Ramazan Yetgin Tarih Ders Notları Flaş Kartları

Ramazan Yetgin hocanın video ders notlarında altını çizdiği önemli kavram, olay ve eserleri içeren Türkçe terim-tanım flaş kartları.

Türk Adının Anlamı (Çin Kaynakları)

Çin kaynaklarına göre Türk adının anlamı Miğfer'dir.

Türk Adının Anlamı (Kaşgarlı Mahmut)

Kaşgarlı Mahmut'a göre Türk adının anlamı Olgunluk çağı'dır.

Türk Adının Anlamı (Ziya Gökalp)

Ziya Gökalp'e göre Türk adının anlamı Kanun, nizam sahibi'dir.

Amazonlar

İskitler (Sakalar) döneminde yer alan kadın savaşçılardır.

Bozkırın Kuyumcuları

İlk Türk boyu olan İskitler (Sakalar) için kullanılan unvandır.

Payteng Savaşı

Mete Han döneminde Turan Taktiği'nin ilk kez uygulandığı savaştır.

Tanrı'nın Kırbacı

Avrupa Hunları'nın en parlak dönemini yaşatan hükümdarı Atilla'nın unvanlarından biridir.

Anav

Orta Asya'nın en eski kültür merkezidir.

Afanasyevo

Orta Asya'daki en eski Türk kültür merkezidir.

Avarlar

Bayan Han kuruculuğunda İstanbul'u kuşatan ilk Türk devleti olup üzengiyi Avrupa'ya taşımışlardır.

Paks Hazariya

Museviliği kabul eden tek Türk devleti olan Hazarlar döneminde sağlanan Hazar barış çağıdır.

Tonyukuk

Türklerin Bismarck'ı olarak bilinen, ilk Türk tarihçisi ve yazarıdır.

Kürşat İsyanı

639 yılında 40 çerisiyle Çin Sarayı'nı basarak gerçekleştirilen, Türk tarihinin ilk milli istiklal hareketidir.

Çav

Uygurlar tarafından kullanılan ilk kağıt paradır.

Yuğ

İslamiyet öncesi Türklerde düzenlenen cenaze törenidir.

Kurgan

İslamiyet öncesi Türklerde oda biçimindeki mezardır.

Balbal

Öldürülen düşman sayısı kadar dikilen taş heykeldir.

Uçmağ ve Tamu

Eski Türk ahiret inancında Uçmağ cennet, Tamu ise cehennem anlamına gelir.

Orhun Yazıtları

II. Göktürk Devleti dönemine ait, ilk Türkçe hitabet ve siyasetname örneği olan yazıtlardır.

Manas Destanı

Kırgızlara ait, dünyanın en uzun destanıdır.

Talas Savaşı (751)

Abbasilere Karluk boyunun yardım ettiği ve Türk-İslam tarihinin başlangıcı kabul edilen savaştır.

Kutadgu Bilig

Yusuf Has Hacip tarafından yazılan ilk Türk-İslam eseri, ilk mesnevi ve ilk siyasetnamedir.

Divânü Lügati't-Türk

Kaşgarlı Mahmut tarafından Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılan ilk Türkçe sözlük ve ilk Türk dünyası haritasıdır.

Nizamiye Medreseleri

Nizamülmülk tarafından kurulan ve ilk devlet üniversitesi kabul edilen medresedir.

Miryokefalon Savaşı (1176)

Anadolu'nun kesin olarak Türk yurdu olduğunu sağlayan (tapusunun alındığı) ve Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma ümidini bitiren savaştır.

Kösedağ Savaşı (1243)

Türkiye Selçuklu Devleti ile Moğollar arasında gerçekleşen ve Anadolu'da II. Beylikler Dönemi'ni başlatan savaştır.

El Cezeri

Artuklular döneminde yaşayan, Kitabü'l Hiyel eserinin yazarı ve sibernetik biliminin öncüsü kabul edilen bilim insanıdır.

Bacıyan-ı Rum

Fatma Bacı tarafından kurulan, dünyadaki ilk kadın teşkilatlarından biridir.

Çimpe Kalesi

Orhan Gazi döneminde alınan, Osmanlı Devleti'nin Rumeli'deki ilk toprağıdır.

Sultan-ı İklim-i Rum

1396 Niğbolu Zaferi sonrası Yıldırım Bayezid'e verilen unvandır.

Şeyh Bedrettin İsyanı

Çelebi Mehmet döneminde gerçekleşen, Osmanlı'daki ilk dini-sosyal içerikli isyandır.

Turnadağ Savaşı (1515)

Dulkadiroğulları Beyliği'ne son verilerek Anadolu Türk siyasi birliğinin kesin olarak sağlandığı savaştır.

Kanunname-i Âli Osman

Fatih Sultan Mehmet döneminde çıkarılan Osmanlı'nın ilk kapsamlı kanunnamesidir.

Don-Volga Kanal Projesi

Sokullu Mehmet Paşa'nın Karadeniz ile Hazar Denizi'ni birleştirerek Orta Asya Türkleri ile bağlantı kurmayı amaçladığı projedir.

Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639)

Osmanlı ile Safeviler arasında imzalanan ve bugünkü Türkiye-İran sınırının temelini atan antlaşmadır.

Karlofça Antlaşması (1699)

Osmanlı Devleti'nin ilk büyük toprak kaybını yaşadığı ve Gerileme Dönemi'ne girdiği antlaşmadır.

Pasarofça Antlaşması (1718)

Lale Devri'ni başlatan ve Osmanlı'nın Avrupa'nın üstünlüğünü kabul etmeye başladığı antlaşmadır.

Humbaracı Ocağı

Humbaracı Ahmet Paşa tarafından I. Mahmut döneminde kurulan, Avrupa tarzında açılan ilk askeri okuldur.

Küçük Kaynarca Antlaşması (1774)

Kırım'ın bağımsız olduğu ve Osmanlı'nın ilk kez Müslüman nüfuslu bir toprağı kaybettiği antlaşmadır.

Sened-i İttifak (1808)

II. Mahmut ile ayanlar arasında imzalanan, Osmanlı'nın ilk demokratikleşme hareketi kabul edilen belge.

Vakayı Hayriye (1826)

II. Mahmut döneminde Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayıdır.

Tanzimat Fermanı (1839)

Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanan, Osmanlı'da anayasal sürecin ve hukuk devleti anlayışının başlangıcı sayılan fermandır.

31 Mart Vakası (1909)

Osmanlı Devleti'nde rejime karşı çıkan ilk isyandır.

Uşi Antlaşması (1912)

Trablusgarp Savaşı sonucunda imzalanan ve Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki son toprağını kaybettiği antlaşmadır.

Mondros Ateşkes Antlaşması 7. Madde

İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit eden yerleri işgal etme hakkı tanıyarak işgallere hukuki zemin hazırlayan maddedir.

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

Kurtuluş Savaşı'nın programı olan ve milli egemenliğin ilk kez vurgulandığı genelgedir.

Gümrü Antlaşması (1920)

TBMM'nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşmadır.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)

Boğazların egemenliğinin tamamen Türkiye'ye geçmesini sağlayan antlaşmadır.

1961 Anayasası

Bireysel hak ve özgürlükleri genişleten, kuvvetler ayrılığını benimseyen ve çift meclis sistemini getiren anayasadır.