9. SINIF KİMYA

Açgözlü atomlar

Elektronları kendine çeken atomlar (Oksijen, Azot, Flor, Klor).

Polar molekül

Bir tarafı kısmi artı, diğer tarafı kısmi eksi yüklü molekül.

Apolar molekül

Yük dağılımı simetrik olan molekül.

Su molekülü (H₂O)

Bir oksijen ile iki hidrojenin birleşmesiyle oluşan polar molekül.

Merkez atomun üzerinde ortaklanmamış elektron çifti varsa, o molekül __________.

POLAR'dır.

H₂O

Oksijenin 2 tane yalnız çifti olduğu için POLAR moleküldür.

NH₃ (Amonyak)

Azotta 1 tane yalnız çift olduğu için POLAR moleküldür.

Metan molekülü (CH₄)

Karbonun dört hidrojenle birleştiği apolar molekül.

Simetrik molekül

Molekülün her iki tarafının birbirine eşit olduğu apolar molekül.

Hidrojen bağı

Hidrojenin, Flor, Oksijen veya Azot atomlarına bağlı olduğu güçlü çekim.

Dipol-Dipol etkileşimi

İki polar molekül arasında oluşan ortalama kuvvet.

London kuvvetleri

Apolar moleküller arasında meydana gelen en zayıf etkileşim.

Moleküler katılar

Hidrojen bağı, dipol-dipol, London kuvvetleri ile bir arada duran moleküller.

İyonik bileşikler (Metal + Ametal)

Metal ve ametal atomları arasındaki etkileşim ile oluşan bileşik.

Kovalent bileşikler (Ametal + Ametal)

Ametal atomları arasında ortak elektron çiftleri ile oluşan bileşik.

H₂O kaynama noktası

Hidrojen bağı sayesinde 100°C'de kaynar.

CH₄ kaynama noktası

London kuvveti nedeniyle -161°C'de kaynar.

Viskozite

Sıvının akıcılığa karşı direnci, koyu olma hali.

Yüzey gerilimi

Sıvının yüzeyinde oluşan esnek zar etkisi.

Akışkanlık

Viskozitenin tersi, akma kolaylığı.

Kohezyon

Sıvının kendi moleküllerini çekme kuvvetidir.

Adezyon

Sıvının bulunduğu kaba yapışma kuvvetidir.

Buhar basıncı

Sıvının buharlaşma eğilimi, sıvı yüzeyindeki buharın yaptığı basınç.

Kaynama noktası

Sıvının buhar basıncının dış basınca eşit olduğu sıcaklık.

Moleküller arası etkileşimler

Moleküller arasındaki çekim kuvvetleri, 3 çeşide ayrılır.

Hidrojen bağı molekülleri

H₂O, NH₃, HF gibi moleküllerde bulunur.

Dipol-Dipol molekülleri

HCl, HBr, H₂S gibi polar moleküller içerir.

London kuvvetleri molekülleri

CH₄, CO₂, O₂ gibi apolar moleküllerde bulunur.

Polarlık belirleme kuralı

Merkez atomda yalnız çift varsa molekül POLAR, yoksa APOLAR'dır.

Moleküller arası çekimin etkisi

Çekim kuvveti arttıkça buhar basıncı düşer, kaynama noktası artar.

Sıcaklık arttıkça buhar basıncı

Moleküller enerji alıp kaçar, buhar basıncı artar.

Çekim kuvveti

Sıvı moleküllerinin birbirini çekme özelliği.

Metalik katılar

Metal katyonları ve elektron denizi içerir.

İyonik katılar

Sert, kırılgan ve yüksek erime noktası olan bileşenlerdir.

Kovalent ağ katıları

Tüm atomların kovalent bağlarla dev bir ağ oluşturduğu katılardır.

Moleküler katı örnekleri

Buz, iyot, naftalin ve şeker gibi yumuşak katılardır.

Sıvıların akışkanlığı

Çekim kuvveti arttıkça akışkanlık azalır.

Yüzey geriliminin artması

Sıvının yüzeyindeki moleküllerin daha çok aşağı çekilmesidir.

Su ve civa örneği

Su adezyon > kohezyon, cıva kohezyon > adezyon.

Polar moleküllerin özellikleri

Kısmi yüke sahip ve simetrik olmayan moleküllerdir.

Apolar moleküllerin özellikleri

Simetrik olan ve kısmi yükü olmayan moleküllerdir.

İyonik bileşik örnekleri

NaCl, MgO, CaCl₂ ve Al₂O₃ gibi bileşiklerdir.

Kovalent bileşik örnekleri

CO, CO₂, PCl₃ ve N₂O₅ gibi bileşiklerdir.

Sıvıların yüzey gerilimlerinin artması

Moleküllerin birbirine yapışması nedeniyle oluşur.

Apolar molekül bulma

Apolar moleküllerin sadece London kuvvetleriyle etkileşime girdiğini anlamaya yarar.

Tüm özeti göster

Bütün konuların kısa ve anlaşılır şekilde özetlenmiş bir derlemesidir.

Son söz

Moleküllerin çekim kuvvetleri ve özellikleri üzerine yapılan tüm tanımlar.