Systemy Medialne Świata i Europy

Zestaw flashcardów definiujących kluczowe pojęcia, koncerny i nadawców medialnych w Europie oraz Ameryce Północnej, opracowany na podstawie wykładów.

Rupert Murdoch

Jedna z najważniejszych postaci światowego rynku medialnego, twórca imperium obejmującego prasę, telewizję (np. Fox News) oraz media cyfrowe, o ogromnym wpływie na politykę i społeczeństwo.

News Corporation

Jedna z największych grup medialnych świata, należąca do imperium Ruperta Murdocha.

Afera podsłuchowa

Wielki kryzys wywołany przez dziennikarzy tabloidu „News of the World”, którzy nielegalnie podsłuchiwali telefony, co doprowadziło do zamknięcia gazety w $2011$ roku.

Model Media Welfare State

Model funkcjonowania mediów w państwach nordyckich, oparty na modelu państwa opiekuńczego, gdzie media są traktowane jako dobro publiczne służące informowaniu i edukacji obywateli.

Schibsted

Jeden z największych koncernów medialnych Europy Północnej z siedzibą w Norwegii.

Bonnier

Największy szwedzki koncern medialny działający w prasie, telewizji, wydawnictwach oraz internecie.

YLE (Yleisradio)

Fiński nadawca publiczny pełniący funkcję odpowiednika BBC, realizujący zadania informacyjne, edukacyjne i kulturalne.

DAB (Digital Audio Broadcasting)

System radia cyfrowego, na który Norwegia jako pierwszy kraj na świecie całkowicie przeszła, rezygnując z ogólnokrajowego radia FM.

ARD

Utworzony w $1950$ roku związek regionalnych nadawców publicznych w Niemczech, stanowiący jeden z filarów tamtejszego systemu telewizyjnego.

Senderfamilie

Termin oznaczający „rodzinę nadawców” w niemieckim systemie medialnym, charakteryzujący się brakiem jednego centralnego nadawcy na rzecz sieci współpracujących organizacji regionalnych.

Rundfunkbeitrag

Obowiązkowa opłata medialna w Niemczech uiszczana przez każde gospodarstwo domowe, finansująca media publiczne w celu zapewnienia ich niezależności.

ZDF

Drugi filar niemieckiej telewizji publicznej, utworzony w $1963$ roku, mający charakter bardziej ogólnokrajowy niż ARD.

Neue Kronen Zeitung

Najbardziej wpływowa gazeta w Austrii, charakteryzująca się bardzo wysokim nakładem i silnym wpływem politycznym.

ORF (Österreichischer Rundfunk)

Najważniejszy nadawca publiczny w Austrii, który przez wiele lat posiadał niemal całkowity monopol na rynku mediów elektronicznych.

BBC (British Broadcasting Corporation)

Rozpoczął działalność w $1922$ roku jako jeden z najstarszych nadawców publicznych świata; finansowany głównie z abonamentu, realizuje misję informacyjną i edukacyjną.

Quality Press

Brytyjska prasa jakościowa (opiniotwórcza), skierowana do osób zainteresowanych polityką i gospodarką, do której należą tytuły takie jak „The Times” czy „The Guardian”.

Tabloidy (Wielka Brytania)

Segment prasy brytyjskiej charakteryzujący się sensacyjnością, prostym językiem i wysoką sprzedażą, reprezentowany m.in. przez „The Sun”.

Wielka Trójka (Big Three)

Trzy sieci telewizyjne (ABC, CBS, NBC), które dominowały na amerykańskim rynku od lat $50.$ do $80.$ XX wieku.

PBS (Public Broadcasting Service)

Główna rynkowa instytucja mediów publicznych w USA, która jest znacznie słabsza w porównaniu do modeli europejskich.

Gannett

Największa grupa prasowa w USA, będąca właścicielem setek gazet lokalnych oraz dziennika ogólnokrajowego „USA Today”.

CBC / Radio-Canada

Kanadyjski nadawca publiczny nadający w dwóch językach (angielskim i francuskim), mający za zadanie integrację społeczeństwa i ochronę tożsamości narodowej.

Community Media

Media lokalne działające dla konkretnych społeczności w Kanadzie, wspierające mniejszości i lokalną kulturę.

Mediaset

Największa grupa telewizji komercyjnych we Włoszech, będąca kluczowym elementem imperium Silvio Berlusconiego.

Forza Italia

Partia polityczna założona w $1994$ roku przez Silvio Berlusconiego, która stała się narzędziem do sprawowania władzy politycznej przez magnata medialnego.

Model śródziemnomorski

Model medialny typowy dla Włoch, Hiszpanii i Portugalii, charakteryzujący się silną pozycją telewizji, niższym czytelnictwem prasy i silnymi związkami mediów z polityką.

El País

Najbardziej wpływowy dziennik Hiszpanii, znany z wysokiej jakości dziennikarstwa i dużego wpływu społecznego, utworzony w okresie demokratyzacji po śmierci gen. Franco.

SRG SSR

Szwajcarski nadawca publiczny nadający w czterech językach narodowych (niemieckim, francuskim, włoskim i retoromańskim), odgrywający kluczową rolę integracyjną.

Le Monde

Najbardziej prestiżowy dziennik we Francji, znany z wysokiej jakości analiz politycznych.

Radio France

Najważniejszy nadawca publiczny we Francji, zarządzający m.in. stacjami France Inter, France Info i France Culture.

VRT / RTBF / BRF

Oddzielni nadawcy publiczni w Belgii obsługujący odpowiednio wspólnoty: flamandzką, francuskojęzyczną oraz niemieckojęzyczną.

RTÉ

Najważniejszy nadawca publiczny w Irlandii, będący głównym źródłem informacji i kultury.

Pomarańczowa Rewolucja ($2004$)

Wydarzenie na Ukrainie, podczas którego niezależne media i wolne dziennikarstwo odegrały kluczową rolę w proteście przeciwko fałszerstwom wyborczym.

Euromajdan ($2013-2014$)

Okres protestów na Ukrainie, w którym kluczowe znaczenie dla komunikacji zyskały media społecznościowe, takie jak Facebook i YouTube.

Bertelsmann

Jeden z największych koncernów medialnych świata i Niemiec, właściciel grupy RTL.

Axel Springer

Największy niemiecki wydawca prasowy, wydający m.in. dzienniki „Bild” i „Die Welt”, silnie inwestujący w media cyfrowe.