociale structuren; corrigeert traditionele psychologische opvattingen die uitgaan van een mannelijk perspectief.

16
New cards

multiculturele psychologie (multicultural psychology)

Benadering die erkent dat verschillende aspecten van iemands identiteit diens wereldbeeld beïnvloeden, waaronder etniciteit, taal, seksuele oriëntatie, genderidentiteit, opleiding, leeftijd, religie, spiritualiteit en beperking.

17
New cards

psycholoog (psychologist)

Professional met een academische graad en gespecialiseerde opleiding in een of meer gebieden van de psychologie.

18
New cards

psychiater (psychiatrist)

Arts die gespecialiseerd is in het diagnosticeren en behandelen van psychische stoornissen.

19
New cards

sociaal werker in de geestelijke gezondheidszorg (mental health social worker)

Sociaal werker met scholing in psychotherapie die zich richt op maatschappelijke invloeden op en ondersteuning van mentale gezondheid; ook psychiatrisch sociaal werker genoemd.

20
New cards

fundamenteel onderzoek (basic research)

Onderzoek dat erop gericht is de wetenschappelijke kennisbasis uit te breiden.

21
New cards

toegepast onderzoek (applied research)

Onderzoek dat praktische oplossingen zoekt voor problemen uit de werkelijkheid.

22
New cards

pseudowetenschap (pseudoscience)

Een systeem van theorieën, aannames en methoden dat ten onrechte als wetenschappelijk en gebaseerd op de wetenschappelijke methode wordt beschouwd.

23
New cards

kritisch denken (critical thinking)

Het vormen van beredeneerde oordelen over beweringen.

24
New cards

wetenschappelijke benadering (scientific approach)

Manier van gegevens verzamelen waarbij vertekening en meetfouten worden beperkt.

25
New cards

theorie (theory)

Algemene verklaring voor een reeks waarnemingen of feiten.

26
New cards

hypothese (hypothesis)

Voorlopige verklaring van een verschijnsel op basis van waarnemingen.

27
New cards

repliceren (replicate)

In onderzoek een studie of experiment herhalen om te kijken of dezelfde resultaten worden verkregen en de betrouwbaarheid ervan te beoordelen.

28
New cards

waarnemerseffect (observer effect)

De neiging van mensen of dieren om zich anders dan normaal te gedragen wanneer zij weten dat ze worden geobserveerd.

29
New cards

participerende observatie (participant observation)

Naturalistische observatie waarbij de observator zelf deelneemt aan de geobserveerde groep.

30
New cards

waarnemersbias (observer bias)

De neiging van observatoren om te zien wat zij verwachten te zien.

31
New cards

casestudy (case study)

Onderzoek waarbij één persoon zeer gedetailleerd wordt bestudeerd.

32
New cards

representatieve steekproef (representative sample)

Willekeurig geselecteerde groep deelnemers uit een grotere populatie.

33
New cards

populatie (population)

De volledige groep mensen of dieren waarin de onderzoeker geïnteresseerd is.

34
New cards

correlatie (correlation)

Maat voor de samenhang tussen twee variabelen.

35
New cards

correlatiecoëfficiënt (correlation coefficient)

Getal dat de sterkte en richting van de samenhang tussen twee variabelen weergeeft; vaak de Pearson-correlatiecoëfficiënt, ofwel Pearson's r.

36
New cards

experiment (experiment)

Bewuste manipulatie van een variabele om te onderzoeken of gedrag daardoor verandert, zodat oorzaak-gevolgrelaties kunnen worden vastgesteld.

37
New cards

operationalisering (operationalization)

Precieze beschrijving van een variabele waardoor deze meetbaar wordt.

38
New cards

onafhankelijke variabele (independent variable)

Variabele in een experiment die door de onderzoeker wordt gemanipuleerd.

39
New cards

afhankelijke variabele (dependent variable)

Variabele die de meetbare reactie of het gedrag van deelnemers in een experiment weergeeft.

40
New cards

experimentele groep (experimental group)

Deelnemers aan een experiment die worden blootgesteld aan de onafhankelijke variabele.

41
New cards

controlegroep (control group)

Deelnemers die niet aan de onafhankelijke variabele worden blootgesteld en eventueel een placebobehandeling krijgen.

42
New cards

willekeurige toewijzing (random assignment)

Deelnemers willekeurig verdelen over de experimentele groep en controlegroep, zodat iedereen evenveel kans heeft om in een van beide groepen terecht te komen.

43
New cards

placebo-effect (placebo effect)

Verschijnsel waarbij de verwachtingen van deelnemers aan een onderzoek hun gedrag kunnen beïnvloeden.

44
New cards

onderzoekerseffect (experimenter effect)

De neiging van verwachtingen van de onderzoeker om onbedoeld de onderzoeksresultaten te beïnvloeden.

45
New cards

enkelblind onderzoek (single-masked study)

Onderzoek waarbij deelnemers niet weten of zij in de experimentele groep of controlegroep zitten.

46
New cards

dubbelblind onderzoek (double-masked study)

Onderzoek waarbij noch de onderzoeker noch de deelnemers weten wie in de experimentele groep of controlegroep zit.

47
New cards

gewaarwording (sensation)

Proces waarbij gespecialiseerde receptoren in zintuigen worden geactiveerd, zodat prikkels van buitenaf worden omgezet in neurale signalen.

48
New cards

transductie (transduction)

Het omzetten van externe prikkels, zoals licht, in neurale activiteit.

49
New cards

synesthesie (synesthesia)

Toestand waarbij signalen van verschillende zintuigen anders worden verwerkt, waardoor informatie als meer dan één gewaarwording wordt ervaren.

50
New cards

juist merkbaar verschil (just noticeable difference, JND)

Kleinste verschil tussen twee prikkels dat in 50% van de gevallen kan worden waargenomen.

51
New cards

absolute drempel (absolute threshold)

Laagste stimulatieniveau dat iemand bewust kan waarnemen in 50% van de gevallen waarin de prikkel aanwezig is.

52
New cards

signaaldetectietheorie (signal detection theory)

Methode om de nauwkeurigheid van oordelen of beslissingen onder onzekere omstandigheden te beoordelen door treffers en correcte verwerpingen te vergelijken met missers en valse alarmen.

53
New cards

habituatie (habituation)

De neiging van de hersenen om minder aandacht te besteden aan constante, onveranderlijke informatie.

54
New cards

sensorische adaptatie (sensory adaptation)

De neiging van zintuiglijke receptorcellen om minder gevoelig te worden voor een onveranderlijke prikkel.

55
New cards

visuele accommodatie (visual accommodation)

Verandering in de dikte van de ooglens wanneer het oog scherpstelt op voorwerpen dichtbij of ver weg.

56
New cards

staafjes (rods)

Zintuiglijke receptoren achter in het netvlies die gevoelig zijn voor weinig licht en geen kleur waarnemen.

57
New cards

kegeltjes (cones)

Zintuiglijke receptoren achter in het netvlies die verantwoordelijk zijn voor kleurenzien en scherp zicht.

58
New cards

donkeradaptatie (dark adaptation)

Herstel van de gevoeligheid van het oog voor visuele prikkels in het donker na blootstelling aan fel licht.

59
New cards

lichtadaptatie (light adaptation)

Herstel van de gevoeligheid van het oog voor visuele prikkels in licht na blootstelling aan duisternis.

60
New cards

blinde vlek (blind spot)

Gebied in het netvlies waar de axonen van ganglioncellen het oog verlaten en de oogzenuw vormen; dit gebied is niet gevoelig voor licht.

61
New cards

driekleurentheorie (trichromatic theory)

Theorie over kleurenzien die stelt dat er drie typen kegeltjes zijn, gevoelig voor rood, groen en blauw.

62
New cards

nabeelden (afterimages)

Beelden die kort blijven bestaan nadat de oorspronkelijke visuele prikkel is verdwenen.

63
New cards

tegenkleurentheorie (opponent-process theory)

Theorie over kleurenzien die stelt dat visuele neuronen door de ene kleur worden geactiveerd en door een andere kleur worden geremd.

64
New cards

hertz (Hz) (hertz)

Aantal cycli of golven per seconde; een maat voor frequentie.

65
New cards

oorschelp (pinna)

Het zichtbare deel van het oor.

66
New cards

gehoorgang (auditory canal)

Korte doorgang van de oorschelp naar het trommelvlies.

67
New cards

slakkenhuis (cochlea)

Spiraalvormige structuur in het binnenoor die met vloeistof is gevuld.

68
New cards

gehoorzenuw (auditory nerve)

Bundel axonen afkomstig van de haarcellen in het binnenoor.

69
New cards

toonhoogte (pitch)

Psychologische ervaring van geluid die overeenkomt met de frequentie van geluidsgolven; hogere frequenties worden als hogere tonen ervaren.

70
New cards

plaatsentheorie (place theory)

Theorie die stelt dat verschillende toonhoogten ontstaan door stimulatie van haarcellen op verschillende plaatsen in het orgaan van Corti.

71
New cards

frequentietheorie (frequency theory)

Theorie die stelt dat toonhoogte samenhangt met de snelheid van trillingen in het basilair membraan.

72
New cards

volleyprincipe (volley principle)

Theorie dat frequenties van ongeveer 400 tot 4.000 Hz ervoor zorgen dat haarcellen om de beurt vuren in een patroon.

73
New cards

smaakgewaarwording (gustation)

De gewaarwording van smaak.

74
New cards

reukbollen (olfactory bulbs)

Twee bolvormige hersenstructuren boven de neusholte en onder de frontale kwabben die informatie ontvangen van reukreceptorcellen.

75
New cards

reukzin (olfaction)

De gewaarwording van geur.

76
New cards

lichaamszintuigen (somesthetic senses)

Lichaamszintuigen die bestaan uit huidzintuigen, het kinesthetische zintuig en het vestibulaire zintuig.

77
New cards

bewegingszin (kinesthesia)

Besef van de beweging van het lichaam.

78
New cards

proprioceptie (proprioception)

Besef van de positie van het lichaam en de lichaamsdelen ten opzichte van elkaar en de grond.

79
New cards

evenwichtszin (vestibular sense)

Besef van evenwicht, positie en beweging van hoofd en lichaam in de ruimte ten opzichte van de zwaartekracht.

80
New cards

sensorisch-conflicttheorie (sensory conflict theory)

Verklaring voor bewegingsziekte waarbij informatie van de ogen botst met informatie van het evenwichtszintuig, wat duizeligheid, misselijkheid en ander lichamelijk ongemak veroorzaakt.

81
New cards

waarneming (perception)

Proces waarbij gewaarwordingen worden geïnterpreteerd en op een betekenisvolle manier georganiseerd.

82
New cards

grootteconstantie (size constancy)

De neiging om een voorwerp als even groot te zien, ongeacht de afstand.

83
New cards

vormconstantie (shape constancy)

De neiging om de vorm van een voorwerp als constant te zien, ook wanneer de projectie op het netvlies verandert.

84
New cards

helderheidsconstantie (brightness constancy)

De neiging om de helderheid van een voorwerp als gelijk te ervaren, ook wanneer de lichtomstandigheden veranderen.

85
New cards

omkeerbare figuren (reversible figures)

Visuele illusies waarbij figuur en achtergrond kunnen omwisselen.

86
New cards

nabijheid (proximity)

Gestaltprincipe waarbij voorwerpen die dicht bij elkaar liggen als één groep worden waargenomen.

87
New cards

gelijkenis (similarity)

Gestaltprincipe waarbij dingen die op elkaar lijken als onderdeel van dezelfde groep worden waargenomen.

88
New cards

geslotenheid (closure)

Gestaltprincipe waarbij mensen onvolledige figuren mentaal aanvullen.

89
New cards

continuïteit (continuity)

Gestaltprincipe waarbij mensen patronen zo eenvoudig mogelijk en als doorlopend waarnemen.

90
New cards

temporele nabijheid (contiguity)

Gestaltprincipe waarbij gebeurtenissen die kort na elkaar plaatsvinden als samenhangend worden gezien.

91
New cards

figuur-achtergrondrelatie (figure-ground relationship)

De neiging om voorwerpen of figuren tegen een achtergrond waar te nemen.

92
New cards

dieptewaarneming (depth perception)

Het vermogen om de wereld in drie dimensies waar te nemen.

93
New cards

monoculaire aanwijzingen (monocular cues)

Aanwijzingen voor dieptewaarneming die op informatie van één oog berusten.

94
New cards

binoculaire aanwijzingen (binocular cues)

Aanwijzingen voor dieptewaarneming die informatie van beide ogen gebruiken.

95
New cards

lineair perspectief (linear perspective)

Monoculaire diepteaanwijzing waarbij parallelle lijnen naar elkaar toe lijken te lopen.

96
New cards

relatieve grootte (relative size)

Monoculaire diepteaanwijzing waarbij kleinere beelden van bekende voorwerpen als verder weg worden geïnterpreteerd.

97
New cards

tussenplaatsing (interposition)

Monoculaire diepteaanwijzing waarbij een voorwerp dat een ander deels bedekt als dichterbij wordt gezien.

98
New cards

atmosferisch perspectief (aerial perspective)

Monoculaire diepteaanwijzing waarbij voorwerpen op afstand waziger lijken en daardoor verder weg worden waargenomen.

99
New cards

textuurgradiënt (texture gradient)

Monoculaire diepteaanwijzing waarbij texturen kleiner en fijner lijken naarmate ze verder weg zijn.

100
New cards

bewegingsparallax (motion parallax)

Monoculaire diepteaanwijzing waarbij dichtbijgelegen voorwerpen sneller lijken te bewegen dan verre voorwerpen.