fizjo 1.2

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/41

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

42 Terms

1
New cards

Odruch

Odpowiedź efektora na pobudzenie receptora zachodząca za pośrednictwem ośrodkowego układu nerwowego (OUN)

2
New cards

Receptory

Wyspecjalizowane komórki czuciowe lub wolne zakończenia nerwowe odbierające bodźce i przetwarzające ich energię na potencjał czynnościowy przekazywany do OUN

3
New cards

Telereceptory

Receptory odbierające bodźce docierające z pewnej odległości, np. narząd wzroku, słuchu i węchu

4
New cards

Eksteroreceptory

Receptory odbierające bodźce ze środowiska zewnętrznego działające bezpośrednio na ciało, np. receptory dotyku, ciepła i zimna

5
New cards

Interoreceptory

Receptory czuciowe rozmieszczone w narządach wewnętrznych i naczyniach krwionośnych, np. baroreceptory rejestrujące ciśnienie krwi

6
New cards

Proprioreceptory

Receptory czucia głębokiego w mięśniach i ścięgnach (np. wrzecionka nerwowo-mięśniowe), które informują o pozycji ciała i chronią mięśnie przed zerwaniem

7
New cards

Pięć elementów łuku odruchowego

1) Receptor, 2) neuron czuciowy (droga dośrodkowa / aferentna), 3) ośrodek odruchu w OUN, 4) neuron ruchowy (droga odśrodkowa / eferentna), 5) efektor (mięsień lub gruczoł)

8
New cards

Odruch kolanowy

Odruch monosynaptyczny, którego ośrodek znajduje się w rdzeniu kręgowym na poziomie L3–L4; receptor i efektor znajdują się w mięśniu czworogłowym uda

9
New cards

Odruch ze ścięgna Achillesa

Odruch rozciągowy, którego ośrodek mieści się na poziomie S1–S2 rdzenia kręgowego; receptorem i efektorem jest mięsień trójgłowy łydki

10
New cards

Odruch Babińskiego

Patologiczny u dorosłych (fizjologiczny u niemowląt) objaw polegający na grzbietowym zgięciu palucha po podrażnieniu skóry bocznej krawędzi podeszwy

11
New cards

Odruch oczny Aschnera

Odruch polegający na zwolnieniu akcji serca na skutek ucisku na gałki oczne (sygnał biegnie do mózgowia, skąd nerw błędny wysyła impuls hamujący do serca)

12
New cards

Odruch Goltza

Odruchowe zwolnienie lub chwilowe zatrzymanie akcji serca w wyniku silnego mechanicznego uderzenia w jamę brzuszną

13
New cards

Odruch Heringa-Breuera

Odruch wegetatywny z mechanoreceptorów płuc, w którym rozciągnięcie pęcherzyków podczas wdechu hamuje wdech i toruje wydech

14
New cards

Prawo Bella-Magendiego

Zasada jednokierunkowego przewodzenia w rdzeniu kręgowym: korzenie grzbietowe przewodzą wyłącznie impulsy czuciowe (aferentne), a korzenie brzuszne wyłącznie impulsy ruchowe (eferentne)

15
New cards

Prawo izolowanego przewodnictwa

Zasada mówiąca, że pobudzenie rozchodzące się w danym włóknie nerwowym nie przenosi się na sąsiednie, równolegle biegnące włókna w nerwie

16
New cards

Rozwój sieci neuronów (etapy)

1) Neurogeneza, 2) synaptogeneza (tworzenie połączeń), 3) plastyczność i selekcja połączeń, 4) okresy krytyczne, 5) neuroplastyczność mózgu dorosłego, 6) starzenie się i degeneracja

17
New cards

Włókna nerwowe typu A-alfa

Najgrubsze (13–20 μm) i najszybciej przewodzące włókna mielinowe (80–120 m/s), unerwiające ruchowo mięśnie szkieletowe (motoneurony alfa) oraz przewodzące czucie z wrzecionek

18
New cards

Włókna nerwowe typu C

Cienkie (0,2–1,5 μm), bezmielinowe włókna przewodzące impulsy z najmniejszą prędkością (0,5–2 m/s), odpowiedzialne m.in. za przewodzenie wolnego bólu, temperatury i impulsów autonomicznych pozazwojowych

19
New cards

Elementy wspomagające budowę mięśnia

Kaletki maziowe (płyn ułatwiający ślizganie), pochewki ścięgien (zmniejszają tarcie ścięgien) oraz powięzie (utrzymują mięśnie w prawidłowym kształcie i położeniu)

20
New cards

Triada mięśniowa w układzie sarkotubularnym

Struktura złożona z jednego kanalika poprzecznego T oraz przylegających do niego po obu stronach dwóch cystern brzeżnych siateczki sarkoplazmatycznej

21
New cards

Prawo „wszystko albo nic” dla komórki mięśniowej

Bodziec o sile podprogowej nie wywołuje żadnej reakcji, natomiast każdy bodziec progowy lub nadprogowy wyzwala maksymalną depolaryzację i potencjał czynnościowy

22
New cards

Skurcz tężcowy niezupełny

Fizjologiczny skurcz powstający, gdy kolejne impulsy nerwowe docierają do mięśnia w fazie jego rozkurczu (odpowiada za utrzymanie postawy ciała, napięcie mięśni karku i nóg w staniu)

23
New cards

Skurcz tężcowy zupełny

Ciągły skurcz powstający przy wysokiej częstotliwości pobudzeń (>50 Hz), gdy kolejny impuls trafia w fazę skurczu mięśnia (np. podczas podnoszenia maksymalnego ciężaru)

24
New cards

Siedem czynników decydujących o sile skurczu mięśnia

1) Liczba pobudzonych jednostek motorycznych, 2) częstotliwość wyładowań nerwowych, 3) typ i przekrój włókien, 4) początkowa długość mięśnia, 5) dostępność Ca2+ i ATP, 6) temperatura mięśnia, 7) biomechanika i geometria przyczepów

25
New cards

Praca izotoniczna – faza koncentryczna a ekscentryczna

W koncentrycznej mięsień generuje siłę skracając się (np. unoszenie hantla w górę, wstawanie ze sztangą); w ekscentrycznej mięsień hamuje ruch wydłużając się pod napięciem (np. opuszczanie hantla lub schodzenie do przysiadu)

26
New cards

Przykłady skurczów auksotonicznych

Ćwiczenia łączące jednoczesną zmianę długości i napięcia mięśnia, np. klasyczne pompki oraz skłony tułowia (brzuszki)

27
New cards

Budowa kardiomiocytu

Komórka rozgałęziona, połączona z sąsiednimi wstawkami (zawierającymi desmosomy mechaniczne i połączenia szczelinowe typu nexus), obfitująca w liczne mitochondria i wykazująca wysokie zapotrzebowanie na tlen

28
New cards

Włókna sprężyste tętnic a ciśnienie rozkurczowe

W czasie skurczu komór tętnice rozciągają się gromadząc krew; podczas rozkurczu komór ściany sprężyście powracają do pierwotnego kształtu, uciskając krew i zapobiegając spadkowi ciśnienia do zera

29
New cards

Reakcja ciśnienia tętniczego na wysiłek dynamiczny

Ciśnienie skurczowe rośnie proporcjonalnie do intensywności (wzrost Q i SV), natomiast rozkurczowe nie zmienia się lub lekko spada wskutek rozszerzania naczyń w pracujących mięśniach

30
New cards

Reakcja ciśnienia tętniczego na wysiłek statyczny / oporowy

Zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe gwałtownie wzrastają, ponieważ silnie napięte mięśnie mechanicznie zaciskają naczynia krwionośne i zwiększają opór obwodowy

31
New cards

Ćwiczenia wywołujące najwyższe wartości ciśnienia tętniczego

Długotrwałe wysiłki statyczne i oporowe z maksymalnym napięciem izometrycznym, np. podnoszenie ciężarów (martwy ciąg, przysiady ze sztangą) czy siłowanie na rękę

32
New cards

Wzór Tanaki na tętno maksymalne

HRmax = 208 - (0,7 × wiek w latach)

33
New cards

Wzór na HRmax dla osób aktywnych fizycznie

HRmax = 205 - (0,5 × wiek)

34
New cards

Metoda osłuchowa pomiaru ciśnienia (Korotkowa)

Wartość skurczową wyznacza pojawienie się pierwszego słyszalnego stukania tętna (I faza), a rozkurczową moment całkowitego wyciszenia i zaniku dźwięków (V faza)

35
New cards

Próba czynnościowa Ruffiera

Test wydolności polegający na wykonaniu 30 przysiadów w czasie 45 sekund; wskaźnik oblicza się ze wzoru IR = (P1 + P2 + P3 - 200) / 10, gdzie P to tętno spoczynkowe, bezpośrednio po wysiłku i po 1 minucie wypoczynku

36
New cards

Próba Cramptona (reakcja na pionizację)

Ocena sprawności układu krążenia przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą; w pozycji stojącej krew gromadzi się w dolnych partiach ciała, co zmniejsza powrót żylny i objętość wyrzutową (SV), wymuszając kompensacyjny wzrost tętna (HR)

37
New cards

Wzór Starra na objętość wyrzutową (SV)

SV = 101 + (0,5 × RRs) - (1,09 × RRr) - (0,61 × W), gdzie RRs to ciśnienie skurczowe, RRr rozkurczowe, a W wiek badanego

38
New cards

Próba Martinetta

Próba wysiłkowa polegająca na wykonaniu 20 przysiadów w 30 sekund, służąca do oceny typu reakcji układu krążenia (normotoniczna, hipertoniczna, asteniczna lub dystoniczna)

39
New cards

Właściwości chemiczne krwi (wymień i zdefiniuj)

Aglutynacja (zlepianie krwinek pod wpływem przeciwciał/aglutynin), hemoliza (pękanie krwinek i uwalnianie hemoglobiny) oraz sedymentacja (opadanie krwinek pod wpływem grawitacji)

40
New cards

Właściwości fizyczne krwi

Lepkość, gęstość, ciężar właściwy, charakterystyczny metaliczny zapach oraz czerwony kolor nadawany przez żelazo w hemoglobinie

41
New cards

Wpływ ostrego wysiłku na objętość osocza krwi

Objętość krwi/osocza zmniejsza się o 10–15% już w pierwszych 5–15 minutach intensywnego wysiłku na skutek filtracji płynu do pracujących mięśni oraz pocenia się

42
New cards

Hemoliza powysiłkowa

Zjawisko nasilonego niszczenia i rozpadu krwinek czerwonych wywołane mechanicznym uciskiem w naczyniach (np. uderzanie stopami o podłoże u biegaczy) oraz stresem oksydacyjnym