terminologia m-n

0.0(0)
Studied by 11 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/60

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

61 Terms

1
New cards

Maceba

Inaczej macewa, żydowski nagrobek w formie pionowo ustawionej płyty (steli), zazwyczaj kamiennej, drewnianej lub żeliwnej. Najczęściej o kształcie prostokąta z pólkolistym lub łukowatym zakończeniem u góry

<p>Inaczej macewa,  żydowski nagrobek w formie pionowo ustawionej płyty (steli), zazwyczaj kamiennej, drewnianej lub żeliwnej. Najczęściej o kształcie prostokąta z pólkolistym lub łukowatym zakończeniem u góry</p>
2
New cards

Machikuły

element obronny, budowany w górnej części murów obronnych, najczęściej w fortyfikacjach średniowiecznych obwarowań, służący do obrony podstawy muru.

Rodzaj ganka wspartego na kroksztynach, wystającego przed lico zewnętrzne muru, zaopatrzonego w otwory strzelnicze.

<p>element obronny, budowany w górnej części murów obronnych, najczęściej w fortyfikacjach średniowiecznych obwarowań, służący do obrony podstawy muru.</p><p class="has-focus">Rodzaj ganka wspartego na kroksztynach, wystającego przed lico zewnętrzne muru, zaopatrzonego w otwory strzelnicze.</p>
3
New cards

Madraska (medrasa, madrasa)

tradycyjna muzułmańska szkoła religijna lub wyższa uczelnia w świecie islamu. Zwykle na medresę składa się kompleks zabudowań skupionych wokół dziedzińca.

<p>tradycyjna muzułmańska szkoła religijna lub wyższa uczelnia w świecie islamu. Zwykle na medresę składa się kompleks zabudowań skupionych wokół dziedzińca.</p>
4
New cards

Maksura

drewniana ścianka lub krata ustawiana w meczecie, oddzielająca władcę od reszty modlących się. Później ta nazwa zaczęła obejmować całą wydzieloną przestrzeń (lożę) dla władcy

<p>drewniana ścianka lub krata ustawiana w meczecie, oddzielająca władcę od reszty modlących się. Później ta nazwa zaczęła obejmować całą wydzieloną przestrzeń (lożę) dla władcy</p>
5
New cards

Mammisi

w architekturze egipskiej typ niewielkiej budowli kultowej, umownie zwanej świątynią narodzin. Stawiano ją przed pylonami prowadzącymi do sali hypostylowej. Miejsce czczenia narodzin boskiego potomka

<p> w architekturze egipskiej typ niewielkiej budowli kultowej, umownie zwanej świątynią narodzin. Stawiano ją przed pylonami prowadzącymi do sali hypostylowej. Miejsce czczenia narodzin boskiego potomka</p>
6
New cards

Maneż

1) wydzielony plac, teren otwarty lub zamknięta hala przeznaczona do nauki jazdy konnej

2)okrągły plac w cyrku, na którym odbywają się występy i popisy artystyczne

<p>1) wydzielony plac, teren otwarty lub zamknięta hala przeznaczona do nauki jazdy konnej</p><p class="has-focus">2)okrągły plac w cyrku, na którym odbywają się występy i popisy artystyczne</p>
7
New cards

Mansarda

pomieszczenie mieszkalne znajdujące się w kondygnacji strychowej, wydzielone z niej ścianami, które przenikając przez połać dachu formują nadbudowę nad koronującym gzymsem budynku.

<p>pomieszczenie mieszkalne znajdujące się w kondygnacji strychowej, wydzielone z niej ścianami, które przenikając przez połać dachu formują nadbudowę nad koronującym gzymsem budynku.</p>
8
New cards

Marmoryzowanie

pokrywanie powierzchni ścian, schodów, rzeźb, kominków itp. materiałem składającym się z gipsu lub specjalnych cementów oraz proszkiem marmurowym naśladującym marmur.

<p>pokrywanie powierzchni ścian, schodów, rzeźb, kominków itp. materiałem składającym się z gipsu lub specjalnych cementów oraz proszkiem marmurowym naśladującym marmur.</p>
9
New cards

Marmo stucco

Masa tynkarska, która imituje naturalny marmur i daje gładkie, często lśniące lub lustrzane wykończenie ścian.

<p>Masa tynkarska, która imituje naturalny marmur i daje gładkie, często lśniące lub lustrzane wykończenie ścian.</p>
10
New cards

Maureska

Ornament dwuwymiarowy, składający się z przeplatającej się, silnie przestylizowanej wici roślinnej, wypełniającej całą płaszczyznę.. Charakteryzuje się delikatną, płynną linią.

<p>Ornament dwuwymiarowy, składający się z przeplatającej się, silnie przestylizowanej wici roślinnej, wypełniającej całą płaszczyznę.. Charakteryzuje się delikatną, płynną linią.</p>
11
New cards

Mastaba

Rodzaj grobowca spotykanego w starożytnym Egipcie, mającego kształt ściętego ostrosłupa na prostokątnym planie. Mastaba składa się z murowanej części nadziemnej oraz podziemnej komory grobowej,

<p>Rodzaj grobowca spotykanego w starożytnym Egipcie, mającego kształt ściętego ostrosłupa na prostokątnym planie. Mastaba składa się z murowanej części nadziemnej oraz podziemnej komory grobowej,</p>
12
New cards

Maswerk

Dekoracyjny, geometryczny wzór architektoniczny odkuty z kamienia lub zrobiony z cegieł, używany do wypełnienia górnej części gotyckiego okna, przeźrocza, rozety itp.

<p>Dekoracyjny, geometryczny wzór architektoniczny odkuty z kamienia lub zrobiony z cegieł, używany do wypełnienia górnej części gotyckiego okna, przeźrocza, rozety itp.</p>
13
New cards

Maszkaron

motyw dekor. w formie stylizowanej głowy ludzkiej lub na pół zwierzęcej, o zdeformowanych groteskowo rysach i często fantastycznej fryzurze, stosowany najczęściej w gotyku, renesansie, manieryzmie i baroku w rzeźbie arch. (zwornikach, głowicach kolumn, konsolach itp.) oraz w rzemiośle artystycznym. W fontannach stanowi zwykle ujście wody.

<p>motyw dekor. w formie stylizowanej głowy ludzkiej lub na pół zwierzęcej, o zdeformowanych groteskowo rysach i często fantastycznej fryzurze, stosowany najczęściej w gotyku, renesansie, manieryzmie i baroku w rzeźbie arch. (zwornikach, głowicach kolumn, konsolach itp.) oraz w rzemiośle artystycznym. W fontannach stanowi zwykle ujście wody.</p>
14
New cards

Mauzoleum

rodzaj grobowca w formie monumentalnej, samodzielnej budowli o bogatym wystroju architektonicznym. Spotykane są również niebędące miejscem pochówku, są tylko upamiętniającym zmarłego pomnikiem.

Pierwszym znanym mauzoleum jest wybudowany w IV wieku p.n.e. grobowiec króla Mauzolosa w Halikarnasie.

<p>rodzaj grobowca w formie monumentalnej, samodzielnej budowli o bogatym wystroju architektonicznym. Spotykane są również niebędące miejscem pochówku, są tylko upamiętniającym zmarłego pomnikiem.</p><p class="has-focus">Pierwszym znanym mauzoleum jest wybudowany w IV wieku p.n.e. grobowiec króla Mauzolosa w Halikarnasie. </p>
15
New cards

Meander

Geometryczny ornament w formie poziomego pasa, złożony z powtarzających się układów linii załamanych wielokrotnie pod kątem prostym. Znany już w starożytnej Grecji i Rzymie

<p>Geometryczny ornament w formie poziomego pasa, złożony z powtarzających się układów linii załamanych wielokrotnie pod kątem prostym. Znany już w starożytnej Grecji i Rzymie</p>
16
New cards

Meczet

Miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo „meczet” oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury.

Podstawowym celem istnienia meczetów jest umożliwienie muzułmanom wspólnej rytualnej modlitwy

<p>Miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo „meczet” oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury. </p><p class="has-focus"><span>Podstawowym celem istnienia meczetów jest umożliwienie muzułmanom wspólnej rytualnej modlitwy</span></p>
17
New cards

Medyna

stara dzielnica arabskich miast, zwłaszcza w Afryce Północnej. Mieszczą się tutaj bazary, główny meczet i inne ważne budynki.

<p>stara dzielnica arabskich miast, zwłaszcza w Afryce Północnej. Mieszczą się tutaj bazary, główny meczet i inne ważne budynki.</p>
18
New cards

Megalit

duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień stanowiący samodzielną budowlę lub element większej budowli z takich kamieni (wykonanej bez użycia zaprawy), o charakterze kultowym, grobowym lub (prawdopodobnie) związanymi z obserwacjami astronomicznymi, wzniesiony w czasach prehistorycznych.

<p>duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień stanowiący samodzielną budowlę lub element większej budowli z takich kamieni (wykonanej bez użycia zaprawy), o charakterze kultowym, grobowym lub (prawdopodobnie) związanymi z obserwacjami astronomicznymi, wzniesiony w czasach prehistorycznych.</p>
19
New cards

Megaron

charakterystyczny typ budowli w starożytnej kulturze egejskiej, składowa, reprezentacyjna część pałaców mykeńskich i jednocześnie prototyp podstawowej formy starożytnych świątyń greckich. Służył celom reprezentacyjnym oraz kultowym.

<p>charakterystyczny typ budowli w starożytnej kulturze egejskiej, składowa, reprezentacyjna część pałaców mykeńskich i jednocześnie prototyp podstawowej formy starożytnych świątyń greckich. Służył celom reprezentacyjnym oraz kultowym.</p>
20
New cards

Menhir

kulturze celtyckiej nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry) ustawiony pionowo. Występują pojedynczo, ustawione w szereg (tzw. alignement) lub w formie kręgów kamiennych (kromlechów)

<p>kulturze celtyckiej nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry) ustawiony pionowo. Występują pojedynczo, ustawione w szereg (tzw. alignement) lub w formie kręgów kamiennych (kromlechów)</p>
21
New cards

Mensa

płyta stanowiąca blat ołtarza w Kościele katolickim. Mensa jest oparta na podstawie (stipes), której rolę pełnią np. nogi, blok kamienny, skrzynia (sarkofagu). Od średniowiecza w mensie umieszczano relikwie męczenników.

<p>płyta stanowiąca blat ołtarza w Kościele katolickim. Mensa jest oparta na podstawie (stipes), której rolę pełnią np. nogi, blok kamienny, skrzynia (sarkofagu). Od średniowiecza w mensie umieszczano relikwie męczenników.</p>
22
New cards

Metopa

element dekoracyjny występujący w architekturze i sztukach plastycznych. W starożytnym budownictwie greckim oraz rzymskim – kwadratowa lub prostokątna płyta na fryzie belkowania, między tryglifami, w doryckim porządku architektonicznym.

<p>element dekoracyjny występujący w architekturze i sztukach plastycznych. W starożytnym budownictwie greckim oraz rzymskim – kwadratowa lub prostokątna płyta na fryzie belkowania, między tryglifami, w doryckim porządku architektonicznym.</p>
23
New cards

Mezzanino

niska kondygnacja, półpiętro lub antresola między piętrami (często między parterem a pierwszym piętrem) pojawiająca się w architekturze pałacowej. Powierzchnia przeznaczona na pokoje gościnne, dla służby lub dzieci

<p>niska kondygnacja, półpiętro lub antresola między piętrami (często między parterem a pierwszym piętrem) pojawiająca się w architekturze pałacowej. Powierzchnia przeznaczona na pokoje gościnne, dla służby lub dzieci</p>
24
New cards

Midha

w islamie fontanna przy basenie ablucyjnym, studnia służąca do obmycia rytualnego przed modlitwą (wudu) na dziedzińcu meczetu lub sam basen

<p>w islamie fontanna przy basenie ablucyjnym, studnia służąca do obmycia rytualnego przed modlitwą (wudu) na dziedzińcu meczetu lub sam basen</p>
25
New cards

Miecz

ukośna belka drewniana w więźbie dachowej, usztywniająca dwa ustawione pod kątem elementy konstrukcji

<p>ukośna belka drewniana w więźbie dachowej, usztywniająca dwa ustawione pod kątem elementy konstrukcji</p>
26
New cards

Mihrab

nisza modlitewna w meczecie, wskazująca kierunek modlitwy, składa się z łuku, podtrzymujących kolumn i kapiteli oraz przestrzeni między nimi. znajduje się na środku ściany wskazującej kierunek modlitwy

<p>nisza modlitewna w meczecie, wskazująca kierunek modlitwy, składa się z łuku, podtrzymujących kolumn i kapiteli oraz przestrzeni między nimi. znajduje się na środku ściany wskazującej kierunek modlitwy</p>
27
New cards

Minbar

podwyższenie, rodzaj kazalnicy z której imam kieruje wspólną modlitwą w meczecie

<p>podwyższenie, rodzaj kazalnicy z której imam kieruje wspólną modlitwą w meczecie</p>
28
New cards

Minaret

wysoka, zwykle smukła wieża stawiana przy meczecie z nadwieszonym balkonem lub galeryjką, z której nawołuje się wiernych na modlitwę.

<p>wysoka, zwykle smukła wieża stawiana przy meczecie z nadwieszonym balkonem lub galeryjką, z której nawołuje się wiernych na modlitwę. </p>
29
New cards

Mitreum

Świątynia poświęcona perskiemu bogu Mitrze, budowana na terytoriach cesarstwa rzymskiego w II–V wieku. Były to świątynie naśladujące groty skalne, zagłębione poniżej terenu, często kute w skale w postaci hypogeum albo budowane częściowo pod ziemią.

<p>Świątynia poświęcona perskiemu bogu Mitrze, budowana na terytoriach cesarstwa rzymskiego w II–V wieku. Były to świątynie naśladujące groty skalne, zagłębione poniżej terenu, często kute w skale w postaci hypogeum albo budowane częściowo pod ziemią.</p>
30
New cards

Mizzrach

Ozdobna tablica, haft, malowidło lub tradycyjna wycinanka żydowska wieszana na wschodniej ścianie synagogi lub domu prywatnego, która wskazuje modlącym się właściwy kierunek.

<p>Ozdobna tablica, haft, malowidło lub tradycyjna wycinanka żydowska wieszana na wschodniej ścianie synagogi lub domu prywatnego, która wskazuje modlącym się właściwy kierunek. </p>
31
New cards

Moduł

Umowna jednostka miary odpowiadająca wielkości określonego elementu i służąca do wyznaczania proporcji oraz wzajemnych zależności wszystkich elementów całości. Podporządkowanie dzieła zasadom modularności pozwala uzyskiwać efekt plastyczny ładu, harmonii i rytmu.

32
New cards

Modylion

Rodzaj ozdobnego wspornika, kroksztynu, w kształcie poziomej wolutowej konsoli lub esownicy ozdobionej liściem akantu oraz ornamentem łuskowym. Modyliony są charakterystyczne dla sztuki antycznej, zwykle podtrzymywały gzyms wieńczący

<p>Rodzaj ozdobnego wspornika, kroksztynu, w kształcie poziomej wolutowej konsoli lub esownicy ozdobionej liściem akantu oraz ornamentem łuskowym. Modyliony są charakterystyczne dla sztuki antycznej, zwykle podtrzymywały gzyms wieńczący</p>
33
New cards

Monastyr

Tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.

Monastery często obok zasadniczej części obejmują także zabudowania gospodarcze wykorzystywane przez zakonników, a także pewne elementy architektoniczne związane z obronnością.

<p>Tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.</p><p class="has-focus">Monastery często obok zasadniczej części obejmują także zabudowania gospodarcze wykorzystywane przez zakonników, a także pewne elementy architektoniczne związane z obronnością.</p>
34
New cards

Monolit

geologiczny lub technologiczny twór (np. góra lub obelisk) składający się z pojedynczego bloku skalnego. Formacje takie zazwyczaj ujawniane są na skutek erozji.

<p>geologiczny lub technologiczny twór (np. góra lub obelisk) składający się z pojedynczego bloku skalnego. Formacje takie zazwyczaj ujawniane są na skutek erozji.</p>
35
New cards

Monopteros

typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli.

<p>typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli. </p>
36
New cards

Monostyl

budowla lub obiekt w formie pojedynczej kolumny, pełniący zazwyczaj funkcję pomnika albo elementu o charakterze kultowym.

<p>budowla lub obiekt w formie pojedynczej kolumny, pełniący zazwyczaj funkcję pomnika albo elementu o charakterze kultowym.</p>
37
New cards

Mozaika

Dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z drobnych, o różnej kolorystyce, fakturze i kształcie kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki. Elementy są przyklejone do podłoża przez ułożenie na świeżej zaprawie. Technika znana była już w starożytności. Najstarsze, znalezione pochodzą sprzed pięciu tysięcy lat

<p>Dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z drobnych, o różnej kolorystyce, fakturze i kształcie kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki. Elementy są przyklejone do podłoża przez ułożenie na świeżej zaprawie. Technika znana była już w starożytności. Najstarsze, znalezione pochodzą sprzed pięciu tysięcy lat </p>
38
New cards

Opus signium

starożytny rzymski materiał budowlany i wodoszczelna zaprawa/beton, sporządzany z zaprawy wapiennej oraz drobno pokruszonej ceramiki (dachówek, cegieł, naczyń czy amfor). Często stosowany jako zaprawa pod mozaiki

39
New cards

Lithostroton

starożytna kamienna posadzka (bruk), która w tradycji chrześcijańskiej jest uznawana za dziedziniec pretorium Poncjusza Piłata, na którym sądzono Jezusa Chrystusa.

<p>starożytna kamienna posadzka (bruk), która w tradycji chrześcijańskiej jest uznawana za dziedziniec pretorium Poncjusza Piłata, na którym sądzono Jezusa Chrystusa.</p>
40
New cards

Opus sectile

starożytna i średniowieczna technika artystyczna polegająca na wykładaniu podłóg oraz ścian wzorami z precyzyjnie dociętych, kolorowych płytek.

Tradycyjna mozaika korzysta z małych, jednolitych kostek (tesserae), z których układa się obraz. W opus sectile używa się większych, nieregularnych i specjalnie docinanych płyt kamiennych lub szklanych, które dopasowuje się do siebie jak puzzle.

<p>starożytna i średniowieczna technika artystyczna polegająca na wykładaniu podłóg oraz ścian wzorami z precyzyjnie dociętych, kolorowych płytek. </p><p class="has-focus">Tradycyjna mozaika korzysta z małych, jednolitych kostek (tesserae), z których układa się obraz. W opus sectile używa się większych, nieregularnych i specjalnie docinanych płyt kamiennych lub szklanych, które dopasowuje się do siebie jak puzzle.</p>
41
New cards

Opus tessellatum

Łacińska nazwa normalnej techniki mozaiki greckiej i rzymskiej, która wykorzystuje małe tessery o większej niż ok. 4mm

<p>Łacińska nazwa normalnej techniki mozaiki greckiej i rzymskiej, która wykorzystuje małe tessery o większej niż ok. 4mm</p>
42
New cards

Opus vermiculatum

Z łaciny - technika robaczkowa, jedna z technik układania mozaiki, tessery układane są w płynne, wijące się rzędy, które dokładnie naśladują kontury postaci, twarzy, fałdów szat czy szczegółów anatomicznych.

<p>Z łaciny - technika robaczkowa, jedna z technik układania mozaiki, tessery układane są w płynne, wijące się rzędy, które dokładnie naśladują kontury postaci, twarzy, fałdów szat czy szczegółów anatomicznych.</p>
43
New cards

Opus scutulatum

1rzymska technika posadzkowa i mozaikowa, polega na osadzaniu większych, nieregularnych lub geometrycznych kawałków wielobarwnego marmuru i kamienia (scutulae) w jednolitym tle – zazwyczaj z białych kostek mozaikowych

<p>1rzymska technika posadzkowa i mozaikowa, polega na osadzaniu większych, nieregularnych lub geometrycznych kawałków wielobarwnego marmuru i kamienia (scutulae) w jednolitym tle – zazwyczaj z białych kostek mozaikowych</p>
44
New cards

Mukarnas

architektoniczny motyw konstrukcyjno-dekoracyjny charakterystyczny dla architektury muzułmańskiej, złożony ze spiętrzonych elementów komórkowych, głównie pryzmatycznych, które tworzą konstrukcję przypominającą naturalne stalaktyty.

<p>architektoniczny motyw konstrukcyjno-dekoracyjny charakterystyczny dla architektury muzułmańskiej, złożony ze spiętrzonych elementów komórkowych, głównie pryzmatycznych, które tworzą konstrukcję przypominającą naturalne stalaktyty. </p>
45
New cards

Mur

rodzaj konstrukcji budowlanej, wykonanej z elementów ułożonych w uporządkowany sposób, zazwyczaj połączonych zaprawą budowlaną.

<p>rodzaj konstrukcji budowlanej, wykonanej z elementów ułożonych w uporządkowany sposób, zazwyczaj połączonych zaprawą budowlaną.</p>
46
New cards

Murłata

drewniana belka pozioma, ułożona na murze budynku. Przenosi ona obciążenia z więźby dachowej na ściany.

<p>drewniana belka pozioma, ułożona na murze budynku. Przenosi ona obciążenia z więźby dachowej na ściany.</p>
47
New cards

Mur pruski

tradycyjna technika budowlana, w której konstrukcję nośną budynku stanowi widoczny z zewnątrz szkielet z drewnianych belek, a przestrzenie między nimi wypełnia się cegłą.

<p>tradycyjna technika budowlana, w której konstrukcję nośną budynku stanowi widoczny z zewnątrz szkielet z drewnianych belek, a przestrzenie między nimi wypełnia się cegłą.</p>
48
New cards

Muszarabie

ozdobna, drewniana, ażurowa krata zakrywająca balkony lub okna w architekturze muzułmańskiej

<p>ozdobna, drewniana, ażurowa krata zakrywająca balkony lub okna w architekturze muzułmańskiej</p>
49
New cards

Mutulus/mutulae

Prostokątna płytka, którą w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu mocowano do spodniej powierzchni gzymsu. Była ona ułożona ukośnie na wysokości osi tryglifów i metop i zazwyczaj polichromowana. Zdobiły ją 3 rzędy łezek po 6 w rzędzie

<p>Prostokątna płytka, którą w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu mocowano do spodniej powierzchni gzymsu. Była ona ułożona ukośnie na wysokości osi tryglifów i metop i zazwyczaj polichromowana. Zdobiły ją 3 rzędy łezek po 6 w rzędzie</p>
50
New cards

Naczółek

element ozdobny lub konstrukcyjny służący jako górne zamknięcie ściany budynku, jej części albo obramowania otworu (np. okiennego lub drzwiowego). Może mieć kształt trójkąta, być odcinkowy (zamiast trójkąta jest odcinek koła), walutowy

<p>element ozdobny lub konstrukcyjny służący jako górne zamknięcie ściany budynku, jej części albo obramowania otworu (np. okiennego lub drzwiowego). Może mieć kształt trójkąta, być odcinkowy (zamiast trójkąta jest odcinek koła), walutowy </p>
51
New cards

Nadźwiernik (supraporta)

Dekoracyjna płyta umieszczone nad drzwiami, ujęte w obramowanie z drewna lub stiuku. Wypełnione dekoracją w formie fresku, płaskorzeźby, sztukaterii, malatury na płótnie

<p>Dekoracyjna płyta umieszczone nad drzwiami, ujęte w obramowanie z drewna lub stiuku. Wypełnione dekoracją w formie fresku, płaskorzeźby, sztukaterii, malatury na płótnie</p>
52
New cards

Nadproże

poziomy lub sklepiony element konstrukcyjny w formie belki, zwykle o przekroju kwadratowym lub prostokątnym, umieszczany ponad otworami w ścianie. Jego zadaniem jest przenoszenie obciążeń z fragmentu ściany ponad otworem na mur po obu jego stronach

<p>poziomy lub sklepiony element konstrukcyjny w formie belki, zwykle o przekroju kwadratowym lub prostokątnym, umieszczany ponad otworami w ścianie. Jego zadaniem jest przenoszenie obciążeń z fragmentu ściany ponad otworem na mur po obu jego stronach</p>
53
New cards

Nadświetlne

element konstrukcyjno-dekoracyjny w budownictwie i architekturze. Górna część otworu bramy lub drzwi w formie okna, służąca do oświetlenia pomieszczenia znajdującego się za tymi drzwiami

<p>element konstrukcyjno-dekoracyjny w budownictwie i architekturze. Górna część otworu bramy lub drzwi w formie okna, służąca do oświetlenia pomieszczenia znajdującego się za tymi drzwiami </p>
54
New cards

Naiskos

rodzaj starogreckiego nagrobka w postaci świątynki z reliefową sceną figuralną we wnętrzu. W sztuce sepulkralnej stosowany w V i IV wieku p.n.e.

<p>rodzaj starogreckiego nagrobka w postaci świątynki z reliefową sceną figuralną we wnętrzu. W sztuce sepulkralnej stosowany w V i IV wieku p.n.e.</p>
55
New cards

Naos

W starożytnej Grecji i Rzymie najważniejsze pomieszczenie w świątyni, w którym umieszczano posąg bóstwa. Była to zamknięta przestrzeń sanktuarium, najczęściej prostokątna, zwykle poprzedzona przedsionkiem (zwanym pronaos).

<p>W starożytnej Grecji i Rzymie  najważniejsze pomieszczenie w świątyni, w którym umieszczano posąg bóstwa. Była to zamknięta przestrzeń sanktuarium, najczęściej prostokątna, zwykle poprzedzona przedsionkiem (zwanym pronaos).</p>
56
New cards

Nartex

architekturze wczesnochrześcijańskiej, bizantyjskiej oraz w okresie wczesnośredniowiecznym: kryty przedsionek przy przedniej (frontowej) ścianie kościoła.

<p> architekturze wczesnochrześcijańskiej, bizantyjskiej oraz w okresie wczesnośredniowiecznym: kryty przedsionek przy przedniej (frontowej) ścianie kościoła.</p>
57
New cards

Naumachia

w starożytnym Rzymie urządzane dla szerokiej publiczności widowisko przedstawiające bitwę morską, często odbywające się w specjalnie przystosowanym amfiteatrze. Także amfiteatralna konstrukcja wyposażona w rozległy basen dla rozgrywania pokazowych bitew

<p>w starożytnym Rzymie urządzane dla szerokiej publiczności widowisko przedstawiające bitwę morską, często odbywające się w specjalnie przystosowanym amfiteatrze. Także amfiteatralna konstrukcja wyposażona w rozległy basen dla rozgrywania pokazowych bitew</p>
58
New cards

Nawa

część kościoła położona między prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych .Nawy są zazwyczaj rozdzielone rzędem podpór – słupów, filarów lub kolumn.

<p>część kościoła położona między prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych .Nawy są zazwyczaj rozdzielone rzędem podpór – słupów, filarów lub kolumn.</p>
59
New cards

Nekropola

starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni. Mogly być podziemne (katakumby), naziemne, grzebalne (zwłoki zakopane w ziemi i oznaczone nagrobkiem), skalne

<p>starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni. Mogly być podziemne (katakumby), naziemne, grzebalne (zwłoki zakopane w ziemi i oznaczone nagrobkiem), skalne</p>
60
New cards

Nimfeum

1) W starożytnej Grecji określano tak początkowo groty albo gaje z naturalnymi źródłami poświęconymi nimfom i bóstwom wodnym.

2)W późniejszych czasach nazwę tę odnoszono do specjalnych budowli studziennych (w postaci sztucznej groty, altany) bądź pawilonów zlokalizowanych przy źródłach, pełniących publiczne funkcje użytkowe.

3)W budownictwie starożytnego Rzymu nimfeum stanowiło zwykle architektoniczną obudowę zakończenia wodociągu otoczonego naturalnie zielenią – rodzaj fontanny, wodotrysku w okazałej postaci, np. eksedry.


<p>1) W starożytnej Grecji określano tak początkowo groty albo gaje z naturalnymi źródłami poświęconymi nimfom i bóstwom wodnym. </p><p class="has-focus">2)W późniejszych czasach nazwę tę odnoszono do specjalnych budowli studziennych (w postaci sztucznej groty, altany) bądź pawilonów zlokalizowanych przy źródłach, pełniących publiczne funkcje użytkowe.</p><p class="has-focus">3)W budownictwie starożytnego Rzymu nimfeum stanowiło zwykle architektoniczną obudowę zakończenia wodociągu otoczonego naturalnie zielenią – rodzaj fontanny, wodotrysku w okazałej postaci, np. eksedry. </p><p class="has-focus"></p>
61
New cards

Nisza

wnęka, wgłębienie w fasadzie lub w ścianie wewnątrz budynku przeznaczona do celów zdobniczych, kultowych.

<p>wnęka, wgłębienie w fasadzie lub w ścianie wewnątrz budynku przeznaczona do celów zdobniczych, kultowych.</p>