pierwowzorem postaci był malarz Włodzimierz Tetmajer z Krakowa, który w 1890 r. ożenił się z Anną Mikołajczykówną z Bronowic. Osiadł na wsi i wiódł trudne i pracowite życie, z czasem zyskując szacunek chłopów. W utworze Wyspiańskiego Gospodarz jest ogniwem, łączącym świat miejski i wiejski. Hołduje polskiej historii, a w jego izbie widać zdjęcia obrazów Matejki. Jest patriotą, którego nawiedza Wernyhora. Od starca dowiaduje się, że nadszedł czas pojednania między chłopami i inteligencją, dlatego jeszcze tej nocy należy wszystkich zebrać w gotowości do walki. Dostaje złoty róg, który ma dać sygnał do boju, gdy kur zapieje. Gospodarz bierze sprawę poważnie, ale ostatecznie zapomina, co miał zrobić, przekazany Jaśkowy złoty róg zostaje zgubiony, a schowana wcześniej złota podkowa nie ma szans przynieść szczęścia. Gospodarz czeka na ponowne przybycie Wernyhory, zamiast brać sprawy w swoje ręce.