rizal unfinished book reviewer

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
Locked
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/121

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

Last updated 1:12 AM on 9/2/26
Name
Mastery
Learn
Test
Matching
Spaced
Call with Kai
Chat

No analytics yet

Send a link to your students to track their progress

122 Terms

1
New cards

William Howard Taft

Pangulo ng Estados Unidos at Gobernador sibil ng Pilipinas

2
New cards

Ramon Magsaysay

Sa panahon ng panunungkulan ni ___ naipasa ang batas republika blg. 1425

3
New cards

Claro m recto

Sa pamamagitan ni ____ inihain ang panukalang batas blg 438 sa senado

4
New cards

Jose p. Laurel

Ang makisig na senador ___ na syang pinuno ng komite ng senado sa edukasyon sa mataas na kapulungan ay sinusugan ang batas na kilala sa rawag na batas rizal

5
New cards

Batas rizal

Pinagtibay noong hunyo 12, 1956 at naipatupad ng pambansang kapulungan ng edukasyon noong agosto 16, 1956

6
New cards

William McKinley

Ang pangulo ng Estados Unidos na

nagpadala ng komisyon sa Pilipinas upang gumawa ng pagsisiyasat

sa kalagayan ng bansa.

7
New cards

Jacob Gould-Schurman

Unang ilinadala ni pangulong william Mckinley ang komisyong pinamumunuan ni ____ , ikatlong pangulo ng Cornell University (1892, 1920) sa Ithaca, Newyork noong 1899 na kinikilala bilang first philippine Commission o Komisyong schurman

8
New cards

ilang kasapi ng elite

Nahikayat ng komisyong schurman

9
New cards

William Howard Taft

Sunod na ipinadala ng Estados Unidos ang isa pang komisyon na pinamumunuan ni ___ ang second philippine commission o komisyong taft


  • need magkaroon ng national hero ang isang bansa


10
New cards

George washington

National hero (estados Unidos)

11
New cards

Jose se san martin

National hero ( argentina)

12
New cards

Jimmu Tenno

National hero( japan)

13
New cards

Joan of Arc

Natinal hero ( pransya)

14
New cards

Simon Bolivar

National hero ( Venezuela)

15
New cards

Prop. Henry Otley Beyer

Isinaayos ni ___ propesor ng antropolohiya at katulong sa tekniko ng lupob mula sa Unibersidad ng Pilipinas, ang naging pamantayan ng pagpili ng komisyon at ito ay ang

Isang pilipino

Namayapa na

May matayog o masidhing pagmamahal sa bayan

May mahinahong damdamin

16
New cards

Marcelo H. del Pilar

  1. ____ ng Bulakan, Bulacan,

repormista at propagandista

17
New cards

José P. Rizal


  1. ___ ng Calamba, Laguna,

    repormista at propagandista


18
New cards

Graciano López Jaena

3. ____ng Jaro, Iloilo,

repormista at propagandista

19
New cards

Antonio N. Luna

4.___ ng Binondo, Maynila,

parmasyutiko at heneral

20
New cards

Emilio D. Jacinto ng Trozo

5.____, Maynila,

manunulat at mandirigma

21
New cards
  • William Howard Taft


  • ____ (Setyembre 15, 1857-Marso 8, 1930) - Siya ang ika-27 pangulo ng Estados Unidos ng Amerika (1909-1913). At ang naging tulay niya upang maging Pangulo ng Estados Unidos ay ang pagiging Gobernador Sibil ng Pilipinas noong 1901 hanggang 1904. Siya ang nanguna sa pagpili kay Dr. Rizal upang maging pambansang bayani ng Pilipinas.


22
New cards
  • William Morgan Shuster


  • ___(1877-1960) - Siya'y naging customs collector ng
    Estados Unidos para sa Cuba noong 1899, sumunod noong Spanish- American War, at nang huli ay sa Pilipinas kung saan isa siya sa mga lupong pumili sa magiging pambansang bayani ng Pilipinas. Siya ay mas nakilala sa kasaysayan ng mundo bilang pinakamahusay na treasurer - general ng bansang Persia

  • (Iran) noong 1911.


23
New cards

Bernard Moses

____ (1846-1930) - Kabilang sa lupong pumili sa naging pambansang bayani ng Pilipinas kung saan siya ay bahagi ng Philippine Commission bilang Commissioner ng Bureau of Education at nang huli'y naging kalihim ng Public Instruction. Nakilala siya sa kasaysayan ng mundo bilang pioneer of the Latin-American scholarship.

24
New cards
  • Dean Conant Worcester


  • ____ (Oktubre 1, 1866-1924) - Kilalang pulitiko at zoologists na naging bahagi ng lupong pumili kay Dr. Rizal na maging pambansang bayani ng Pilipinas. Siya noo'y kasapi ng United State Philippine Commission at Commissioner ng Interior Government ng bansa.


25
New cards
  • Henry Clay Ide


  • - Siya noo'y Commissioner ng Finance and Justice ng
    Philippine Commission noon noong panahong siya ay naging kasapi ng lupong

  • pipili sa magiging pambansang bayani ng Pilipinas.


26
New cards
  • Trinidad Hermenegildo - Pardo de Tavera


  • (1857-1925) - Kilalang maka-
    Amerikanong creole (mga Pilipinong may dugo o pamilyang Kastila na ipinanganak sa bansa) nang Lubao, Pampanga na isa sa mga Pilipinong pumili kay Dr. Rizal na maging pambansang bayani at kasapi ng binuong lupon para dito. Isa siya sa tatlong napiling kumatawan sa bansa sa Second Philippine Commission bilang isang Resident Commissioner.


27
New cards
  • Gregorio Soriano


  • - Araneta (1869-1930) - Siya ay isa sa mga Pilipinong pinili

  • ng noo'y Gobernador-Heneral na si Elwell Otis bilang kinatawan ng tribunal na siyang ipinalit sa Real Audiencia (katumbas ng Korte Suprema) kasama sina Cayetano Arellano, Florentino Torres, Manuel Araullo, Julio Llorente, at Dionisio Chanco. Kasapi siya noon ng tribunal nang maging bahagi siya ng lupong pipili ng magiging pambansang bayani ng Pilipinas.


28
New cards

Cayetano L. Arellano

(Marso 2, 1847-Disyembre 23, 1920) - Siya ang unang punong mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas. Siya noo'y chief justice ng mapabilang siya sa lupon ng pagpipili ng magiging pambansang bayani ng Pilipinas.

29
New cards

Jose Luzuriaga

____ - Isa sa tatlong unang Pilipinong napiling kumatawan sa bansa sa Second Philippine Commission bilang resident commissioner (ang isa pa ay si Benito Legarda na hindi napiling maging bahagi ng lupon ng pagpili) na naging kasapi ng lupong pipili ng magiging pambansang bayani ng Pilipinas.

30
New cards

Dr.Otley Beyer

•Ayon kay ____, na kabilang sa mga teknikal na tagapayo sa pagpili ng pambansang bayani ng Pilipinas, si Marcelo H. del Pilar ang nanalo sa eleksyon ng pagiging pambansang bayani. Ngunit napagpasyahan ng lupon na kailangang pag-aralan ang naging buhay at kamatayan ng bawat isa sa mga kandidato sa pagkapambánsang bayani. Sa pagsusuri at pag-aaral są kanilang buhay at ambag, napagpasyahan na si Dr. Rizal ang hiranging pambansang bayani ng Pilipinas. Dahil sa kanyang mga isinulat na dokumento na nagpapakita ng pagmamahal sa bayan, siya ay halimbawa ng kapayapaan dahil sa paraan ng kanyang pakikipaglaban.

31
New cards

Pluma

___ ang kanyang ginamit(rizal) at hindi dahas, at naging madula ang kanyang kamatayan dahil pinabitay siya ng mga Kastila ng hindi naipagtanggol ng maayos ang kanyang sarili. Ito ang naging dahilan upang siya ay kilalanin bilang isang martir. Siya ang natatanging gumising ng kamalayang makabansa at pampolitikal ng mga Pilipino bilang isang lahi. Ayon kay Dr. Benito Reyes (1961):

32
New cards

Disyembre 30, 1896

Ang kamatayan ni Dr. Rizal noong ___ ang nagmulat sa mga mata ng

mga Pilipino na kailangang lumaban at huwag magpaapi sa mga dayuhan.

33
New cards

Emilio Aguinaldo

Sa katunayan, noong Disyembre 20, 1898, sa Malolos, Bulacan, na noon ay kabisera ng Pamahalaang Rebolusyonaryo, nagpalabas ng dekrito si Pangulong ___ na nag-uutos na ang Disyembre 30, ang araw ng kamatayan ni Rizal, ay ipagdiriwang bilang isang pista opisyal upang likhain ang "Araw ni Rizal."

34
New cards

Antonio Luna na La Independencia.

Ito ay isang espesyal na araw upang bigyang-pugay at alalahanin ang mga nagawa

ni Rizal at ng iba pang mga Pilipinong nagbuwis ng buhay para sa ating bayan.

Nailathala ito sa opisyal na pahayagan ng Pamahalaang Rebolusyonaryo na El

Heraldo de la Revolución noong Disyembre 25, 1898, at sa pahayagan ni ____

35
New cards

EMILIO AGUINALDO Y FAMY

Presidente ng gobierno revolucionario nang filipinas at pangunahing pangulo ng kanyang hocbo.

36
New cards

Daet, Camarines Norte

Ang lugar kung saan naitayo ang unang

bantayog ni Dr. Rizal sa daigdig.

37
New cards

Club Filipino

Unang ipinagdiwang ang Araw ni Dr. Rizal sa

Pilipinas sa Maynila noong Disyembre 30, 1898, sa ilalim ng pagtataguyod ng ____. Kaalinsabay nito ang paggunita ng mga taga-Daet, Camarines Norte ang kamatayan ni Dr. Rizal kung saan iaitayo naman ang kauna-unahang bantayog niya sa daigdig.

38
New cards

William Cameron Forbes

Ayon kay ____, dating gobernador-heneral ng Pilipinas sa ilalim ng pamahalaang Amerikano, sa kanyang aklat na The Philippine Islands:

...Tunay na karapat-dapat na kilalanin si Rizal bilang pambansang bayani ng bayang Pilipino.

Siya ay 'di kailanman nagtaguyod sa kasarinlan at hindi rin niya sinang-ayunan ang armadong pakikipaglaban sa pamahalaan. İginiit niya ay pagbabago mula sa loob sa pamamagitan ng propaganda, pangmadlang edukasyon, at pagpukaw sa budhi ng bayan...

39
New cards

Amerikano

Magmula nang hirangin Pambansang bayani ng Pilipinas si Rizal, nagkaroon ng malaking pagkilala sa kanya sapamamagitan ng mga ___.

40
New cards

William Howard Taft

Sa pamumuno ni ____, nagkaroon ng komisyon na naglalayong bigyang-pansin ang buhay at konribustyon ni Jose Rizal. Ito ay nagresulta sa pagpapalaganap ng kamalayan tungkol sa kanyang kabayanihan.

41
New cards

Bukod sa dekreto na ipinalabas ni ____ upang gunitain ang kamatayan ni Rizal itaatlaga siya bilang isang bayani, maraming kalye at paralan rin ang ipinangalan sa kanya. Marami ring mga monumento ni Rizal ang ipinatayo bilang pagkilala sa kanyang kabayanihan. Hindi lang sa Pilipinas, kundi sa ibang bansa, kinilala rin si Rizal.

42
New cards

True

Ipinangalan sa kanya(rizal) ang ilang kalye sa Europa at Amerika. Pati sa Cuba, sumikat ang ilan sa kanyang mga akda na ginamit bilang teksto sa kanilang paralan.

43
New cards

prominenteng Cuban

Isang ___ ay nabanggit na ang Cuba ay hindi malayo sa Pilipinas dahil tulad ni Rizal, ang kanilang pambansang bayani na si José de San Martin ay pluma rin ang ginamit para sa pakikibaka para sa kalayaan mula sa mga Kastilang mananakop.

44
New cards

True

Ang impluwensya ni Rizal ay kumalat hindi lamang sa Pilipinas kundi pati na

rin sa mga Kanluranin at mga karatig-bansa, lalo na sa Timog-Silangang Asya.

45
New cards

John Nery

Ayon kay ____, si Rizal ang nagmulat sa damdaming nasyonalismo ng mga Pilipino.

Sa pamamagitan ng kanyang mga sinulat, naipamalas ni Rizal ang kanyang pagiging makabayan at nagbigay-inspirasyon sa mga tao, hindi lamang sa Pilipinas kundi sa buong Asya.

46
New cards

True

Sa paglipas ng mga taon, nanatiling pop icon si Rizal. Ang kanyang pangalan ay nabigyan ng panibagong interpretasyon at kahulugan, ayon sa Webster's New World Student's Dictionary, magiting, matalino, at magaling magsulat.

47
New cards

True

Ginamit sya sa mga komersyal pang promote at ang iba pa nga ay tinuturing syang diyos na tagapagligtas “mesiah”

48
New cards

True

Magulo ang pulitika ng mga kastila mula pa sa panahon ng mga naunang namuno.


Maging sa Pilipinas ay magulo ang sistemang pampulitika. Hindi matatag ang administrasyong kolonyal dahil sa pabago-bagong patakarang ipinatutupad.

49
New cards

Konstitusyong Cádiz

Ang ____ na naitatag noong Marso 19, 1812 sa Espanya ay isa sa mga kauna-unahang konstitusyon sa buong mundo na nagbigay ng kalayaan sa pananalita, pamamahayag, at iba pang karapatang pantao sa mga mamamayang Espanyol. Sa pamamagitan ng konstitusyong ito walang monarkiyang nangahas na buwagin ang mga patakarang ito. Ngunit ipinagkait naman ang mga ito sa Pilipino.

50
New cards

Dr. Rizal

Sa panahon ng pagsilang ni __ ang kapangyarihan ng Espanya ang naghahari

sa Pilipinas. Talamak ang katiwalian sa pamahalaan. Pinagmamalabisan ang mga Pilipino. Marami ang naging biktima ng kawalang-katarungan. At ang ilan sa mga dahilan ng pagmamalupit at kaguluhan sa panahong iyon ay ang madalas na pagpapalit ng mga opisyal sa pamahalaan.

51
New cards

Jose Basco y Vargas

Upang lalong mapabuti ang sistemang pangkabuhayan sa Pilipinas, itinatag ni ___ ang monopolyo ng tabako noong Marso 1782. Ang monopolyo ay naglalayon na madagdagan ang kita ng pamahalaan at di umaasa lang sa Mehiko.

Naging maganda ang resulta ng monopolyo.

52
New cards

tabakong Maynila

Ang Pilipino ay naging pangunahin sa paggawa ng tabako sa buong mundo. Ang tabakong Pilipino, na kung tawagi'y ___, ay naging tanyag sa buong mundo at kinilalang pinakamataas na uri.

53
New cards

True

kabilang banda, hindi naging maganda ang epekto ng. monopolyo dahil naging daan ito ng katiwalian at umabot sa kaalaman ng hari, kaya pinatigil ang operasyon ng tabako noong 1882.

54
New cards

"Real Compañía de Filipinas"

Naitatag din noong 1785 ng Hari ang ___ na naglalayon

paunlarin ang kalakalan at agrikultura sa Pilipinas. Ngunit ang samahan ay bigo sa hangarin at bagkus ay nagkaroon pa ng di pagkakaunawaan ng Pilipinas sa ibang bansa sa Silangang Asya.

55
New cards

Kalakalang Maynila

____ - Acapulco o kung tawagin ay kalakalang Galyon.

56
New cards

galyon

Ang ___—isang sasakyang-dagat na itinuturing na kaban ng kayamanan. Dala nito ang mga produkto galing sa silangan. Ang biyahe ng Galyon ay mula Maynila patungong Acapulco, Mehiko.

57
New cards

True

Sa umpisa malaki ang naging kita mula sa kalakalang ito (galyon) ngunit hindi lahat ng nangangalakal sa Pilipinas ay nabibigyan ng pribilehiyo na makasali sa kalakalan. Mga Gobernador-heneral, mga frailes, miyembro ng Royal Audiencia, mga inulila ng mga kastila at mga kaibigan ng mga opisyal lamang ang pwedeng lumahok.

58
New cards

boleta

Kinakailangan ng 250 pesos bilang membership fee at may tiket na kung tawagi'y ___. (topic dito is galyon)

59
New cards

Tama

Bawat boleta ay may katumbas na espasyong pilak sa loob ng galyon kung saan nilalagay ang mga produkto na dadalin sa Mehiko.

60
New cards

Haring Ferdinand VIl

Hindi naging maganda ang epekto ng kalakalang galyon sa kalagayan ng

Pilipinas. Napabayaan ng mga lokal na opisyal ang kanilang mga tungkulin dahil mas

inatupag ng mga opisyal ang pagkita mula sa Kalakalang Galyon. Naantala ang pagpapunlad ng agrikultura at ang iba pang industriya at nagkaroon din ng kakulangan sa pagkain.

Dahil sa lumalalang pang-aabuso sa sistemang

pangkalakalan, ipinahinto ni ____ ang operasyon ng Kalakalang Galyon noong

1813.

61
New cards

Obras Pias

Ang ____ - isang uri ng bangko na pinamamahalaan ng mga relihiyosong

samahan sa maliit na rehiyon na nagpapautang upang maging puhunan sa mga negosyo na may kinalaman sa relihiyon.

62
New cards

Obras Pias

Kung gagamitin sa Kalakalang Galyon, ang tubo ay umaabot ng 50% sa isang taon. Kung puhunan sa pangangalakal sa Indiya, 35% ang tubo isang taon; kung sa Tsina 25%. Dahil marami sa mga umutang ang hindi nagtagumpay sa negosyo di naibalik ang mga perang nautang nalugi ang mga ____, naisara ito.

63
New cards

Gobernador Rafael Maria de Aguilar

Noong ika-19 na dantaon sa panahon ni ____ nagbukas ang mga daan at ipinaayos ang mga ibang kalsada at nagtayo ng mga tulay, nagkaroon ng bapor sa Maynila at noong 1891 ay natapos ang kalsada mula sa Maynila hanggang Dagupan, Pangasinan. Sa panahon ding ito (1893) nagkaroon ng ugnayan ang Pilipinas sa ibang bansa. Naging mabilis ang komunikasyon at naging kapaki-pakinabang sa kalakalan at napa-unlad ang karunungan dahil sa mga babasahin na napasok sa bansa.

64
New cards

Relihiyoso

___ang mga filipino at ang katangiang ito'y pinamalas sa pamamagitan ng

pagdiriwang ng mga pista sa mga bayan, sa iba't ibang panig ng Pilipinas.

65
New cards

santo

Sa bawat bayan ay may kinikilalang ___ na pinag-uukulan ng maraming salapi at panahon.

66
New cards

misyonerong kastila

Sa pamamagitan ng mga ___, umunlad ang edukasyon sa bansa.

Sila ang unang nagtatag ng paaralang parokyal na nagturo ng pagbasa, pagsulat, aritmetika at relihiyon.

67
New cards

Dikretong Edukasyunal ng 1863 (Education Decree of 1863)

Dahil sa ____ naipatupad

ang pampublikong sistema ng pag-aaral. Naitatag ang mga paaralan sa lahat ng mga bayan sa Pilipinas upang lumawak ang kaisipan ng mga Pilipino.

68
New cards

frailes

Nabigyan ng puwang ang mga ___ sa ating lipunan dahil sila ang nagpapatakbo

ng edukasyon.

69
New cards

Heswita

Naitatag ang mga kolehiyo ng Maynila (Colegio de Manila, 1589) ang isang kolehiyo na itinatag ng mga paring ___. Ito ang naging Colegio de San Ignacio.


Nabuksan sa Cebu ang Colegio de San Ildefonso (1595), at ang Colegio de San Jose sa Maynila, (1601).


Ang Escuela Pia, isang charity school, ay naging Ateneo de Municipal na pinatakbo ng mga ___.

70
New cards

Dominikanong misyonero

Nang dumating sa Pilipinas ang mga ___ ay nagtatag din

ng Colegio de Nuestra Señora del Santisimo Rosario (1611) na naging Unibersidad ng Santo Tomas at Colegio de San Juan de Letran (1630).

71
New cards

True

Nagkaroon ng paaralan para sa babae at lalaki, ang kauna-unahang paaralan para sa mga babae ay ang Colegio de Santa Potenciana (1594), Colegio de Santa Isabel (1632), Santa Catalina (1696), at Santa Rosa (1750). Ang mga paaralan na ito ay nabuksan lamang sa mga Pilipino noong ika-19 na siglo.

72
New cards

diskriminasyon

Isa pang isyu sa lipunang Pilipino noon ay ang pagkakaroon ng ____ ng

mga lahi.

73
New cards

Kastila.

Ang mga may karapatang makapag-aral, magsalita ng Kastila, magkaroon ng masaganang buhay, magkaroon ng mataas na tungkulin sa lipunan, makilahok sa mga patimpalak o anumang mga pagtitipon, at marami pang iba ay para lamang sa mga ___

74
New cards

Dr. Rizal

At sa parte ng mga Pilipino, sila'y walang karapatan halos sa mga ito, maliban sa mga may impluwensiya, may kaya sa buhay, mga alipores ng mga Kastila, at may kakayahang lumaban sa mga Kastila, gaya na lamang ni ___.

75
New cards

frailes o frailocracia

Malaking bahagi pa rin ng lipunan noon ay ang paghahari ng mga ___ dahil sa kapangyarihang ibinigay sa kanila ng Hari ng España.

76
New cards

True

Ang mga frailes (Agustino, Dominikano, Heswita, Recoletos, Pransiskano, at iba pang mga samahan ng mga frailes) ay may kontrol sa buhay panrelihiyon at pang-edukasyon sa Pilipinas.

Lumawak ang kanilang kapangyarihang pulitikal, impluwensiya, at kayamanan.

Nakalulungkot isipin na ginamit ng mga alagad ng simbahan ang pangalan ng Panginoon upang makamit lamang ang mga makamundong gawain na ito at pagkasira ng pundasyon at integridad ng simbahan.

77
New cards

polo y servicios

Sa usapin ng pangmanggagawa at lupain, isa sa mga ipinatupad ng mga pamahalaang Kastila ay ang sapilitang paggawa o kilala sa tawag na ____ na sinuportahan ng mga frailes.

Isa ito sa matagal nang tinik para sa mga Pilipino at ilang buhay na rin ang kinuha dahil dito. Nangibabaw ang pang-aabuso at lalong pagkayurak ng dangal ng mga Pilipino.

78
New cards

hacienda

Sa panahong ito, ang mga frailes mula sa iba't ibang orden at kapatıran ang nagmamay-ari ng malalawak na lupain na tinatawag na ___ sa mga lalawigan gaya ng Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Cavite, at higit sa lahat ay sa Laguna, kabilang ang Hacienda de Calamba na bahagi ng mga Mercado.

79
New cards

hacienda

Sa Laguna, sa panahong iyon, ay may tatlong ___ ang ordeng Dominikano - sa Biñan, Santa Rosa, at Calamba. Maliit lamang ang sukat ng mga ___ nila dito noong una at noong 1883 ay nabili ng mga Dominikano ang mga lupaing ito sa isang

Kastila sa halagang ₽ 52,000.00.

80
New cards

pagmamay-ari ng lahat

Noong wala pa ang mga Kastila sa Pilipinas ang lupa ay ___

subalit malaking pundasyon ng patakarang ito ay nakasalalay sa kapakanan ng bayan o barangay.

81
New cards

encomendero

Sa pagdating ng mga Kastila ang mga lupaing nasa ilalim ng mga barangay ay hinawakan ng mga ____ at dahil sa kawalan ng edukasyon at kaalaman sa pagpapatitulo sa lupa ng mga Pilipino (dahil sa ito ay sistemang titulo ng lupa (isang kaalamang Europeo) ay nagising na lamang ang mga ito na hindi na nila pag-aari ang kanilang mga lupain.

82
New cards

indios principales

Gayundin ay ganito rin ang kinasapitan ng pamilya at kamag-anak ni Lakan Dula, Raha Matanda (Ache), at Raha Soliman sa Luzon (at tinawag silang mga ___ o mga nakaaangat na mga katutubo o indio) na noong una ay pinangakuan silang panghahawakan ang kanilang mga sakop, subalit sa huli ay kinamkam ng mga Kastila ang mga ito, maging ang kanilang karangalan, kapangyarihan, at kayamanan.

83
New cards

Heswita

Nakuha ng mga ___ ang hacienda ng Calamba noong 1759 sa isang Kastila.

84
New cards

Haring Carlos III

Ngunit noong 1768 ang mga Heswita ay napaalis sa lahat ng kolonya ng España, kasama ang nasa Pilipinas, at sa España mismo sang-ayon sa dekreto ni ____. Dahil dito ang hacienda ng Calamba ay napasakamay ng pamahalaang Kastila at noong 1803 ay nabili naman ng isang mayamang Kastila sa halagang P 44,507.00.

Bago mamatay ang Kastilang bumili ng hacienda na ito ay kanya itong ibinenta sa

mga Dominikano.

85
New cards

canon

Napalawak ng mga Dominikano ang lupain ng Calamba dahil noong 1883 ay nagsimulang maningil ng buwis na tinatawag na ___ sa mga nasa loob at labas ng hacienda. Mabilis na lumaki ang kita ng hacienda.

86
New cards

inquilino

Pinapaupahan ng mga Dominikano sa mga ____ ang malaking bahagi ng hacienda.

87
New cards

Tama

Matapos itong mabili, dalawang taon mula noon ay umabot na sa apatnapu't walong mga inquilinos ng palay at labing pitong inquilinos naman ng asukal ang umuupa dito.

88
New cards

Kasama o tenan

Ang inquilino naman ay kumukuha ng ___ na katuwang nila sa mga lupaing kanilang binubungkal.

89
New cards

Palay

___ ang tinatanim sa mga lugar na may patubig o irigasyon, (inquilino topic dito)

90
New cards

asukal

samantalang ___ naman sa katihan. (inquilino topic dito)

91
New cards

Fray Santiago Paya

Magkaiba ang upa sa lupa.

Ang upa sa palayan ay maaaring salapi o ang mismong naani.


Subalit sa mga tubuhan kadalasan ito'y. salapi. Kapag hindi maganda ang ani sa isang taon ay pwedeng hindi muna magbayad ang mga inquilino sa tagapangasiwa, subalit doble na ito sa susunod na taon, ayon kay ___ noong Hunyo 31, 1900.

92
New cards

Sobre la Indolencia delos Filipinos

Ayon kay. Dr. Rizal, ang pag-aari ng mga frailes sa mga lupang pansakahan ay lalong nagpalubha sa kahirapan ng mga Pilipino at naging hadlang sa pag-unlad ng ekonomiya sa Pilipinas noong panahon ng Kastila. Näbanggit niya ito sa kanyang sanaysay na ___:

93
New cards

Guardia Civil (Konstabularyo)

Noong Pebrero 12, 1852 itinakda ng isang atas ng Hari ang pagtatatag ng ___, na naging kinatawan ng pagmamalupit ng mga Kastila.

94
New cards

guardia civiles

Ito ay sinusugan ng isa pang atas ng Hari noong Marso 24, 1888 upang mapangalagaan at mapanatili ang kapayapaan at kaayusan sa Pilipinas. Ngunit taliwas ang ginagawa ng mga ____ dahil masyado nilang inabuso ang kanilang kapangyarihan.

Minaltrato nila ang mga Pilipino, pinagnakawan ng ari-arian, at gahasain ang mga kababaihan.

95
New cards

España

Subalit sa ___ sa mga panahong iyon, ang mga guardias civiles dito ay iginagalang ng lubos ng mga taumbayan. At gaya ng paulit-ulit na lamang na pagtalakay, sina Dr. Rizal at ang kanyang buong pamilya ay nakatikim ng pag-aabuso ng mga guardia civiles sa Calamba.

96
New cards

Gobernador-heneral

Ang ___ ang pinakamataas na opisyal ng Pilipinas, hawak nya ang kapangyarihang ehekutibo. hinirang ng Hari ng Espanya bilang kinatawan nito sa Bansa

97
New cards

Gobernador-heneral

Siya rin ay nagpapatupad ng mga batas galing sa Hari ng Espanya, may buwanang sweldo na P40,000.00, nagsisilbi ring punong kumandante ng hukbong sandatahan, at naghihirang at nag-aalis ng mga opisyal ng kolonya.

98
New cards

limampung (50) gobernador-heneral

Ang Pilipinas ay pinamunuan ng ____ sa loob

lamang ng mahigit animnapung taon (1835-1897), kung saan karamihan sa kanila ay nanungkulan lamang ng isang taon. May mga kaso namang halos wala pang isang taon ay may bago na namang gobernador-heneral.

99
New cards

Prop. Sonia Zaide

Ayon kay ____, ang mabilis na pagpapalit sa mga opisyal ay nakahadlang sa kaunlarang pang-ekonomiya at pulitikal ng Pilipinas. Hindi naisasakatuparan ang mga plano at programa nang maayos, programa at higit sa lahat ay hindi makikita sa maikling panahon ang resulta ng mga programang ipinapatupad kung ang pinuno ay napalitan kaagad. Sa ganitong sitwasyon, gaano man kahusay ang isang punong ehekutibo, wala itong magagawa para sa kanyang panunungkulan.

100
New cards

True

Marami sa mga pinuno ng pamahalaan ay sangkot sa sari-saring anomalya sa

panahong yaon mula sa gobernador-heneral, mga huwes, ehekutibong panlalawigan, pababa sa mga cabeza de barangay, hanggang sa mga frailes. Sila ay malulupit, tiwali, makasarili, at walang alam sa pamamahala.