Economie Begrippen: Inkomen, Welvaart, Geld en Ondernemerschap

Een overzicht van economische begrippen over inkomen, welvaart, sparen, lenen, marktmechanismen en bedrijfsvoering.

Bestedingen

De uitgaven aan goederen en diensten.

Doelgroep

Groep consumenten met dezelfde kenmerken voor wie een product of boodschap bedoeld is.

Duurzaam consumeren

Je houdt bij je aankopen rekening met de gevolgen voor andere mensen, dieren en het milieu.

Maatschappelijke kosten

Alle nadelen die de samenleving ondervindt van het gedrag van personen en bedrijven.

Marketinginstrumenten

Prijs, product, plaats, promotie, personeel en presentatie (de 6 P's).

Primaire inkomens

Inkomens die je verdient door een productiefactor te leveren. Het zijn de bruto inkomens uit arbeid en uit bezit.

Secundaire inkomens

Netto inkomens plus inkomens uit overdrachten, zoals uitkeringen en toeslagen.

Besteedbaar inkomen

Het inkomen dat je kunt gebruiken voor consumptie.

Loonheffing

Inhouding op je brutoloon, die bestaat uit loonbelasting en premies volksverzekeringen.

Lorenzcurve

Grafiek die de verdeling van het nationaal inkomen over de bevolking laat zien.

Modaal inkomen

Het inkomen dat het meest voorkomt.

Nationaal inkomen

Wat alle inwoners samen aan inkomen hebben uit arbeid en bezit.

Brede welvaart

Welvaart die gaat over de kwaliteit van het leven, waarin het welzijn meetelt.

CBS

Centraal Bureau voor de Statistiek. Het CBS verzamelt allerlei cijfermatige informatie.

Indexcijfer

Getal dat een procentuele verandering laat zien ten opzichte van het basisjaar.

Middelen

Alles wat je nodig hebt om in je behoeften te voorzien. Vooral geld en tijd.

Prioriteiten stellen

Je kiest voor jezelf welke behoeften je het belangrijkst vindt.

Schaars

Iets is schaars als het niet onbeperkt beschikbaar is. Er zijn middelen nodig om het te maken.

Welvaart

De mate waarin je in je behoeften kunt voorzien. Ook wel: materiële welvaart.

Cpi

Consumentenprijsindexcijfer. Laat verandering van prijzen zien ten opzichte van het basisjaar.

Geldontwaarding

Het geld zelf wordt minder waard als gevolg van inflatie.

Inflatie

Een algemene stijging van de prijzen.

Koopkracht

De hoeveelheid goederen en diensten die je met je inkomen kunt kopen.

Loon-prijsspiraal

Vicieuze cirkel van loon- en prijsstijgingen.

Nominale verandering

Verandering van bedragen waarbij je geen rekening houdt met inflatie.

Prijscompensatie

De lonen stijgen net zo veel als de prijzen, waardoor je koopkracht gelijk blijft.

Reële verandering

Verandering van bedragen, gecorrigeerd voor inflatie.

Budgetplan

Een overzicht van je verwachte inkomsten en uitgaven.

Nibud

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting. Het Nibud geeft voorlichting over hoe je je inkomsten en uitgaven het best op elkaar kunt afstemmen.

Reserveren

Sparen om een grote, incidentele uitgave te kunnen betalen.

Soorten uitgaven

Dagelijkse uitgaven, vaste lasten en incidentele uitgaven.

Beleggen

Je koopt iets waarvan je verwacht dat het meer waard wordt.

Enkelvoudige rente

Rente die telkens na afloop van een jaar apart wordt uitgekeerd. Je spaartegoed zelf verandert niet.

Nominale rente

De rente waarmee de bank rekent.

Reële rente

De nominale rente min de inflatie. Het laat zien hoe de koopkracht van je spaargeld verandert.

Rendement

De opbrengst van een belegging, meestal uitgedrukt in een percentage.

Samengestelde rente

Rente-op-rente. De rente wordt na ieder jaar bijgeschreven op je spaarrekening. In het volgende jaar krijg je rente over je spaarbedrag plus de bijgeschreven rente.

Spaardeposito

Spaarrekening waarop je geld voor een afgesproken tijd vast staat tegen een vast rentepercentage.

Spaarmotieven

Redenen om te sparen: voor een doel, voor de rente of uit voorzorg.

Consumptief krediet

Een lening voor de aanschaf van een consumptiegoed.

Hypothecaire lening

Een lening voor de aankoop van een woning.

Kredietvormen

Soorten leningen. Bij een bank: persoonlijke lening en salariskrediet. Bij leveranciers: koop op afbetaling en private lease.

Leenmotieven

Redenen om te lenen: om een tijdelijk geldtekort te overbruggen, omdat je een dure aankoop niet wilt uitstellen, omdat je onverwacht dringend geld nodig hebt, of voor de aankoop van een woning.

Schuld

Een bedrag dat iemand van jou tegoed heeft.

Aanbod van geld

Geld op spaarrekeningen.

ECB

Europese Centrale Bank. De centrale bank van de eurozone.

Geldfuncties

Geld kun je gebruiken als ruilmiddel, als spaarmiddel en als rekenmiddel.

Rente

De prijs van geld.

Vraag naar geld

Gezinnen en bedrijven willen geld lenen.

Investeren

Bedrijven besteden geld aan productiemiddelen, zoals kapitaalgoederen.

Kostprijs per product

De gemiddelde kosten voor het maken van één product.

Productiefactoren

Alle middelen die je nodig hebt om te produceren: natuur, arbeid, kapitaal en ondernemerschap.

Toegevoegde waarde

De extra waarde die ontstaat doordat een bedrijf een product bewerkt.

Variabele kosten

Kosten die veranderen als je meer of minder gaat produceren. Bijvoorbeeld de kosten van grondstoffen.

Vaste kosten

Kosten die niet meteen veranderen als je meer of minder gaat produceren. Bijvoorbeeld de huur van je gebouw.

Arbeidsproductiviteit

De productie per persoon in een bepaalde tijd.

Brutowinst

Wat je overhoudt van de omzet nadat je de inkoopwaarde ervan betaald hebt.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo)

Bedrijven houden bij hun productie zo veel mogelijk rekening met de gevolgen voor mens en milieu.

Negatieve externe effecten

Nadelige invloed van bijvoorbeeld productie op de brede welvaart van anderen.

Omzet

Verkoopopbrengst exclusief btw. Het totaalbedrag dat een bedrijf ontvangt door de verkoop van producten.

Productiecapaciteit

De maximale hoeveelheid die een bedrijf kan produceren.

Evenwichtshoeveelheid

Het aantal producten dat gevraagd en aangeboden wordt bij de evenwichtsprijs.

Evenwichtsprijs

De prijs waarbij vraag en aanbod aan elkaar gelijk zijn.

Transparante markt

Een markt waarin vragers en aanbieders goed kunnen overzien welke goederen waar en tegen welke prijs worden aangeboden.

Fusie

Twee bedrijven vormen samen één nieuw bedrijf.

Heterogene goederen

Producten waarbij het voor een klant verschil maakt wie het levert of van welk merk het is.

Homogene goederen

Producten die voor klanten niet van elkaar verschillen.

Kartel

Verboden afspraken tussen bedrijven om hun onderlinge concurrentie te beperken.

Marktaandeel

De afzet (of omzet) van een bedrijf in procenten van de totale afzet (of omzet) op de markt.

Monopolie

Marktvorm met maar één aanbieder.

Monopolistische concurrentie

Marktvorm met veel aanbieders van heterogene goederen.

Oligopolie

Marktvorm met een klein aantal aanbieders. Ze kunnen homogene of heterogene goederen aanbieden.

Volkomen concurrentie

Marktvorm met veel aanbieders van homogene goederen.