College 1

Wat is kwalitatief onderzoek - 3 dingen

- Nadruk op woorden, maar: …
→ 1. Inductieve benadering
→ 2. Constructivistische visie
→ 3. Interpretatieve visie 

1. Inductieve benadering

op basis van gegevens/bevindingen wordt theorie gegenereerd

Deductieve benadering

op basis van theorie worden gegevens gezocht en hypothesen getoetst

2. Constructivistische visie

- Sociale werkelijkheid wordt door de mensen zelf gecreëerd (ook door de onderzoeker)
- Heeft te maken met wetenschapsfilosofie
- Heeft te maken met ontologie: wat is nu eigenlijk onze werkelijkheid? Is dat iets wat los van ons bestaat? Of is die sociale werkelijkheid eigenlijk iets wat we met elkaar construeren?
→ de constructivistische visie gaat er dus vanuit dat de sociale werkelijkheid door mensen zelf wordt gecreëerd. (bijv cultuur → is ook weer afhankelijk van met wie en wanneer)
- Als onderzoeker doe je hier ook aan mee, je maakt ook deel uit van het construct 

3. Interpretatieve visie

- Kennis op basis van interpretaties van ‘actoren’ (betrokken personen, groepen of organisaties die invloed hebben op een situatie)
- Kijken door de ogen van de ander
- Hun ‘rol’ aannemen, om echt te kijken wat hun interpretatie is  

EMIC perspectief

kijkt naar hoe mensen hun eigen ervaringen, betekenissen en interpretaties gebruiken om hun gedrag en de wereld om hen heen te begrijpen

De ‘bezigheden’ van kwalitatief onderzoekers 

- Kijken door de ogen van de onderzochten
- Flexibiliteit en weinig structuur
- Geen ‘besmetting’ door opgelegde schema’s
- Beschrijving van en nadruk op de context
- Naturalistisch
- Nadruk op process mbv patronen in de loop van de tijd

Kijken door de ogen van de onderzochten

proberen de wereld te begrijpen vanuit het perspectief en de ervaringen van de deelnemers. Is lastig, maar ze proberen het zo veel mogelijk 

Flexibiliteit en weinig structuur

passen hun onderzoeksmethode aan wanneer nieuwe inzichten ontstaan, onderzoekers werken niet met een volledig vast onderzoeksplan, maar laten ruimte om tijdens het onderzoek nieuwe vragen en inzichten te volgen 

Geen ‘besmetting’ door opgelegde schema’s

laten eigen verwachtingen en vooraf bedachte theorieën zo veel mogelijk los. 

Beschrijving van en nadruk op de context

houden rekening met de omgeving en omstandigheden waarin gedrag plaatsvindt. 

Naturalistisch

onderzoeken mensen in hun natuurlijke omgeving, zonder de situatie te beïnvloeden 

Nadruk op process mbv patronen in de loop van de tijd

onderzoeken hoe situaties en gedrag zich ontwikkelen en veranderen door de tijd heen

Diverse onderzoeksmethoden - kwalitatief onderzoekers gebruiken echt andere methoden, o.a.:

- Etnografie → H18
- Kwalitatieve interviews → H19
- Focusgroepen → H20
- Conversatie-analyse → H21
- Discoursanalyse → H22
- Analyse van documenten → H23

Het gebruik van concepten (Blumer) - ‘Definitive concepts’

→ Indicatoren leggen concept vast (bijvoorbeeld je thermometer legt vast dat je koorts hebt)
→ Nadruk op de ‘gewone’ aspecten van het fenomeen: richt zich op de standaardkenmerken die volgens de theorie bij een verschijnsel horen
→ Legt theorie op de sociale werkelijkheid: je bepaalt vooraf wat iets betekent op basis van je eigen theorie, in plaats van te kijken hoe mensen het zelf ervaren: jouw theorie over wat koorts is, leg je op die definitie.  

Het gebruik van concepten (Blumer) - ‘Sensitizing concepts’/Richtgevende begrippen

→ Algemeen referentiekader: een breed begrip dat helpt om een verschijnsel te herkennen en te onderzoeken, zonder het vooraf precies vast te leggen.
→ Ontdekken van allerlei vormen van een fenomeen: iedereen ziet het anders
→ Van breed naar smal: je begint met een breed begrip en ontdekt tijdens het onderzoek steeds specifiekere betekenissen en vormen ervan

Onderzoeksproces

1. General research question

2. Selection of relevant site(s) and subjects

3. Collection of relevant data

4. Interpretation of data

5. Conceptual and theoretical work
   —> 5a. Tighter specification of the research question
   —> 5b. Collection of further data
   —> back to 4, then 5 etc, and 4 and 5 can go back and forth

6. Writing up findings/conclusions
   
   Een belangrijk kenmerk is dat deze stappen elkaar kunnen overlappen.
   
   Zie plaatje

Het onderzoeksproces “ is een iteratief proces

herhalend proces waarbij je stappen steeds opnieuw doorloopt en op basis van eerdere resultaten verbeteringen of aanpassingen maakt 

Onderzoeksvraag - eisen/belangrijk

- Focus op één fenomeen of concept
- Vermijd directieve woorden (beïnvloeden, effect hebben)
- Gebruik explorerende woorden zoals ontdekken, begrijpen, beschrijven, verkennen etc

Kwantitatief vs kwalitatief

Genuanceerd…

→ Genuanceerd: ook in kwantitatief onderzoek heb je taal en woorden nodig, en in kwalitatief onderzoek gebruik je ook getallen, of quasi-kwantificatie (sommige, enkele, veel etc.).

→ Genuanceerd: in kwantitatief onderzoek kun je ook onderzoek doen in natuurlijke settings, alleen heb je vaak een veel meer gestandaardiseerd instrument wat je op die situatie legt. En kwalitatief onderzoek is ook niet altijd in natuurlijke setting 

→ Genuanceerd: veel mensen denken dat kwantitatief gaat over gedrag meten, en kwalitatief over meningen. Maar in kwantitatief kan je ook best bijv een Likert schaal gebruiken. En kwalitatief onderzoekers zijn ook geïnteresseerd in gedrag, maar wel in de context.

Het onderscheid nader bekeken - Het onderscheid tussen de twee vormen is wel nuttig maar…

- Er is geen noodzakelijk verband tussen de twee onderzoeksmethodes en epistemologische en ontologische visies: het is niet per se altijd zo. Een bepaalde onderzoeksmethode betekent niet automatisch dat je ook een bepaalde visie hebt op kennis (epistemologie) of de werkelijkheid (ontologie); je onderzoeksmethode (hoe je onderzoek doet) en je filosofische visie (hoe je naar kennis en werkelijkheid kijkt) hoeven niet automatisch bij elkaar te passen
- Veel genoemde uitgangspunten zijn niet standaard, ze zijn niet altijd zo. Niet alle kenmerken die vaak aan kwalitatief of kwantitatief onderzoek worden toegeschreven, gelden altijd 

Epistemologie

de filosofische leer die onderzoekt wat kennis is en hoe we kennis kunnen verkrijgen

Ontologie

de filosofische leer die onderzoekt wat de werkelijkheid is en hoe deze bestaat. 

Negatieve definitie

als je vraagt aan mensen wat kwalitatief onderzoek is, dan geven ze vaak een negatieve definitie: ze zeggen wat kwalitatief onderzoek NIET is
→ niet met tabellen, niet met SPSS etc 

De kwaliteit van kwalitatief onderzoek - Kwalitatief onderzoek is…

- te subjectief
- moeilijk te herhalen
- niet te generaliseren
→ samples niet representatief
- te weinig transparant
→ niet altijd duidelijk wat een onderzoeker precies heeft gedaan. Het is moeilijk om transparant te zijn omdat het proces zo flexibel is/kan wisselen 

Welke criteria moeten we hanteren?
Betrouwbaarheid en validiteit - Drie benaderingen, manieren om ermee om te gaan bij kwalitatief onderzoek:

1. Je moet je vasthouden aan standaard criteria voor kwantitatief onderzoek
2. Je moet andere criteria hanteren
3. Gulden middenweg bewandelen, zij zitten er een beetje tussenin
→ Kwantitatief en kwalitatief hebben een ander doel, dus misschien heb je ook wel andere criteria nodig…

Alternatieve criteria (Guba & Lincoln, 1994) - !! Goed kennen 

- Trustworthiness
→ credibility (respondentvalidatie en triangulatie)
→ transferability (‘dikke’ beschrijving)
→ dependability (‘auditing’)
→ confirmability (niet overduidelijk een te gekleurde visie )
- Authenticity: (onder andere)
→ catalytic (aanzet tot verandering)
→ tactical (empowerment van mensen)

Trustworthiness

gaat over de geloofwaardigheid en kwaliteit van kwalitatief onderzoek

Credibility

- Geloofwaardigheid
- De resultaten moeten een geloofwaardige weergave zijn van de ervaringen en perspectieven van de deelnemers.
- Een manier om dit te controleren ismember checking

Credibility - member checking / respondentvalidatie

deelnemers vragen of zij zich herkennen in de interpretaties van de onderzoeker

Credibility - triangulation

meerdere onderzoeksmethoden, databronnen of onderzoekers gebruiken om hetzelfde verschijnsel te onderzoeken. Hierdoor kan worden gekeken of verschillende bronnen vergelijkbare inzichten opleveren

Transferability

• ‘Dikke’ beschrijving

• De onderzoeker beschrijft de onderzoekscontext zo uitgebreid mogelijk, zodat anderen kunnen beoordelen of de resultaten ook relevant kunnen zijn voor andere situaties.

• Het gaat dus niet om statistische generaliseerbaarheid, maar om de mogelijkheid om inzichten naar vergelijkbare contexten over te dragen.

Dependability

• ‘Auditing’: het systematisch controleren en vastleggen van alle stappen en keuzes tijdens het onderzoek

• Het onderzoeksproces moet zorgvuldig en inzichtelijk worden uitgevoerd. De onderzoeker moet duidelijk beschrijven welke keuzes zijn gemaakt en hoe het onderzoek is verlopen. Hierdoor kunnen anderen het onderzoeksproces beoordelen.

Confirmability

• Niet overduidelijk een te gekleurde visie

• De resultaten moeten gebaseerd zijn op de verzamelde gegevens en niet uitsluitend op de persoonlijke opvattingen van de onderzoeker.

• De onderzoeker moet daarom kritisch nadenken over de eigen invloed op het onderzoek.

Authenticity

gaat over de bredere waarde en eerlijkheid van het onderzoek.

Catalytic authenticity

• Aanzet tot verandering

• Het onderzoek stimuleert deelnemers om na te denken over verandering

Tactical authenticity

• Empowerment van mensen

• Deelnemers krijgen mogelijkheden om daadwerkelijk iets met die inzichten te doen.

Volgens literatuur horen nog drie andere dingen bij Authenticity:

• Fairness: verschillende perspectieven worden eerlijk weergegeven.

• Ontological authenticity: deelnemers krijgen een beter begrip van hun eigen situatie.

• Educative authenticity: deelnemers krijgen meer inzicht in de perspectieven van anderen.

Nog verschillende manieren om kwaliteit te waarborgen/verbeteren

• Triangulation

• Respondent validation / member checking

• Reflexivity: de onderzoeker reflecteert op de eigen rol, aannames en invloed op het onderzoeksproces

Een belangrijk punt is dat de onderzoeker zich bewust moet zijn van de manier waarop zijn of haar aanwezigheid en interpretaties de onderzoeksresultaten kunnen beïnvloeden.

Positionaliteit

de positie, achtergrond, ervaringen en overtuigingen van een onderzoeker die invloed kunnen hebben op hoe diegene het onderzoek uitvoert en interpreteert 

Critical appraisal Skills Programme (CASP) 

een checklist voor kwaliteit

COREQ

een checklist met 32 criteria die helpt om kwalitatief onderzoek, vooral interviews en focusgroepen, volledig en transparant te rapporteren. 

Kwalitatief onderzoek kan verschillende vormen aannemen. Veelgebruikte methoden zijn:

• Interviews: ervaringen en opvattingen van mensen onderzoeken.

• Focusgroepen: met meerdere mensen tegelijkertijd een onderwerp bespreken.

• Participerende observatie: deelnemen aan en observeren van een sociale omgeving.

• Documentanalyse: bestaande documenten en andere materialen analyseren.

Niet ieder kwalitatief onderzoek heeft precies dezelfde kenmerken. De drie uitgangspunten zijn vooral algemene kenmerken van deze onderzoeksstrategie.

Het belangrijkste doel van kwalitatief onderzoek is…

…diepgaand inzicht te krijgen in een bepaald sociaal verschijnsel. Hierbij wordt gekeken naar de ervaringen, interpretaties en betekenissen van mensen.

Thick description

dat gedrag niet alleen wordt beschreven, maar dat ook de achterliggende betekenis en context worden uitgelegd

Iteratief proces

dataverzameling, analyse en theorieontwikkeling beïnvloeden elkaar voortdurend

Een belangrijk kenmerk van kwalitatief onderzoek is de manier waarop theorie wordt ontwikkeld. Vaak wordt gebruikgemaakt van grounded theory, ontwikkeld door Glaser en Strauss.

Grounded theory betekent dat theorie wordt ontwikkeld vanuit de verzamelde onderzoeksgegevens. De onderzoeker begint dus niet met een vaste theorie die vervolgens wordt getest, maar laat nieuwe ideeën en theorieën ontstaan tijdens het onderzoek.

Dit gebeurt door gegevens steeds opnieuw te verzamelen, te vergelijken en te analyseren.

Definitive concepts vs sensitizing concepts - Blumer

• Definitive concepts: begrippen die duidelijk zijn afgebakend en precies aangeven welke kenmerken ergens bij horen. Ze leggen dus vrij nauwkeurig vast waar de onderzoeker naar kijkt.

• Sensitizing concepts: algemene begrippen die de onderzoeker richting geven, maar niet precies vastleggen wat hij of zij moet vinden. Ze helpen de onderzoeker om bepaalde verschijnselen te herkennen en verder te onderzoeken.

In kwalitatief onderzoek worden vaak sensitizing concepts gebruikt, omdat onderzoekers open willen blijven staan voor onverwachte bevindingen.

Hochschild ontwikkelde het begrip emotional labour

dit verwijst naar het reguleren of onderdrukken van emoties tijdens betaald werk om de gewenste uitstraling naar anderen te behouden.

Denk bijvoorbeeld aan stewardessen die vriendelijk en rustig moeten blijven tegenover passagiers, ook wanneer zij zich anders voelen.

Theoretische generalisatie

de bevindingen kunnen bijdragen aan bredere theoretische inzichten.

In de praktijk moet kwalitatief onderzoek zowel flexibel als systematisch worden uitgevoerd

De onderzoeker moet openstaan voor nieuwe inzichten en bereid zijn om de onderzoeksaanpak aan te passen. Tegelijkertijd moet duidelijk worden beschreven hoe het onderzoek is uitgevoerd. Bij het analyseren van kwalitatieve gegevens kan gebruik worden gemaakt van CAQDAS

Een voorbeeld hiervan is NVivo

Dit soort programma's helpt onderzoekers om grote hoeveelheden kwalitatieve gegevens, zoals interviews, te ordenen, coderen en analyseren. De software neemt de interpretatie niet over: de onderzoeker blijft verantwoordelijk voor het analyseren en begrijpen van de gegevens.