Financiële analyse

Wat is financiële analyse?

Een studie (analyse) van het eindproduct van de boekhouding: de jaarrekening (balans en resultatenrekening).

Welke voorkennis heb je nodig voor financiële analyse?

Boekhouden: de jaarrekening is het eindproduct van de boekhouding.

Waaruit bestaat de jaarrekening?

Balans, resultatenrekening en toelichting.

Wat is de gepubliceerde (externe) jaarrekening?

De jaarrekening die (bv. door een BV of NV) neergelegd wordt bij de Balanscentrale van de Nationale Bank van België. Iedereen kan ze raadplegen.

Waar kan je de jaarrekening van een BV of NV raadplegen?

Bij de Balanscentrale van de Nationale Bank van België (vrij raadpleegbaar).

Wat is de interne jaarrekening?

De eigen, gedetailleerde balans en resultatenrekening van de onderneming, eventueel tussentijds opgemaakt.

Verschil tussen interne en externe jaarrekening?

Extern (gepubliceerd): cijfers gegroepeerd, voor iedereen raadpleegbaar. Intern: veel gedetailleerder, enkel voor de onderneming zelf.

Waarom gebruik je soms tussentijdse cijfers?

Omdat de laatst gepubliceerde jaarrekening al meer dan een jaar oud kan zijn; bv. de bank vraagt dan recentere cijfers.

Hoe vaak kan een onderneming tussentijdse cijfers maken?

Afhankelijk van grootte en behoefte: per half jaar, per kwartaal of zelfs per maand.

Binnen welke termijn moet de algemene vergadering plaatsvinden?

Binnen 6 maanden na de afsluitdatum van het boekjaar (bij kalenderjaar: uiterlijk 30 juni).

Waar staat de datum van de algemene vergadering?

In de statuten (vaste datum of bv. 'de derde vrijdag van juni').

Binnen welke termijn moet de jaarrekening neergelegd worden?

Binnen 1 maand na de goedkeuring door de algemene vergadering.

Hoe lang mag een verlengd boekjaar maximaal zijn?

Maximaal 24 maanden. Een gewoon boekjaar is 12 maanden; een verkort boekjaar is korter.

Wat betekent het als een onderneming al 2 jaar geen jaarrekening heeft neergelegd?

Het is een teken aan de wand: de wet wordt niet nageleefd en er zijn mogelijk problemen.

Waarom doe je een financiële analyse?

Doorlichting van de financiële situatie, beleidsinstrument om bij te sturen, prognoses maken, voorbereiding op een bankaanvraag, klanten en concurrenten beoordelen, meepraten met de boekhouder.

Waarom is financiële analyse een beleidsinstrument?

Je weet hoe de onderneming ervoor staat en kan tijdig bijsturen, zodat je niet hard werkt voor een teleurstellend resultaat.

Waarom analyseer je je cijfers vóór je naar de bank gaat?

De bank doet zelf ook een financiële analyse; zo weet je vooraf of een krediet haalbaar is en kan je tijdig cijfers laten opmaken.

Waarom kan het nuttig zijn de cijfers van een nieuwe klant te bekijken?

Een grote opdracht die snel aanvaard wordt kan van een slechte betaler komen (bv. die geen andere vervoerder meer vindt). Je riskeert je geld niet te krijgen.

Waarom zijn cijfers van concurrenten moeilijk te interpreteren?

Je hebt enkel de externe (gegroepeerde) jaarrekening en kent hun interne situatie niet.

Waarom moet je als aandeelhouder de cijfers bekijken voor je inbrengt?

Je inbreng houdt risico in: bij faillissement ben je ze kwijt. Laat je niet verblinden door beloftes; vraag de (interne) jaarrekening.

Wie is geïnteresseerd in de cijfers van een onderneming?

Leveranciers, banken/leasingmaatschappijen, aandeelhouders, werknemers, vakbonden, fiscus, rechtbank, de bedrijfsleider zelf.

Wat is het ezelsbruggetje voor wie geïnteresseerd is in de cijfers?

"Lelijke Beren Achtervolgen Wilde Varkens, Terwijl Flamingo's Rustig Bellen": Leveranciers, Banken, Aandeelhouders, Werknemers, Vakbonden, Fiscus, Rechtbank, Bedrijfsleider.

Waarin zijn leveranciers geïnteresseerd?

In de liquiditeit: zal de onderneming de facturen op korte termijn (tijdig) betalen?

Wat doet een leverancier bij een klant met slechte liquiditeit?

Hij eist bv. contante betaling i.p.v. uitstel (leverancierskrediet).

Waarin zijn banken en leasingmaatschappijen geïnteresseerd?

In de solvabiliteit: kan de onderneming leningen/leasing op lange termijn terugbetalen?

Op welke termijn zijn leveranciers en banken schuldeisers?

Leveranciers: korte termijn (→ liquiditeit). Banken en leasingmaatschappijen: lange termijn (→ solvabiliteit).

Waarin zijn aandeelhouders geïnteresseerd?

In de rendabiliteit: ze nemen risico met hun inbreng en willen een dividend (winstuitkering).

Wat is een dividend?

Een winstuitkering aan de aandeelhouders.

Waarin zijn werknemers geïnteresseerd?

In de liquiditeit: krijgen ze hun nettoloon op tijd?

Waarin zijn vakbonden geïnteresseerd?

In de rendabiliteit, vooral bij loononderhandelingen (een deel van de winst voor wie ze realiseert).

Waarin is de fiscus geïnteresseerd?

De cijfers zijn de basis voor de vennootschapsbelasting.

Wanneer gebruikt de rechtbank de jaarrekening?

Bij geschillen, bv. als er niet betaald wordt.

Waarom is de bedrijfsleider zelf geïnteresseerd in de cijfers?

Om de financiële situatie van de eigen onderneming te kennen en goede beslissingen te nemen.

Wat is liquiditeit? (definitie)

Liquiditeit geeft aan of een onderneming op korte termijn (ten hoogste 1 jaar) aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen.

Wat is solvabiliteit? (definitie)

Solvabiliteit geeft aan of een onderneming op lange termijn (meer dan 1 jaar) aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen.

Wat is rendabiliteit? (definitie)

Rendabiliteit geeft weer hoeveel winst een onderneming per geïnvesteerde euro maakt (winstverhouding t.o.v. het geïnvesteerd vermogen).

Verschil tussen liquiditeit en solvabiliteit?

Liquiditeit: betalingsverplichtingen op korte termijn. Solvabiliteit: betalingsverplichtingen op lange termijn.

Wat is korte en lange termijn?

Korte termijn: ten hoogste 1 jaar. Lange termijn: meer dan 1 jaar.

Kan een rendabele onderneming toch failliet gaan?

Ja, bv. als ze te weinig winstgevend is om de vele schulden (leningen voor te snelle groei) terug te betalen. Er is een verband tussen rendabiliteit, liquiditeit en solvabiliteit.

Beoordeel je de ratio's op het examen samen of één voor één?

Eén voor één; de verbanden tussen de ratio's worden niet gevraagd.

Wat is het verschil tussen de balans en de resultatenrekening qua tijd?

De balans is een momentopname; de resultatenrekening is een film over het hele boekjaar.

Wat staat op de actiefzijde van de balans?

De activa: bezittingen en vorderingen.

Wat staat op de passiefzijde van de balans?

De passiva: de schulden (eigen en vreemd vermogen).

Wat is het verschil tussen vaste en vlottende activa?

Vaste activa: moeilijk omzetbaar in geld (investeringen, meerdere jaren nut). Vlottende activa: vlot omzetbaar in geld.

Noem de onderdelen van de vaste activa met een voorbeeld.

Immateriële vaste activa (bv. goodwill), materiële vaste activa (bv. gebouwen, rollend materieel), financiële vaste activa (bv. aandelen).

Wat is goodwill (goedwil)?

De meerprijs bij een overname boven de waarde van de onderneming, voor bv. klantenportefeuille, merknaam, imago en gekwalificeerd personeel. Een immateriële vaste activa.

Noem de onderdelen van de vlottende activa.

Vorderingen op meer dan 1 jaar, voorraden, vorderingen op ten hoogste 1 jaar (bv. klanten), geldbeleggingen (bv. termijnrekening), liquide middelen (bv. zichtrekening, kas), overlopende rekeningen.

Wat is het verschil tussen geldbeleggingen en liquide middelen?

Geldbeleggingen: bv. geld op een termijnrekening. Liquide middelen: geld op de zichtrekening en in kas, waar je meteen over kan beschikken.

Hoe zijn de activa op de balans gerangschikt?

Van boven naar onder in volgorde van toenemende liquiditeit (onderaan kas/bank = meest liquide).

Hoe zijn de passiva op de balans gerangschikt?

Van lange termijn (eigen vermogen, schulden > 1 jaar) naar korte termijn (schulden ≤ 1 jaar).

Welke rubrieknummers horen bij de actiefzijde van de balans?

Oprichtingskosten 20; immateriële vaste activa 21; materiële vaste activa 22–27; financiële vaste activa 28; vorderingen > 1 jaar 29; voorraden 3; vorderingen ≤ 1 jaar 40–41; geldbeleggingen 50–53; liquide middelen 54–58; overlopende rekeningen 490–491.

Welke rubrieknummers horen bij de passiefzijde van de balans?

Eigen vermogen 10–15; voorzieningen 16; schulden > 1 jaar 17; schulden ≤ 1 jaar 42–48; overlopende rekeningen 492–493.

Waarom staan 'oprichtingskosten' op de actiefzijde van de balans?

Het is een uitzondering: ondanks het woord 'kosten' staan ze op de balans (klasse 2).

Wat staat op het examen NIET als tussentitel op de actiefzijde?

Enkel 'vaste activa' en 'vlottende activa' staan er; tussentitels zoals geldbeleggingen en liquide middelen niet.

Wat staat op het examen NIET als tussentitel op de passiefzijde?

De tussentitel 'overlopende rekeningen' (die bedragen staan bij de schulden op ten hoogste 1 jaar). Eigen vermogen en schulden > 1 jaar / ≤ 1 jaar staan er wel.

Welke regel geldt altijd voor de balans?

Evenwicht: totaal activa = totaal passiva.

Wat staat links en rechts op de resultatenrekening?

Links de kosten (bedrijfskosten, financiële kosten, belastingen) en eventueel de winst; rechts de opbrengsten (bedrijfsopbrengsten, financiële opbrengsten) en eventueel het verlies.

Welke rubrieknummers horen bij de resultatenrekening?

Kosten: bedrijfskosten 60–64 (+ 66A niet-recurrent), financiële kosten 65, belastingen 67, winst 69. Opbrengsten: bedrijfsopbrengsten 70–74 (+ 76A niet-recurrent), financiële opbrengsten 75, regularisatie belastingen 77, verlies 79.

Wat betekent 'niet-recurrent' in de resultatenrekening?

Uitzonderlijk (vroeger 'uitzonderlijke kosten/opbrengsten').

Geef een voorbeeld van een financiële kost en een financiële opbrengst.

Kost: interest op een lening. Opbrengst: interest op een termijnrekening (of een klein betalingsverschil in je voordeel).

Waar staat de winst in de resultatenrekening?

Links (kostenzijde), bij de resultaatverwerking (rubriek 69).

Waar staat het verlies in de resultatenrekening?

Rechts (opbrengstenzijde), bij de resultaatverwerking (rubriek 79).

Waarom staat de winst links in de resultatenrekening?

Om de resultatenrekening in evenwicht te brengen: debettotaal = credittotaal.

Wat is het eigen vermogen (EV)?

De schuld van de onderneming tegenover de aandeelhouders: inbreng (BV) of kapitaal (NV), reserves... (rubrieken 10-15).

Wat is de inbreng?

Het geld/goederen die aandeelhouders in een BV inbrengen (bij een NV spreekt men van kapitaal). Het behoort tot het eigen vermogen.

Wat is vreemd vermogen (VV)?

De schulden tegenover vreemden/derden (bank, leasingmaatschappij, leveranciers...) = VVLT + VVKT.

Wat is vreemd vermogen op lange termijn (VVLT)?

Voorzieningen + schulden op meer dan 1 jaar (bv. leningen bij de bank).

Wat is vreemd vermogen op korte termijn (VVKT)?

Schulden op ten hoogste 1 jaar + overlopende passiefrekeningen (bv. leveranciers, nettoloon, btw).

Wat is het totaal vermogen (TV)?

EV + VV = EV + VVLT + VVKT = totaal passiva (alle schulden van de onderneming).

Waaruit bestaan alle schulden van een onderneming?

Uit het totaal vermogen: eigen vermogen + vreemd vermogen op lange termijn + vreemd vermogen op korte termijn.

Wat is het permanent vermogen (PV)?

Het langdurige vermogen: eigen vermogen + vreemd vermogen op lange termijn.

Waarom behoort het eigen vermogen tot het permanent vermogen?

De inbreng/het kapitaal blijft in principe langdurig in de onderneming.

Waarom is het eigen vermogen belangrijk?

Het is de fundering of buffer van de onderneming om tegenslagen (bv. corona) op te vangen; wie te afhankelijk is van vreemd vermogen komt bij de minste storm in de problemen.

Waar vind je het eigen vermogen?

Op de balans rechts (passiefzijde), letterlijk vermeld.

Waar vind je de vlottende activa?

Op de balans links, onder de vaste activa.

Waar vind je het VVLT en het VVKT?

Op de balans rechts. VVLT = schulden op meer dan 1 jaar (+ voorzieningen). VVKT = schulden op ten hoogste 1 jaar (de overlopende rekeningen staan daar op het examen gewoon onder).

Welke formule gebruik je best bij de ratio's: de gewone of de schematische?

De schematische: die begrippen vind je makkelijker terug in de opgave.

Wat betekent een bedrag tussen haakjes in de balans of resultatenrekening?

Een min (bv. afschrijvingen): aftrekken, niet optellen.

Strikvraag: hoe neem je een verlies op in de ratio rendabiliteit van het eigen vermogen?

Het verlies staat niet tussen haakjes, dus je moet zelf een min voor het bedrag zetten.

Welke eenheid heeft de uitkomst van een ratio met 'x 100'?

Een percentage (%).

Welke eenheid heeft het netto bedrijfskapitaal?

Euro.

Welke eenheid heeft de current ratio?

'... maal' (geen % en geen euro).

Wat zijn de 3 categorieën van ratio's?

Rendabiliteitsratio's, liquiditeitsratio's en solvabiliteitsratio's.

Welke ratio uit het overzicht moet je niet kennen?

De rotatie van de bedrijfsactiva (los niet goed te interpreteren).

Formule netto verkoopmarge (schematisch)?

(Bedrijfsopbrengsten - bedrijfskosten) / bedrijfsopbrengsten x 100.

Waar vind je de bedrijfsopbrengsten en bedrijfskosten?

In de resultatenrekening: bedrijfsopbrengsten rechts (tot 'financiële opbrengsten'), bedrijfskosten links (tot 'financiële kosten').

Bereken: bedrijfsopbrengsten 56.720, bedrijfskosten 49.498,87. Netto verkoopmarge?

(56.720 - 49.498,87) / 56.720 x 100 = 12,73 %.

Verklaring van een netto verkoopmarge van 12,73 %?

Per 100 euro uitgaande facturatie heeft de onderneming een verkoopmarge van 12,73 euro: na aftrek van alle bedrijfskosten realiseert de bedrijfsactiviteit een bedrijfswinst van 12,73 %.

Strikvraag: spreek je bij de netto verkoopmarge van 'winst' of 'bedrijfswinst'?

Van bedrijfswinst: het financieel resultaat telt niet mee, dus het eindresultaat kan nog anders zijn.

Wat vertelt de netto verkoopmarge je over je wagenpark?

Of de huidige activiteit met het huidige wagenpark winstgevend is. Zo niet, heeft een extra voertuig geen zin.

Formule netto rendabiliteit van de bedrijfsactiva (schematisch)?

(Bedrijfsopbrengsten - bedrijfskosten) / (totale activa - geldbeleggingen - liquide middelen) x 100.

Wat zijn bedrijfsactiva?

De bezittingen die de onderneming toelaten haar bedrijfsactiviteit te realiseren (bv. rollend materieel, gebouwen) = totale activa - geldbeleggingen - liquide middelen.

Hoe vind je op het examen de geldbeleggingen en liquide middelen?

Het zijn alle rekeningen van klasse 5: de rekeningnummers die met 5 beginnen (de tussentitels staan er niet).

Waar vind je de totale activa?

Onderaan de actiefzijde (links) van de balans.

Verklaring van een netto rendabiliteit van de bedrijfsactiva van 4,34 %?

Het in de bedrijfsactiva geïnvesteerde kapitaal brengt 4,34 % op.

Waarvoor is de netto rendabiliteit van de bedrijfsactiva nuttig?

Om te beoordelen of een extra investering (bv. een extra wagen) zinvol is.

Hoe kan je de netto rendabiliteit van de bedrijfsactiva verhogen?

Op 3 manieren: 1) bedrijfsopbrengsten verhogen (moeilijk door de marktprijs); 2) bedrijfskosten rationeel verlagen; 3) bedrijfsactiva verminderen (bv. geen extra wagen kopen als het niet goed gaat).

Waarom is het verhogen van de bedrijfsopbrengsten in de praktijk moeilijk?

Je kan de vrachtprijs niet zomaar verhogen door de marktprijs; anders kiest de klant een concurrent.

Formule netto rendabiliteit van het eigen vermogen?

Winst (of verlies) na belastingen / eigen vermogen x 100.

Waar vind je de winst of het verlies na belastingen?

In de resultatenrekening bij de resultaatverwerking: winst links (rubriek 69), verlies rechts (rubriek 79).