Tkanka Łączna - Budowa, Rodzaje i Patologie

Fiszki w formie pytań i odpowiedzi obejmujące budowę, klasyfikację, funkcje oraz patologie tkanki łącznej na podstawie dołączonych materiałów.

Jakimi barwnikami wybarwiają się włókna sprężyste i jakie przybierają kolory?

Wybarwiają się orceiną na brązowo oraz rezorcyną-fuksyną na stalowoniebiesko (nie wybarwiają się metodą H-E).

Z jakich elementów zbudowane są włókna sprężyste?

Składają się z rdzenia zbudowanego z elastyny oraz otaczającej go warstwy mikrofibryli złożonych z glikoproteiny fibryliny.

Jakie aminokwasy budują elastynę i jakiego aminokwasu w niej brakuje?

Elastyna jest bogata w glicynę, lizynę, alaninę, walinę i prolinę. W cząsteczce elastyny nie występuje hydroksylizyna.

Czym są dezmozynowe połączenia krzyżowe we włóknach sprężystych?

Są to wiązania kowalencyjne pomiędzy czterema lizynami każdego z łańcuchów elastyny, które decydują o elastyczności włókien sprężystych.

W jaki sposób Staphylococcus aureus ułatwia sobie szybkie przenikanie przez tkankę łączną?

Wydziela enzym hialuronidazę, który degraduje kwas hialuronowy i przekształca macierz pozakomórkową (ECM) ze stanu żelu do zolu.

Jaka jest przyczyna oraz kliniczne objawy szkorbutu?

Przyczyną jest awitaminoza witaminy C (niezbędnej w procesie hydroksylacji proliny), co uniemożliwia tworzenie stabilnej helisy tropokolagenu. Objawia się krwawieniem z dziąseł i utratą zębów.

Co wywołuje zespół Ehlersa-Danlosa i jakie są jego objawy kliniczne?

Chorobę wywołuje niedobór hydroksylazy lizyny, powodujący zaburzenie tworzenia wiązań krzyżowych tropokolagenu. Objawia się nadmierną ruchomością stawów i patologiczną elastycznością skóry.

Jakie jest podłoże genetyczne oraz objawy sercowo-naczyniowe zespołu Marfana?

Przyczyną jest defekt genu na chromosomie 15 kodującego fibrylinę. Objawy sercowo-naczyniowe to wypadanie zastawki mitralnej, poszerzenie ujścia aorty oraz tętniaki aorty.

Z jakich dwóch podstawowych elementów składa się substancja międzykomórkowa tkanki łącznej?

Składa się z nieupostaciowanej substancji/istoty podstawowej oraz upostaciowanej części w postaci włókien.

Na jakie dwie grupy dzielą się glikozaminoglikany (GAG)?

Dzielą się na siarczany (siarczan keratanu, siarczan heparanu, siarczan chondroityny, heparyna, siarczan dermatanu) oraz kwas hialuronowy.

Jaka jest główna funkcja proteoglikanów w substancji podstawowej?

Odpowiadają za nadawanie tkankom odporności na zgniatanie oraz zapobiegają szybkiemu rozprzestrzenianiu się mikroorganizmów i migrujących komórek nowotworowych.

Jakie substancje zawierają zasadochłonne ziarnistości mastocytów?

Zawierają histaminę, heparynę, czynniki chemotaktyczne dla granulocytów obojętnochłonnych i zasadochłonnych, chymazę lub tryptazę oraz arylsulfatazę A.

Z jakich komórek i w jakim procesie powstają komórki plazmatyczne?

Powstają z limfocytów B w procesie transformacji blastycznej i wytwarzają przeciwciała.

Jakie wyróżnia się dwa typy tkanki łącznej embrionalnej?

Tkanka łączna mezenchymalna (galaretowata niedojrzała) oraz tkanka łączna śluzowa (galaretowata dojrzała).

Gdzie w organizmie występuje tkanka łączna śluzowa?

Występuje w sznurze pępowinowym (jako galareta Whartona) oraz w miazdze zęba w dojrzałym organizmie.

W jakich miejscach w organizmie występuje tkanka łączna luźna (wiotka)?

Występuje w tkance podskórnej, między włóknami mięśniowymi, w otoczeniu naczyń i nerwów, w blaszce właściwej błon śluzowych i podśluzowych układu oddechowego i pokarmowego, w błonie surowiczej (krezka) oraz zrębie narządów.

Czym różni się tkanka łączna zwarta od tkanki łącznej luźnej?

W tkance łącznej zwartej liczba fibroblastów jest znacznie mniejsza, a włókna kolagenowe dominują ilościowo nad istotą podstawową.

Gdzie występuje tkanka łączna zwarta o utkaniu nieregularnym?

Występuje w skórze właściwej, powięziach, rozcięgnach, torebkach włóknistych narządów (jądra, jajnika, nerki, śledziony, węzłów chłonnych) oraz w twardówce gałki ocznej.

Jak nazywają się fibrocyty w ścięgnach i w jaki sposób się układają?

Nazywane są komórkami ścięgnistymi lub skrzydełkowatymi (posiadają grzebienie Ranviera) i układają się w szeregi Ranviera równolegle do pęczków włókien kolagenowych.

Jak zbudowane są osłonki tkankowe otaczające pęczki włókien w ścięgnie?

Pęczki pierwotne otoczone są ościęgną wewnętrzną z tkanki łącznej luźnej, a całe ścięgno od zewnątrz otacza ościęgna zewnętrzna z tkanki łącznej zwartej. Na zewnątrz może występować także pochewka maziowa.

Gdzie występuje typ elastyczny tkanki łącznej zwartej o utkaniu regularnym?

Buduje błony okienkowate dużych naczyń krwionośnych (aorta), więzadła żółte kręgosłupa oraz więzadła podtrzymujące penisa.

Z jakich komórek i włókien zbudowana jest tkanka siateczkowa?

Budują ją duże, nieregularne fibroblasty nazywane komórkami siateczki oraz włókna siateczkowe.