Organisme tot Weefsel - Complete Flashcardset

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/690

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

691 Terms

1
New cards

Medianus

In het midden gelegen, precies tussen links en rechts.

2
New cards

Medialis

Naar het midden toe gericht.

3
New cards

Lateraal

Van het midden af gelegen of naar de zijkant gericht.

4
New cards

Medius

Middelste.

5
New cards

Cranialis

In de richting van het hoofd gelegen.

6
New cards

Caudaal

In de richting van de staart gelegen.

7
New cards

Dorsaal

In de richting van de rug gelegen.

8
New cards

Ventraal

In de richting van de buik gelegen.

9
New cards

Internus

Naar binnen gelegen of dieper gelegen.

10
New cards

Externus

Meer naar buiten gelegen.

11
New cards

Dexter

Rechts.

12
New cards

Sinister

Links.

13
New cards

Superficialis

Oppervlakkig gelegen.

14
New cards

Profundus

Dieper gelegen.

15
New cards

Rostraal

Binnen de kopregio gelegen in de richting van de neuspunt.

16
New cards

Proximaal

Gelegen dichter bij de aanhechting van een lidmaat aan de romp.

17
New cards

Distaal

Gelegen verder van de aanhechting van een lidmaat aan de romp af.

18
New cards

Palmair

Achterzijde van het voorbeen vanaf de carpus (handwortel) omlaag.

19
New cards

Plantair

Achterzijde van het achterbeen vanaf de tarsus (spronggewricht) omlaag.

20
New cards
<p>Anatomische richtingen en vlakken (paard)</p>

Anatomische richtingen en vlakken (paard)

Schematische weergave van het mediane, sagittale, transversale en horizontale vlak met bijbehorende richtingsaanduidingen bij het paard.

21
New cards

Cel

De kleinste levende eenheid in een organisme die in staat is zichzelf zelfstandig te dupliceren.

22
New cards

Plasmamembraan

Lipide dubbellaag die de cel omsluit om chemische processen georganiseerd te laten verlopen.

23
New cards

Informatieopslag (organisme)

Het universele principe waarbij erfelijke informatie bewaard wordt in het DNADNA.

24
New cards

Synthese (organisme)

Het universele principe waarbij via een RNARNA-intermediair eiwitten worden gemaakt die katalytische functies vervullen.

25
New cards

Energievoorziening cel

Het proces waarbij alle cellulaire processen worden aangedreven door energie in de vorm van ATPATP.

26
New cards

Hiërarchische organisatie organisme

De strikte opbouw van het lichaam: molecuul →\rightarrow organel →\rightarrow cel →\rightarrow weefsel →\rightarrow orgaan →\rightarrow orgaansysteem →\rightarrow organisme.

27
New cards

Vier basale weefseltypen

Bindweefsel (ondersteuning), dekweefsel/epitheel (bekleding), spierweefsel (beweging) en zenuwweefsel (signaaloverdracht).

28
New cards
<p>Vier basale celtypen</p>

Vier basale celtypen

Overzicht met een epitheelcel, bindweefselcel (fibrocyt), zenuwweefsel (neuron) en spiercel (myocyt).

29
New cards

Pathologie

Het microscopisch en macroscopisch onderzoeken van weefsels om de reden van ziekte te achterhalen.

30
New cards

Biopt

Een weefselmonster dat uit een levende patiënt wordt genomen voor diagnostische analyse.

31
New cards

Theranostics

Het herhaaldelijk nemen van biopten om te meten of een specifieke behandeling aanslaat.

32
New cards

Hematoxyline

Positief geladen basische kleurstof die bindt aan negatief geladen structuren zoals DNADNA, RNARNA en glycoproteïnen, en celkernen donkerblauw kleurt.

33
New cards

Eosine

Negatief geladen zure kleurstof die bindt aan positief geladen moleculen zoals eiwitten, en het cytoplasma roze of paars kleurt.

34
New cards
<p>H&amp;E-kleuring (preparaat)</p>

H&E-kleuring (preparaat)

Meest gebruikte routinekleuring die kernen donkerblauw kleurt via hematoxyline en cytoplasmatische eiwitten roze via eosine.

35
New cards

Basofiele structuren

Negatief geladen weefselbestanddelen (zoals nucleïnezuren) die graag binden aan basische kleurstoffen zoals hematoxyline.

36
New cards

Acidofiele structuren

Positief geladen celbestanddelen (zoals veel cytoplasmatische eiwitten) die graag binden aan zure kleurstoffen zoals eosine.

37
New cards

Azan-kleuring

Kleuringsmethode specifiek voor het bestuderen van bindweefsel, waarbij de extracellulaire matrix zoals collageenvezels helderblauw kleurt.

38
New cards
<p>PAS-H-kleuring</p>

PAS-H-kleuring

Periodic Acid-Schiff kleuring gecombineerd met hematoxyline, die suikers en mucus intens magenta kleurt.

39
New cards

Giemsa-kleuring

Standaardkleuringsmethode voor bloeduitstrijkjes die onderscheid maakt tussen witte bloedcellen en parasieten zoals Plasmodium falciparum zichtbaar maakt.

40
New cards

Immunohistochemie

Detectiemethode die gebruikmaakt van enzymgekoppelde antilichamen (zoals HRP of AP) om specifieke antigenen in weefsel zichtbaar te maken via een gekleurd neerslagproduct.

41
New cards

In Situ Hybridisatie (ISH)

Techniek waarbij gelabelde complementaire nucleïnezuurstrengen specifiek binden aan overeenkomstige DNADNA- of RNARNA-sequenties in weefselcoupes.

42
New cards

Immuunfluorescentie

Techniek waarbij antilichamen zijn gekoppeld aan fluorescente fluoroforen om specifieke eiwitten te visualiseren onder een fluorescentiemicroscoop.

43
New cards

Extracellulaire Matrix (ECM)

Het acellulaire materiaal buiten de cellen dat zorgt voor fysieke hechting, mechanische ondersteuning en weefselstructuur.

44
New cards

Weefselvloeistof

De vloeibare component van de extracellulaire ruimte die essentieel is voor transport van nutriënten, afvalstoffen en communicatiefactoren.

45
New cards

Kankerkenmerken (histologie)

Vergrote en variabel gevormde kernen, verhoogde celdeling, ongeorganiseerde rangschikking en verlies van normale weefselarchitectuur.

46
New cards

Psoriasis

Huidziekte veroorzaakt door een verstoring in cellulaire communicatiefactoren, wat leidt tot overmatige epidermale celproliferatie en infiltratie van immuuncellen.

47
New cards

Sikkelcelanemie

Bloedziekte waarbij erytrocyten een afwijkende sikkelvorm aannemen door abnormaal hemoglobine.

48
New cards

Leukemie

Maligne bloedziekte die histologisch herkenbaar is aan extreem verhoogde aantallen leukocyten in bloed of beenmerg.

49
New cards

Massa aan immuuncellen

De totale hoeveelheid immuuncellen in het lichaam van een volwassen man bedraagt ongeveer 1,2 kg1{,}2\,\text{kg}.

50
New cards

Vergroting (M)

De optelsom van de vergrotende lenzen, berekend door de gemeten grootte van het beeld te delen door de werkelijke grootte van het object.

51
New cards

Resolutie

De kleinste afstand waarop twee afzonderlijke punten nog net als twee afzonderlijke entiteiten waargenomen kunnen worden.

52
New cards

Resolutiegrens lichtmicroscopie

De maximale scheidende kracht van een lichtmicroscoop, gelegen rond de 200 nm200\,\text{nm}.

53
New cards

Resolutiegrens elektronenmicroscopie

De maximale scheidende kracht van een elektronenmicroscoop, die kleiner is dan 1 nm1\,\text{nm}.

54
New cards

Contrast

Het intensiteitsverschil tussen verschillende delen van een beeld dat structuren, randen en scherpte zichtbaar maakt.

55
New cards

Brightfield microscopie

Lichtmicroscopie waarbij doorvallend licht wordt geabsorbeerd door gekleurde delen (donker) terwijl doorlatende delen wit oplichten.

56
New cards

Fluorescentie

Het verschijnsel waarbij een molecuul licht absorbeert bij een kortere golflengte en licht uitzendt bij een langere golflengte met lagere energie.

57
New cards

Dichroic mirror

Dichroïsche spiegel in een fluorescentiemicroscoop die excitatielicht reflecteert naar het preparaat maar emissielicht doorlaat naar de detector.

58
New cards

Monoclonale antilichamen

Homogene antilichamen gericht tegen één enkel epitoop, geproduceerd door hybridoomcellen afkomstig van muis, rat, konijn of cavia.

59
New cards

Polyclonale antilichamen

Een mengsel van antilichamen gericht tegen verschillende epitopen op hetzelfde antigeen, geïsoleerd uit serum van konijn, geit of schaap.

60
New cards

Nanobodies (VHHs)

Kleine, enkelketenige antilichaamfragmenten van kameelachtigen (zoals lama's) die reproduceerbaar zijn in bacteriën.

61
New cards

Lectines

Eiwitten die zeer specifiek binden aan bepaalde suikergroepen op het celoppervlak.

62
New cards

Scanning Elektronenmicroscopie (SEM)

Elektronenmicroscopietechniek die het oppervlak van een met zwaar metaal bedekt preparaat scant via verstrooide en gereflecteerde secundaire elektronen.

63
New cards

Transmission Elektronenmicroscopie (TEM)

Elektronenmicroscopie waarbij elektronen door een ultradunne coupe (∼20 nm\sim 20\,\text{nm}) heen gaan om interne ultrastructuren af te beelden.

64
New cards

Cryo-electron Tomography (Cryo-ET)

Geavanceerde techniek waarbij cryogeen ingevroren preparaten worden gekanteld om met een gerichte ionenbundel (FIB) coupes van 50–300 nm50\text{--}300\,\text{nm} in 3D3D te reconstrueren.

65
New cards

Fixeren (weefselbewerking)

De eerste stap in preparaatbereiding waarbij eiwitten chemisch worden gecrosslinkt (bijv. met formaline) om autolyse te stoppen en structuur te bewaren.

66
New cards

Embedden (weefselbewerking)

Het inbedden van weefsel in een stevig medium zoals paraffine of kunsthars ter voorbereiding op het snijden van dunne coupes.

67
New cards

Microtoom

Precisie-snijapparaat waarmee extreem dunne coupes weefsel van 5–30 μm5\text{--}30\,\mu\text{m} worden gesneden.

68
New cards

Crush artefacts

Pletartefacten in weefselcoupes veroorzaakt door mechanische compressie met bijvoorbeeld een pincet tijdens de monstername.

69
New cards

Krimpartefact

Artefact waarbij weefsellagen krimpen door fixatiemiddelen, waardoor kunstmatige lege scheuren en ruimtes tussen structuren ontstaan.

70
New cards

Placement artefacts

Plaatsingsartefacten die optreden bij het overbrengen van een weefselsnede op het objectglas, zoals plooien, luchtbellen of stofdeeltjes.

71
New cards

Secretory granules

Membraangebonden celblaasjes die gesynthetiseerde stoffen zoals enzymen of hormonen opslaan totdat ze via gereguleerde exocytose worden uitgescheiden.

72
New cards

Endosomen

Organellen die materiaal ontvangen dat via endocytose is opgenomen en zorgen voor sortering en verdere routering binnen de cel.

73
New cards

Lysosoom

Met zure hydrolasen gevuld afbraakorganel dat cellulaire afvalstoffen, oude organellen en vreemde deeltjes afbreekt.

74
New cards

Golgi-apparaat

Organel bestaande uit gestapelde cisternen dat eiwitten en lipiden vanuit het ER chemisch modificeert, sorteert en verpakt in transportblaasjes.

75
New cards

Ruw endoplasmatisch reticulum (RER)

Met ribosomen bezet membraannetwerk dat verantwoordelijk is voor de synthese en vouwing van membraaneiwitten en secretoire eiwitten.

76
New cards

Glad endoplasmatisch reticulum (SER)

Ribosoomvrij membraancomplex dat instaat voor lipidesynthese, ontgifting van hydrofobe stoffen en intracellulaire calciumopslag.

77
New cards

Mitochondrium

Organel met een dubbele membraan waarin via oxidatieve fosforylering celenergie in de vorm van ATPATP wordt gegenereerd.

78
New cards

Peroxisoom

Organel dat langeketenvetzuren afbreekt en toxische peroxiden ontgift met behulp van het enzym catalase.

79
New cards

Nucleolus

Dichte subnucleaire structuur waar transcriptie van rRNArRNA en de assemblage van ribosomale subunits plaatsvinden.

80
New cards

Condensorlens

Lens onder de tafel van een microscoop die het invallende licht bundelt en precies op het preparaat concentreert.

81
New cards
<p>Onderdelen lichtmicroscoop</p>

Onderdelen lichtmicroscoop

Schema van een lichtmicroscoop met aanduiding van oculair, objectieven, kruistafel, condensor, diafragma en focusknoppen.

82
New cards
<p>Lichtweg lichtmicroscoop</p>

Lichtweg lichtmicroscoop

Schematische voorstelling van het lichtpad vanaf de lamp via condensor, medium, objectieflens en oculair naar het oog.

83
New cards

Immersieolie

Vloeistof met dezelfde brekingsindex als glas, die bij een 100×100\times objectief lucht vervangt om lichtbreking en resolutieverlies tegen te gaan.

84
New cards

Chylomicronen

Grote lipoproteïnedeeltjes die in darmepitheelcellen worden gevormd door recombinatie van triglyceriden met eiwitten voor vettransport naar de lymfe.

85
New cards

Totipotente cel

Een cel die kan differentiëren tot elk gespecialiseerd celtype van het organisme én de extra-embryonale vliezen/placenta.

86
New cards

Pluripotente cel

Een cel die kan uitgroeien tot alle celtypen van de drie definitieve kiembladen van het embryo, maar geen extra-embryonaal weefsel vormt.

87
New cards

Multipotente cel

Een stamcel die kan differentiëren tot een beperkt aantal nauw verwante celtypen binnen één kiemlaag of weefselfamilie.

88
New cards

Unipotente cel

Een voorlopercel die slechts in staat is om één enkel specifiek gedifferentieerd celtype te vormen.

89
New cards

Differentiatie

Het proces waarin een niet-gespecialiseerde embryonale cel structurele en functionele eigenschappen ontwikkelt van een specifiek celtype.

90
New cards

Patrooninformatie

Cellulaire en moleculaire signalen die cellen vertellen waar ze zich in het embryo bevinden en welke structuren zij daar moeten aanleggen.

91
New cards

Morfogenese

Het proces waarin cellen en weefsels zich ruimtelijk organiseren en verplaatsen om de uiteindelijke vorm en structuur van het lichaam te boetseren.

92
New cards

Regeneratie

Het biologische vermogen om beschadigde of verloren gegane cellen, weefsels of lichaamsdelen te herstellen of nieuw aan te maken.

93
New cards

Partus

De geboorte.

94
New cards

Prenataal

De periode voorafgaand aan de geboorte.

95
New cards

Perinataal

De periode rondom het tijdstip van de geboorte.

96
New cards

Postnataal

De periode na de geboorte.

97
New cards

Embryonale periode

De vroege ontwikkelingsfase die de eerste klievingsdelingen, gastrulatie en de primaire aanleg van organen (organogenese) omvat.

98
New cards

Foetale periode

De latere ontwikkelingsfase die gekenmerkt wordt door snelle groei, weefseldifferentiatie en rijping van reeds aangelegde orgaanstelsels.

99
New cards

Zygote

De diploïde cel die ontstaat na de samensmelting van een eicel en een zaadcel tijdens de bevruchting.

100
New cards

Klievingsdelingen

Snelle opeenvolgende mitotische delingen van de zygote waarbij het aantal cellen toeneemt zonder dat het totale volume toeneemt.