Wesele postacie

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/33

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

34 Terms

1
New cards
Pan młody
główny bohater „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Pierwowzorem postaci był Lucjan Rydel, krakowski literat, chłopoman, który pojął za żonę chłopkę
2
New cards
Haneczka
siostra Pana młodego (w istocie Hanna Rydlówna). Uważa, że najpierw trzeba cierpieć, a dopiero potem przeżyć prawdziwą miłość. Bardzo dobrze bawi się na weselu i zdradza bratu, że chciałaby całować się z drużbą, czemu Pan młody stanowczo się sprzeciwia.
3
New cards
Radczyni
ciotka Pana młodego. Pomysł na tę postać dała Wyspiańskiemu profesorowa Domańska
4
New cards
Pani młoda
postać stworzona na podstawie osoby Jadwigi Mikołajczykówny, siostry żony Włodzimierza Tetmajera. Jest radosna i otwarta. Studzi idylliczne wizje męża, stawiając na aspekty praktyczne.
5
New cards
Ojciec
ojciec Panny młodej, w rzeczywistości bronowicki Jan Mikołajczyk.
6
New cards
Jasiek
brat Panny młodej, pierwszy drużba i największy przegrany dramatu. Gospodarz daje mu złoty róg i zleca zebranie wszystkich do boju. O świcie, gdy kur zapieje, Jasiek ma zadąć w złoty róg, aby dać sygnał do walki. Gdy wraca do izby, okazuje się, że zgubił róg, schylając się po czapkę z pawich piór. Z pomocą Chochoła usiłuje wyrwać śpiących weselników, ale ci ruszają jedynie do lunatycznego tańca, a Chochoł wyśmiewa się z Jaśka, gdy chłopak o świcie rozpaczliwie próbuje wołać chłopów do boju.
7
New cards
Kuba
brat panny młodej, Jakub Mikołajczyk. Razem ze Staszkiem pilnuje konia Wernyhory, który gubi złotą podkowę.
8
New cards
Gospodarz
pierwowzorem postaci był malarz Włodzimierz Tetmajer z Krakowa, który w 1890 r. ożenił się z Anną Mikołajczykówną z Bronowic. Osiadł na wsi i wiódł trudne i pracowite życie, z czasem zyskując szacunek chłopów. W utworze Wyspiańskiego Gospodarz jest ogniwem, łączącym świat miejski i wiejski. Hołduje polskiej historii, a w jego izbie widać zdjęcia obrazów Matejki. Jest patriotą, którego nawiedza Wernyhora. Od starca dowiaduje się, że nadszedł czas pojednania między chłopami i inteligencją, dlatego jeszcze tej nocy należy wszystkich zebrać w gotowości do walki. Dostaje złoty róg, który ma dać sygnał do boju, gdy kur zapieje. Gospodarz bierze sprawę poważnie, ale ostatecznie zapomina, co miał zrobić, przekazany Jaśkowy złoty róg zostaje zgubiony, a schowana wcześniej złota podkowa nie ma szans przynieść szczęścia. Gospodarz czeka na ponowne przybycie Wernyhory, zamiast brać sprawy w swoje ręce.
9
New cards
Poeta
typowy młodopolski artysta i brat Gospodarza. Można się łatwo domyślić, że jego pierwowzorem musiał być Kazimierz Przerwa-Tetmajer. W dramacie porównuje się do żurawia, który na zimę odlatuje do ciepłych krajów i trzeba przyznać, że taki był właśnie prawdziwy poeta. Jest to bohater, który z powodzeniem prowadzi poetyckie rozmowy z Rachelą, Marysią i Panem młodym. Mówienie przychodzi mu z łatwością, choć zarzucić mu można pewne oderwanie od rzeczywistości. Do Poety przychodzi duch Rycerza, czyli Zawiszy Czarnego, który opowiada mu o historycznej chwale Polski i pokazuje stracone szanse. Spotkanie budzi w postaci nadzieję, ale ostatecznie Poeta potrafi doskonale formułować myśli, lecz daleko mu do działania, którego teraz potrzebuje ojczyzna.
10
New cards
Gospodyni
żona Gospodarza, której pierwowzorem była chłopka Anna Mikołajczykówna. Przezornie chowa złotą podkowę do skrzyni i nie pozwala mężowi pokazać jej wszystkim, twierdząc, ze szczęście należy chować przed innymi. Boi się porywu męża i jego opowieści o spotkaniu z Wernyhorą, dlatego robi wszystko, aby Gospodarz poszedł spać. To dobra i ciepła postać, która trosce o męża nieświadomie przyczynia się do fiasku powstania, ponieważ Gospodarz po drzemce nie potrafi sobie przypomnieć swojej rozmowy z tajemniczym starcem.
11
New cards
Isia
córka gospodarzy. To jej, jako pierwszej pojawia się Chochoł, ale dziewczynka przegania go, sądząc, że to tylko śmieć przywiany z pola.
12
New cards
Marysia
siostra Panny młodej i Gospodyni, której pierwowzorem była Maria Mikołajczykówna. Jej narzeczony zmarł daleko od domu na suchoty, stając się inspiracją dla postaci Widma, które ukazuje się Marynie.
13
New cards
Wojtek
mąż Marysi. Gdy zasypia zmęczony weselną zabawą, Marysię odwiedza Widmo.
14
New cards
Dziennikarz
redaktor krakowskiej gazety, którego pierwowzorem był Rudolf Starzewski z „Głosu”, który tworzył jedno z najważniejszych politycznie pism Galicji. To Dziennikarzowi objawił się Stańczyk
15
New cards
Nos
to kolejny artysta krakowski na weselu, którego postać Wyspiański zbudował prawdopodobnie na bazie malarza Tadeusza Nosowskiego lub Tadeusza Nosowskiego i Stanisława Czajkowskiego. Nos w całej sztuce odegrał rolę poety
16
New cards
Ksiądz
pochodzi ze wsi, dlatego w mieście jest gorzej traktowany i nie jest pewien czy otrzyma pelerynkę kanonika. Wynajmuje Żydowi karczmę i upomina się o czynsz. Kiedy słyszy, że zapłaci mu, dopiero gdy Czepiec ureguluje rachunek za wódkę, Ksiądz natychmiast staje po stronie karczmarza, choć chwilę wcześniej bronił Czepca.
17
New cards
Żyd
karczmarz (pierwowzorem był Hirsz Singer z Bronowic), dzierżawi budynek od Księdza. Stara się z każdym układać, jak należy. Wie, że nie jest lubiany i szanowany, ale zdaje sobie sprawę z tego, że jak ktoś będzie potrzebował pieniędzy, to wówczas do niego szybko przybiegnie po pomoc. Chwali się córką Rachelą, która jest oczytana i nowoczesna. W rozmowie z Panem młodym mówi, że jego może nie szanować, ale do jego córki ma mieć uznanie.
18
New cards
Rachela
córka Żyda karczmarza. Nie ma konkretnego pierwowzoru i raczej nie należy jej utożsamiać z Pepą Singer (faktyczną córką karczmarza, która była raczej postacią bezbarwną), ale jak wskazuje Boy Żeleński
19
New cards
Zosia
siostra Maryny, pierwowzorem postaci była Zosia Pareńska, córka lekarza. Na weselu bawi się pod opieką ciotki. Zosia marzy o wielkiej miłości oraz wierzy, że jest ona możliwa i wcale nie musi wymagać cierpienia i wyrzeczeń.
20
New cards
Maryna
siostra Zosi, w istocie Maryna Pareńska. Wygadana młoda dziewczyna, która bez trudu prowadzi elokwentne rozmowy z Poetą i dyskutuje na różne tematy.
21
New cards
Klimina
wiejska swatka, około czterdziestolatka. Wydaje się, jakby każdego chciała zaprowadzić do ołtarza. Postać autentyczna z Bronowic.
22
New cards
Dziad
ubogi starzec z Bronowic, który obserwuje zabawę gości weselnych jakby z boku. Cieszy się, że razem bawią się chłopi i inteligenci, ale dobrze pamięta rzeź galicyjską i obawia się, że historia może się jeszcze powtórzyć. Do Dziada przychodzi Upiór Jakuba Szeli, który chce zmyć z siebie krew swoich ofiar i bawić się na weselu, jakby nigdy nic.
23
New cards
Czepiec
a właściwie Błażej Czepiec, postać autentyczna, gminny pisarz i wuj panny młodej, odznaczający się wylewnym charakterem. Pierwszy do bitki, ale także natychmiast staje w gotowości z kosą. Wbrew pozorom interesuje go sprawa narodu, czyta gazety i ciekaw jest informacji ze świata, czemu daje wyraz już na początku utworu w rozmowie z Dziennikarzem. W „Weselu” Czepiec występuje w charakterze wójta.
24
New cards
Czepcowa
żona Czepca, posłuszna mężowi.
25
New cards
Kasper
drugi drużba, syn Czepca. Zakochany w Kasi namawia ją, aby spędzili miło czas razem w stodole.
26
New cards
Kasia
druhna, chłopka z Bronowic. Flirtuje z Kasprem, nie chce dać buziaka Nosowi.
27
New cards
Stachu
parobek u Gospodarza. Razem z Kubą zajmuje się koniem Wernyhory.
28
New cards
Chochoł
pierwsza z zaproszonych zjaw i pierwsza, która pojawia się na weselu. Najpierw pokazuje się małej Isi, ale dziewczynka nie widzi w nim widziadła i sądzi, że to śmieć przywiany z sadu. Drugi raz Chochoł pokazuje się Jaśkowi i wypomina mu zgubienie złotego rogu. Chłopak wypełnia rozkazy Chochoła, aby odczarować uśpionych weselników. W takt niezgrabnej muzyki Chochoł porywa ich do lunatycznego tańca. Chocholi taniec jest symbolem niedojrzałości społeczeństwa do walki, właśnie uśpienia narodu i bierności, która prowadzi do katastrofy.
29
New cards
Widmo
duch narzeczonego Marysi (naprawdę malarz de Laveaux, umarł na suchoty podczas zagranicznych wojaży), który ukazuje się dziewczynie. Wspomina czas spędzony razem i wyznaje, że nie żyje. Spotkanie z dawnym kochankiem nie należy do łatwych i wprowadza Marysię w stan nostalgii.
30
New cards
Stańczyk
słynny błazen królewski, którego uwiecznił na jednym z obrazów Jan Matejko. Stańczyk symbolizuje mądrość i troskę o ojczyznę. Pojawia się Dziennikarzowi, któremu zarzuca bierność i działania na niekorzyść kraju. Wspomina czasy, gdy dzwon Zygmunta ogłaszał sukcesy Polski, podczas gdy dziś, dzwoni tylko na znak żałoby. Stańczyk wręcza Dziennikarzowi kaduceus polski, aby dalej mącił w narodzie.
31
New cards
Rycerz Czarny
duch Zawiszy Czarnego, który ukazuje się Poecie. Przypomina o męstwie i bohaterstwie Polaków, którzy pod Grunwaldem rozgromili Krzyżaków. Niestety dawne sukcesy Polski zostały zaprzepaszczone. Poeta po spotkaniu z Rycerzem odnajduje w sobie nadzieję na walkę, ale pozostaje jedynie przy mówieniu, zamiast działania.
32
New cards
Hetman
właściwie duch Ksawerego Branickiego, hetmana koronnego, który był jednym z inicjatorów konfederacji targowickiej i przyczynił się do upadku Rzeczpospolitej. Oddał Polskę carycy Katarzynie II, czerpiąc z tego tytułu korzyści majątkowe. W utworze znajduje się w piekle, z którego bezskutecznie próbuje wykupić się złotem, bo ma pod dostatkiem. Ukazuje się Panu młodemu, którego chce przeciągnąć na swoją stronę. Bohater widzi w nim jednak zdrajcę ojczyzny i przegania go z wesela.
33
New cards
Upiór
duch Jakuba Szeli, przywódcy chłopów podczas rzezi galicyjskiej. Pojawia się Dziadowi cały we krwi. Prosi o wiadro wody, aby zmyć z siebie krew swoich ofiar i zamierza bawić się na weselu. Nie widzi swoich win i chce je zmazać. Dziad stanowczo go przepędza.
34
New cards
Wernyhora
duch ukraińskiego starca, wieszcza i lutniarza, ukazuje się Gospodarzowi. Daje mu złoty róg, którym należy dać sygnał do walki o świcie. Twierdzi, że przyszedł czas pojednania międzystanowego i nakazuje, aby zebrać chłopów w gotowości do walki, a także by informację o powstaniu zanieść do miasta. Koń Wernyhory gubi złotą podkowę