1/43
1 chromatide of 2 zusterchromatides aan elkaar na duplicatie
cel cyclus
mitosis en interfase: G1, S (DNA replicatie), G2
zuivere/pure lijn
alle fenotypen in een lijn zijn zelfde > wss allemaal homozygoot
gen
segment DNA dat codeert voor ene bepaalde eigenschap
allel
1 v.d. 2 variaties van een gen dat op 1 locus zit
Mendels 1ste wet: wet van gelijke segregatie
In meiosis zullen de allelen met gelijke kans worden gescheiden tijdens de vorming van de gameten/geslachtscellenzyg
zygoot
een bevruchte eicel met 2n
monohybride
Y/y x Y/y
kruising tussen 2 gelijke heterozygoten bij 1 gen
somatische cell division
deling van soma’s (lichaamscellen) > zijn exacte kopien van de sexuele cell deling
meiocyten
diploide cell waarin meiose plaats vindt om gameten/sporen te maken
diploid
2n: 2 paren van zelfde chromosoom 1 l/X vader 1l/X moeder
haploid
1n: 1 paar van een gen
null allel
een allel waaruit geen genproducten komen of deze niet werken
leaky mutations
een mutatie waarbij het wild-type nog beetje doorkomt > het gen maakt genproduct nog een beetje/ of werkt minder goed
Silent mutations
een mutatie die geen effect heeft op het genproducth
haplosufficient
1 genkopie/allel functioneert goed genoeg om wild-type fenotype te krijgen (+/m) +=wild type m=mutant
haploinsufficient
de aanwezigheid van 1 wild-type allel is niet goed genoeg om wild-type fenotype te krijgen, dus het mutante allel is dan soort van dominant
mens 46 chromosomen
22 homologe autosomale paren, 2 seksuele chromosomen
homogametisch
2X
heterogametisch
XY
dioecious soorten
plantensoort waarbij mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen op verschillende planten zitten
hemizygoot
een gen dat maar bij 1 chromosoom kopie zit > denk aan de genen die alleen op X of Y zitten bij man
X en Y linkage
overerving alleen afhankelijk van X of Y chromosoom
polymorfisme
genvariatie/DNA verandering die bij meer dan 1% voorkomt
minder?>mutatie
dimorfisme
organismen van zelfde soort hebben 2 uiterlijken
(bijv blond/bruin haar, bruin/blauwe ogen)
monohybride
heterozygoot voor 1 gen Aa
dihybride
heterozygoot voor 2 genen AaBb
dihybride kruising
2 individuen heterozygoot 2 genen kruisen.
A/a * B/b x A/a * Bb
Mendels 2de wet, wet van onafhankelijke splitsing/ segregatiewet
niet gelinkte of ver gelinkte gen paren splitsen onafhankelijk van elkaar over
dus genenparen op verschillende chromosomen ook onafhankelijk
dihybride kruising ratio
9:3:3:1 (tot16) met gameten in 1:1:1:1 ratio
aantal verschillende genotypen bepalen
aantal fenotypen per genotype ^ aantal genen paren
bijv: A/a; B/b; C/c; D/d -
fenotypen: AA, Aa, aa dus 3
genen paren: A, B, C, D dus 4
aantal genotypen: 3^4=81
uniparentala overerving
kinderen (progeny) erven de genen alleen van 1 ouder
bijv mtDNA mitochondriaal en cpDNA chloroplast
mtDNA (mitochondriaal) en cpDNA overerving
maternale overerving: alle genen van mama
incompleet dominant
wit, roze, rood of sikkelcel
codominantie
beiden zijn dominant > bloedtype
epistase
gen gaat interactie aan met ander gen > gen A beinvloed expressie ander gen
complementatietest > hebben mutanten met zelfde fenotypen een fout op 1 of 2 genen
kruisen 2 homozygoot recessief
F1> fenotype van recessieve ouders met de mutatie > geen complementatie > ligt op 1 gen
F1 > fenotype van WT > complementatie > ligt op 2 genen
ouder 1 heeft goed kopie van genA, ouder 2 heeft goed kopie genB en ze vullen elkaar aan
crossing over metafase I homologe paren
gebeurt tijdens metafase I
1. single strand nick
2. strand invasions > holiday junction
3. branch migration
4a. horizontaal geknipt (door al geknipte) > zelfde ouders - heteroduplex - zelfde ouders = patch recombination products
4b. verticaal geknipt (door ongeknipte) > zelfde ouders- heteroduplex - cross over (leading en template mama op chromosoom van papa en andersom)
gelinkte genen of loci
wanneer genen of loci op dezelfde chromosoom liggen
recombinanten
wanneer de dochtercellen niet dezelfde combinatie hebben als de moedercellen. > door crossover tussen nonsister chromatides
fysieke DNA kaart
de echte DNA sequentie met lengtes in basenparen (bp)
dominant negetief
mutant allel dat dominant is
essentiele genen
zonder deze genen overleeft een organisme het niet
lethaal allel
met dit gen overleeft een organisme het niet
functional RNA
RNA dat gelijk al een functie heeft en niet wordt getransleerd tot eiwit
bv: ribosomaal RNA, transfer RNA