gejografia atmosfeta

Temperatura powietrza

stopień nagrzania powietrza atmosferycznego

Temperatura powietrza

jest jednym z podstawowych elementów pogody

Źródło ciepła w atmosferze

głównym źródłem energii cieplnej jest promieniowanie słoneczne

Źródło ciepła w atmosferze

powietrze ogrzewa się głównie od nagrzanej powierzchni Ziemi

Nagrzewanie powietrza

powietrze ogrzewa się od podłoża

Nagrzewanie powietrza

powierzchnia Ziemi najpierw pochłania promieniowanie słoneczne, a następnie oddaje ciepło do atmosfery

Pomiar temperatury powietrza

temperaturę mierzy się za pomocą termometru

Pomiar temperatury powietrza

w meteorologii używa się głównie stopni Celsjusza

Miejsce pomiaru temperatury

temperaturę mierzy się w specjalnych klatkach meteorologicznych

Miejsce pomiaru temperatury

znajdują się one około 2 m nad powierzchnią ziemi

Dobowa amplituda temperatury

różnica między najwyższą i najniższą temperaturą w ciągu doby

Dobowa amplituda temperatury

najwyższa temperatura występuje zwykle po południu

Roczna amplituda temperatury

różnica między średnią temperaturą najcieplejszego i najzimniejszego miesiąca

Roczna amplituda temperatury

jest większa w głębi kontynentów niż nad oceanami

Czynniki wpływające na temperaturę powietrza

temperatura zależy od wielu czynników geograficznych

Czynniki wpływające na temperaturę powietrza

najważniejsze to szerokość geograficzna, wysokość nad poziomem morza i odległość od mórz

Szerokość geograficzna

wpływa na ilość energii słonecznej docierającej do powierzchni Ziemi

Szerokość geograficzna

im bliżej równika, tym większe nagrzewanie

Wysokość nad poziomem morza

wraz ze wzrostem wysokości temperatura powietrza spada

Wysokość nad poziomem morza

średnio o około 0,6°C na 100 m

Odległość od mórz i oceanów

w pobliżu oceanów temperatury są bardziej wyrównane

Odległość od mórz i oceanów

w głębi kontynentów występują większe amplitudy temperatury

Prądy morskie

wpływają na temperaturę powietrza nad obszarami przybrzeżnymi

Prądy morskie

ciepłe prądy podnoszą temperaturę, a zimne ją obniżają

Ukształtowanie powierzchni

góry mogą stanowić barierę dla napływu mas powietrza

Ukształtowanie powierzchni

wpływa to na lokalne warunki temperatury

Ciśnienie atmosferyczne

nacisk jaki wywiera słup powietrza na powierzchnię Ziemi

Ciśnienie atmosferyczne

jest jednym z podstawowych elementów pogody

Jednostka ciśnienia

w meteorologii stosuje się hektopaskale

Jednostka ciśnienia

skrót jednostki to hPa

Ciśnienie normalne

średnie ciśnienie atmosferyczne na poziomie morza

Ciśnienie normalne

wynosi około 1013 hPa

Zmiany ciśnienia z wysokością

ciśnienie maleje wraz ze wzrostem wysokości

Zmiany ciśnienia z wysokością

im wyżej nad poziomem morza, tym powietrze jest rzadsze

Pomiar ciśnienia

ciśnienie atmosferyczne mierzy się barometrem

Pomiar ciśnienia

w meteorologii używa się barometrów rtęciowych i aneroidów

Wyż baryczny

obszar o wyższym ciśnieniu atmosferycznym niż otoczenie

Wyż baryczny

zwykle przynosi pogodę słoneczną i bezchmurną

Niż baryczny

obszar o niższym ciśnieniu atmosferycznym niż otoczenie

Niż baryczny

często wiąże się z zachmurzeniem i opadami

Izobary

linie na mapie łączące punkty o jednakowym ciśnieniu atmosferycznym

Izobary

są używane na mapach pogody

Różnice ciśnienia

powodują przemieszczanie się powietrza w atmosferze

Różnice ciśnienia

prowadzi to do powstawania wiatrów

Opady atmosferyczne

woda spadająca z chmur na powierzchnię Ziemi

Opady atmosferyczne

mogą występować w postaci ciekłej lub stałej

Powstawanie opadów

opady powstają w wyniku kondensacji pary wodnej w chmurach

Powstawanie opadów

krople wody lub kryształki lodu łączą się i opadają na ziemię

Deszcz

opad atmosferyczny w postaci kropli wody

Deszcz

występuje gdy temperatura powietrza jest dodatnia

Mżawka

opad w postaci bardzo drobnych kropli wody

Mżawka

powstaje zwykle z niskich chmur warstwowych

Śnieg

opad atmosferyczny w postaci kryształków lodu

Śnieg

powstaje gdy temperatura powietrza jest poniżej 0°C

Grad

opad w postaci bryłek lodu

Grad

powstaje w chmurach burzowych

Opady konwekcyjne

powstają w wyniku silnego nagrzania powierzchni Ziemi

Opady konwekcyjne

mają zwykle charakter krótkotrwałych i intensywnych deszczy

Opady frontalne

powstają na styku różnych mas powietrza

Opady frontalne

związane są z przechodzeniem frontów atmosferycznych

Opady orograficzne

powstają gdy wilgotne powietrze wznosi się nad górami

Opady orograficzne

po stronie dowietrznej opady są większe

Prognoza pogody

przewidywanie przyszłego stanu atmosfery

Prognoza pogody

opiera się na analizie danych meteorologicznych

Dane meteorologiczne

informacje zbierane przez stacje meteorologiczne

Dane meteorologiczne

dotyczą temperatury, ciśnienia, wiatru, wilgotności i opadów

Mapy synoptyczne

mapy przedstawiające aktualny stan atmosfery

Mapy synoptyczne

zaznacza się na nich wyże, niże i fronty atmosferyczne

Front atmosferyczny

granica między dwiema masami powietrza o różnych właściwościach

Front atmosferyczny

przechodzeniu frontów towarzyszą zmiany pogody

Front ciepły

powstaje gdy ciepła masa powietrza nasuwa się na chłodną

Front ciepły

zwykle powoduje długotrwałe opady

Front chłodny

powstaje gdy chłodne powietrze wypiera cieplejsze

Front chłodny

często przynosi burze i gwałtowne opady

Satelity meteorologiczne

urządzenia obserwujące atmosferę z kosmosu

Satelity meteorologiczne

umożliwiają monitorowanie chmur i zjawisk pogodowych

Radary meteorologiczne

urządzenia wykrywające opady atmosferyczne

Radary meteorologiczne

pozwalają określić ich intensywność i zasięg

Klimat

charakterystyczny dla danego obszaru przebieg pogody

Klimat

ustala się go na podstawie wieloletnich obserwacji

Strefy klimatyczne

pasy na Ziemi o podobnych warunkach klimatycznych

Strefy klimatyczne

związane są głównie z szerokością geograficzną

Strefa równikowa

występuje w pobliżu równika

Strefa równikowa

charakteryzuje się wysoką temperaturą przez cały rok i dużymi opadami

Strefa podrównikowa

występuje po obu stronach strefy równikowej

Strefa podrównikowa

ma wyraźną porę suchą i porę deszczową

Strefa zwrotnikowa

występuje w pobliżu zwrotników

Strefa zwrotnikowa

charakteryzuje się wysoką temperaturą i małą ilością opadów

Strefa podzwrotnikowa

występuje między strefą zwrotnikową a umiarkowaną

Strefa podzwrotnikowa

występują tam gorące lata i łagodne zimy

Strefa umiarkowana

występuje w średnich szerokościach geograficznych

Strefa umiarkowana

cechuje się dużą zmiennością pogody

Strefa okołobiegunowa

występuje w pobliżu biegunów

Strefa okołobiegunowa

charakteryzuje się bardzo niskimi temperaturami