Stalin en die Sowjetunie: Ekonomiese Beleid en Politieke Beheer

Woordeskatflitskaarte oor Stalin se bewind in die USSR, insluitend die vyfjaarplanne, kollektivisering, politieke beheer en kernbegrippe rakende kommunisme en ekonomiese beleid.

Stalin se uitgangspunt

Stalin se idee dat die USSR selfstandige sosialisme moes opbou sonder om van kapitalistiese lande afhanklik te wees.

Doelwitte van die vyfjaarplanne

Die uitbreiding van swaarnywerhede, insluitend staal, steenkool, energie, vervoer en masjienproduksie, deur middel van sentrale produksieteikens.

Kollektivisering

Die samevoeging van individuele plase in groot kollektiewe plase onder beheer van die staat.

Kolkhoze

Kollektiewe plase waar boere saam gewerk en geproduseer het.

Sovkhoze

'n Staatsplaas wat direk deur die regering besit en beheer is.

Kulaks

Ryk boere in Rusland.

Dekulakisering

Stalin se beleid om die kulaks as 'n klas uit te skakel deur hul grond en besittings af te neem en baie van hulle te deporteer.

Gedwonge kollektivisering

Die proses waardeur boere gedwing is om hul individuele plase te verlaat en by kollektiewe plase aan te sluit.

Hongersnood (1932–1933)

'n Ernstige tekort aan voedsel wat veral Oekraïne in die jare 1932–1933 swaar getref het.

Eerste vyfjaarplan (1928–1932)

'n Plan met die fokus op die ontwikkeling van swaar nywerhede en hoë produksieteikens (yster, staal, elektrisiteit, vervoer en steenkool), wat gelei het tot groot druk op werkers en strawwe vir mislukking.

Tweede vyfjaarplan (1933–1937)

'n Plan gefokus op die ontwikkeling van militêre nywerhede (lugvaart, skeepsbou, ammunisie en wapenvervaardiging) ter voorbereiding vir oorlog teen die bedreiging van fascistiese lande.

Stalin se metodes van politieke beheer

Die handhawing van beheer deur middel van propaganda, sensuur, die geheime polisie, suiwerings en vrees.

Kommunisme

'n Stelsel waar die staat of gemeenskap beheer oor die produksiemiddele het en ekonomiese gelykheid nagestreef word.

Kapitalisme

'n Ekonomiese stelsel waar private mense ondernemings besit, handel dryf en wins maak.

Sosialisme

'n Stelsel waar die staat of gemeenskap die belangrikste produksiemiddele beheer om groter gelykheid te bevorder.

Bolsjewiste

Kommunistiese groepe onder leiding van Lenin wat in 1917 in Rusland aan bewind gekom het.

Marxisme-Leninisme

Karl Marx se kommunistiese idees soos aangepas en in die praktyk toegepas deur Lenin.

Oorlogskommunisme

Lenin se streng ekonomiese beleid tydens die burgeroorlog met omvattende staatsbeheer oor die ekonomie en voedsel.

NEB (Nuwe Ekonomiese Beleid)

Lenin se beleid vanaf 1921 wat beperkte private handel en die bedryf van klein ondernemings toegelaat het.

Ekonomiese beleid

'n Regering se planne en doelgerigte optrede om die land se ekonomie te beheer en te bestuur.

Sentrale beplanning

'n Stelsel waarin die regering self bepaal wat, hoeveel en hoe goedere geproduseer moet word.

Industrialisering

Die ontwikkeling en uitbreiding van fabrieke en nywerhede in 'n land.

Deportasie

Die gedwonge verwydering van mense na ander gebiede.

Propaganda

Inligting wat deur die regering versprei word met die doel om mense se opinies en gedrag te beïnvloed.

Suiwering

Stalin se veldtog om vermeende politieke teenstanders en ander vyande van die staat uit te skakel.