neurofysiologie emotie

Bespreek de tegenstrijdige emotie-theorieën:

James-Lange theorie

- Prikkel → lichamelijke reactie → emotie

- "Je voelt je lichaam angstig, dus je voelt angst"

- Autonome reactie (sympathisch: fight-or-flight) wordt eerst geactiveerd

- Hersenen interpreteren die fysieke signalen als emotie

Klinisch: beta-blokkers kunnen lichamelijke angst verminderen

Cannon-Bard theorie

- Prikkel → emotie + lichamelijke reactie tegelijk

- Emotionele ervaring veroorzaakt parallel de fysieke expressie

- Geen volgorde tussen lichaam en emotie

Klinisch belang

- Angststoornissen (~20%): fobieën en invaliderende angst

- Niet alleen "lichaam → emotie" of "emotie → lichaam", maar interactie van beide

- Angst om angst te voelen speelt mee (feedbacklus)

"There is truth in both worlds" → Emotie ontstaat door interactie tussen lichamelijke reacties en cognitieve interpretatie

onbewuste emoties

aversieve conditionering

- elektrische schok koppelen aan het tonen van een boos gezicht

- na conditionering toename van huidconductantie (tgv transpiratie)

- boze gezichten zeer kortstondig tonen (niet bewust) --> toename huidconductantie zonder dat de proefpersoon dit echt heeft gezien

limbisch systeem

rol bij toekennen van emotionele betekenis aan stimuli en het vertalen van deze betekenis naar aangepaste autonome respons

rabies pt's hadden veel agressie enzo voor ze stierven

->achteraf in autopsie zagen ze veel letsels in limbisch systeem

wat zagen ze bij bilaterale temporale lobectomie (bij proefdieren uiteraard)

Het Klüver-Bucy syndroom na temporale lobectomie

- visuele agnosie = "psychische blindheid" door beschadiging van de ventrale stroom

- hyperseksualiteit

- hypermetamorfosis: alles willen ontdekken

- orale tendens: orale exploratie van objecten

- verminderde angst

- val in hiërarchie bij apen

=> cruciale rol van limbisch systeem en vooral amygdala

proefdieren: helemaal tamme aapjes ook niet bang van een slang ofzo, zelfs nadat ze gebeten werden gingen ze ernaar toe

Informatie vanuit de basolaterale amygdala projecteert naar de centrale amygdala, voor wat is die belangrijk?

centrale amygdala

- autonome respons: zweten, tachy, mydriase, HPA-as activatie via hypothalamus

- gedragsrespons via projecties naar PAG: freezing via medullaire tractus reticulospinalis

- verhoogde waakzaamheid: via diffuser modulerende systemen

basolaterale amygdala: geconnecteerd met hersenschors: bewuste emotionele ervaring beleven

Beschadiging van de amygdala veroorzaakt:

-affectvervlakking

-> moeilijkheden met emotionele expressie in andere gezichten te herkennen

-> "kennis van angst" lijkt verloren

rol amygdala

rol neurofysiologie van angst

- sterke fMRI respons in amygdala bij tonen van angstige gelaatsuitdrukkingen bij normale proefpersonen

- emotioneel geheugen

- bij stimulatie verhoogde waakzaamheid en combinatie van angst en agressie

neuraal circuit voor aangeleerde angst

conditionering: viscerale respons (verhoging hartritme + freezing) gebaseerd op de amygdala via diffuse modulatorische systemen: verhoogde waakzaamheid

->het circuit werkt niet meer als amygdala beschadigd wordt

Vergelijk acute en chronische stress: wat is de rol van hippocampus? Hoe zorgt dit voor angststoornissen?

Acuut

- transiënt verhoogde cortisol

Chronisch

- chronisch verhoogde cortisol

- neurodegeneratief in hippocampus

- hippocampus REMT HPA-as en dus vicieuze cirkel!

->onvoldoende onderdrukking van de HPA-as -> paniekstoornissen = te snelle activatie van acute angst respons (fight or flight)

Belangrijke figuur voor angststoornissen

Deze producten effecteren de stress-as:

anxiolytica (benzo's vb: diazepam, alcohol)

-> binding aan GABA-receptoren (agonist van GABA)

-> verminderen angst

welke 3 dingen hebben een rol in agressie? volgende kaartjes gaan in detail

-amygdala

-hypothalamus

-serotonine

Bespreek agressie en testosteron:

er is een verband oké; maar het is niet universeel

-> mensen met anti-sociale persoonlijkheidsstoornissen (socio- en psychopaten) worden méér agressief bij lage testosteron...

Welke vormen van agressie?

Predatorische agressie

- intersoortelijk gedrag

- effectieve aanval

- weinig autonome activiteit

Affectieve agressie

- "bluf" en show off

- vaak op soortgenoten

- hoge autonome activiteit

- meestal zonder effectieve aanval

psychochirurgie

dmv letsel of neuromodulatie verbetering van gedrag bij psychiatrische pt

- amygdalectomie

-frontale lobotomie: witte stofbanen ter hoogte van frontaalkwabben en rest cx doorsnijden --> frontaal syndroom

Wat heb je bij een letsel in prefrontale cortex

letsel in prefrontale cortex: beschadiging van planmatig gedrag en moraliteit

-> ongeduldig

-> snelle irritatie

-> onvoorspelbaar en onbetrouwbaar

-> decorumverlies (plassen tijdens een lezing)

Bespreek sham rage:

Bij letsels in hypothalamus (door volledige hemisfeerwegnames) kan er agressie ontstaan zonder duidelijke oorzaak

-> wanneer dan ook de posterieure hypothalamus wordt weggenomen verdwijnt dit gedrag weer

Bespreek stimulaties van de hypothalamus:

mediale hypothalamus stimulatie

- affectieve agressie (via FLD naar PAG)

laterale hypothalamus stimulatie

- predatorische agressie (via MFB naar ventraal tegmentum)

=> stimulatie van VTA kan ook predatorische agressie uitlokken

=> opmerking: bij laesie van de medial forebrain zal stimulatie van de hypothalamus GEEN agressie opwekken!!!

Bespreek serotonine en agressie:

Lage serotonine correleert met verhoogde agressie

-> denk maar aan hangriness

-> echter interessant:

-verlaagde serotonine veroorzaakt meer agressie maar lagere positie in de hierarchie (niet stijgen in de hiërarchie omdat dit agressief gedrag wantrouwen uitstraalt),

-verhoogde serotonerge activiteit leidt tot minder agressie maar meer dominante positie

=> ook bij mensen met persoonlijkheidsstoornissen lijkt een verstoorde serotonine-metabolisme aanwezig