polski mitologia jan parandowski

Zeus

Najwyższy władca bogów na Olimpie, bóg nieba, burzy i piorunów; jego głównym atrybutem jest piorun.

Posejdon

Bóg mórz, oceanów, trzęsień ziemi i żeglarzy; jego atrybutem jest trójząb.

Hades

Władca podziemi i krainy zmarłych; jego atrybutem jest hełm czyniący niewidzialnym.

Hestia

Bogini domowego ogniska, rodziny oraz spokoju domowego.

Demeter

Bogini urodzaju, płodności ziemi, rolnictwa i zbiorów; matka Persefony.

Atena

Bogini mądrości, sprawiedliwej wojny i strategii; jej symbolem jest sowa.

Ares

Bóg krwawej, bezwzględnej wojny oraz niszczycielskiego konfliktu zbrojnego.

Afrodyta

Bogini miłości, pożądania oraz piękna, wyłoniona z morskiej piany.

Apollo

Bóg piękna, światła, muzyki, poezji i sztuk; jego atrybutem jest lira.

Hermes

Posłaniec bogów, opiekun kupców, wędrowców i złodziei; jego atrybutami są kaduceusz i skrzydlate sandały.

Dionizos

Bóg wina, płodnych sił natury, dzikiej zabawy oraz teatru.

Artemida

Bogini łowów, lasów, dzikiej zwierzyny i łucznictwa; bliźniacza siostra Apolla.

Hefajstos

Bóg ognia, kowali i rzemieślników, pracujący w podziemnej kuźni pod wulkanem.

Persefona (Kora)

Córka Demeter i królowa podziemi; jej powrót na ziemię wyznacza początek wiosny, a zejście do Hadesu nastanie jesieni i zimy.

Eros

Bóg i uosobienie miłości oraz namiętności, przedstawiany z łukiem i strzałami.

Charon

Ponury przewoźnik dusz przez podziemną rzekę Styks, pobierający za opłatę obola.

Cerber

Trzygłowy pies z wężowym ogonem, strzegący bram krainy zmarłych przed ucieczką cieni.

Erynie

Zrodzone z krwi Uranosa groźne boginie zemsty, ścigające zbrodniarzy i mścicielki krzywd.

Tartar

Najmroczniejsza i najgłębsza część podziemi, w której najwięksi winowajcy odbywają wieczne kary.

Pola Elizejskie

Miejsce wiecznej szczęśliwości, spokoju i nagrody dla dusz prawych i sprawiedliwych ludzi w zaświatach.

Fatum

Nieuchronne, z góry określone przeznaczenie ciążące nad człowiekiem, przed którym nie ma ucieczki.

Heros

Półbóg o niezwykłej sile lub odwadze, najczęściej będący potomkiem bóstwa i śmiertelnika.

Prometeizm

Postawa bezinteresownego buntu przeciw wyższym siłom i poświęcenia jednostki w imię dobra ludzkości.

Kompleks Edypa

Termin psychoanalityczny opisujący podświadomą rywalizację syna z ojcem o miłość i wyłączną uwagę matki.

Syzyfowa praca

Ciężki, bezsensowny, nieprzynoszący widocznych rezultatów i niekończący się wysiłek.

Pięta Achillesa

Jedyny słaby, bezbronny punkt człowieka lub newralgiczne miejsce w planie.

Stajnia Augiasza

Miejsce niezwykle zaniedbane i brudne lub nagromadzenie wielkich zaległości wymagających radykalnych porządków.

Pyrrusowe zwycięstwo

Wygrana okupiona tak ogromnymi stratami, że w praktyce równa się porażce.

Koszula Dejaniry

Przyczyna nieustających, potwornych mąk i cierpień, od których nie sposób się uwolnić.

Złote runo

Przenośne określenie wspaniałego, legendarnego skarbu, który jest niezwykle trudny do zdobycia.

Róg obfitości

Symbol nieskończonego dobrobytu, dostatku, bogactwa i pomyślności.

Męki Tantala

Cierpienie wywołane niemożnością sięgnięcia po pożądaną rzecz znajdującą się tuż na wyciągnięcie ręki.

Prometeusz

Tytan, który ulepił człowieka z gliny i łez oraz wykradł ogień z Olimpu; ukarany przykuciem do skały, gdzie orzeł wyjadał mu odrastającą wątrobę.

Syzyf

Władca Koryntu ukarany za zdradzanie boskich sekretów i próbę przechytrzenia śmierci wiecznym wtaczaniem głazu na górę.

Orfeusz

Genialny muzyk i śpiewak tracki, który zszedł do podziemi po Eurydykę, lecz stracił ją z powodu niecierpliwego odwrócenia wzroku przed wyjściem.

Dedal

Znakomity ateński architekt i konstruktor, twórca labiryntu na Krecie oraz skrzydeł z piór i wosku.

Ikar

Młodzieniec, który zlekceważył przestrogi ojca, wzbił się zbyt blisko słońca, po czym runął do morza w wyniku roztopienia wosku w skrzydłach.

Herakles

Syn Zeusa i Alkmeny obdarzony nadludzką siłą, który w ramach pokuty wykonał dwanaście niezwykle trudnych prac.

Edyp

Władca Teb uwikłany w tragiczne fatum; po rozwiązaniu zagadki Sfinksa nieświadomie zabił własnego ojca Lajosa i poślubił matkę Jokastę.

Antygona

Córka Edypa, która postawiła wieczne prawa boskie ponad zakaz króla Kreona, dokonując pochówku poległego brata Polinejkesa.

Tezeusz

Bohater ateński, który zgładził kreteńskiego Minotaura i odnalazł drogę wyjścia z labiryntu dzięki nici Ariadny.

Perseusz

Heros, który zgładził Meduzę, obserwując jej odbicie w wypolerowanej tarczy, by uniknąć przemiany w kamień.

Jazon

Dowódca wyprawy Argonautów na okręcie Argo, który z pomocą czarodziejki Medei zdobył złote runo w Kolchidzie.

Midas

Król Frygii, którego pochopne życzenie sprawiło, że wszystko, czego dotknął, zamieniało się w złoto, co uniemożliwiło mu jedzenie i picie.

Hektor

Najdzielniejszy obrońca Troi, pierworodny syn króla Priama, który zginął pod murami miasta w pojedynku z Achillesem.