Chương 2

Khái niệm sản xuất hàng hóa

Theo C. Mác là kiểu tổ chức sản xuất dùng để trao đổi, mua bán

Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa

Phân công lao động xã hội

Tách biệt tương đối về tư liệu sản xuất

Trong điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa có hai thời kỳ phân công gì

Thời nguyên thủy

Kinh tế Việt Nam trước 1985: Kế hoạch hóa

Khái niệm hàng hóa

Sản phẩm của lao động

Do con người làm ra, có thể thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng → thông qua trao đổi mua bán

Hàng hóa được phân làm mấy loại

2 loại

Hàng hóa được phân làm 2 loại đó là

Hàng hóa hữu hình

Hàng hóa vô hình

Hàng hóa có mấy thuộc tính

2 thuộc tính

2 thuộc tính của hàng hóa là

Giá trị sử dụng

Giá trị

Giá trị sử dụng là gì

Công dụng của hàng hóa, thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng

Thuộc tính tự nhiên của nó quyết định

Được phát hiện do khoa học - kỹ thuật phát triển

Mọi của cải đều có

Giá trị sử dụng

Giá trị sử dụng là một phạm trù

Vĩnh viễn

Giá trị sử dụng chỉ thể hiện trong

Tiêu dùng

Giá trị sử dụng khi chưa tiêu dùng thì trạng thái này gọi là

Trạng thái khả năng

Đặc điểm của hàng hóa vô hình (dịch vụ)

Giá trị sử dụng tồn tại hình thức phi vật thể

Quá trình sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời

Không tồn tại độc lập, tích lũy hoặc dự trữ

Trong nền sản xuất hàng hóa, vật có giá trị sử dụng thì đồng thời cũng có

Giá trị trao đổi

Giá trị hàng hóa do đâu để có

Lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa

2 mặt đối lập cùng tồn tại đồng thời và thống nhất với nhau trong một hàng hóa. 2 mặt đó là

Giá trị

Giá trị sử dụng

Khái niệm lượng giá trị hàng hóa

Lượng tiêu hao để làm ra hàng hóa đó

Lượng giá trị hàng hóa được đo bằng

Thời gian lao động

Thời gian lao động được tính thế nào

Điều kiện thời gian trung bình

Năng suất lao động trung bình

Trình độ thành thạo kỹ thuật trung bình

Xét về mặt cấu thành thì lượng giá trị hàng hóa có công thức

G = C + V + m

Các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hàng hóa

Năng suất lao động

Tính chất phức tạp của lao động

Khái niệm năng suất lao động

Năng lực của người lao động

Năng suất lao động được tính bằng

Số đơn vị sản phẩm trên thời gian lao động

Hoặc thời gian lao động hao phí để sản xuất một đơn vị sản phẩm

Công thức tính năng suất lao động

Giải thích ký hiệu của công thức dưới đây

Ns là năng suất lao động

P là sản phẩm làm ra

T là thời gian lao động hao phí để sản xuất 1 đơm vị sản phẩm

Tính chất lao động gồm có

Lao động giản đơn

Lao động phức tạp

Tính chất 2 mặt của lao động sản xuất hàng hóa được chia làm

Lao động cụ thể

Lao động trừu tượng

Định nghĩa về lao động cụ thể

Lao động có ích

Hình thức cụ thể của những nghề nghiệp chuyên môn

Tạo ra giá trị sử dụng

Lao động cụ thể là một phạm trù

Vĩnh viễn

Định nghĩa về lao động trừu tượng

Lao động của người sản xuất hàng hóa nếu không kể đến hình thức biểu hiện cụ thể bề ngoài của nó

Lao động trừu tượng tạo nên

Giá trị hàng hóa

Điểm chung của lao động cụ thể và lao động trừu tượng

Một phạm trù lịch sử

Phản ánh tính chất tự nhiên và tính chất xã hội

Nguồn gốc ra đời của tiền tệ gồm có các hình thái

Hình thái giản đơn hay ngẫu nhiên

Hình thái đầy đủ hay mở rộng

Hình thái chung của giá trị

Hình thái tiền

Định nghĩa hình thái giản đơn hay ngẫu nhiên

Trao đổi trực tiếp

Hàng này lấy hàng khác

Định nghĩa hình thái đầy đủ hay mở rộng

Một hàng hóa có mối quan hệ với nhiều hàng hóa khác

Định nghĩa chung của giá trị

Giá trị các hàng hóa hoặc nhiều hàng hóa khác đều biểu thị giá trị của chúng ở một loại hàng hóa làm vật ngang giá chung

Tiền tệ ra đời kết quả

Phát triển lâu dài của sản xuất và trao đổi

Khi tiền tệ xuất hiện thì thế giới hàng hóa chia làm mấy cực

2 cực

2 cực của hàng hóa khi tiền tệ xuất hiện đó là

Hàng hóa thông thường

Đóng vai trò là tiền tệ

Tiền là một loại hàng hóa

Đặc biệt

Loại hình đóng vai trò là vật ngang giá chung cho tất cả các hàng hóa

Tiền

Chức năng của tiền

Thước đo giá trị

Phương tiện lưu thông

Phương tiện cất trữ

Phương tiện thanh toán

Tiền tệ thế giới

Dùng để đo lường giá trị các hàng hóa khác

Tiền

Mọi hàng hóa đều được biểu hiện bằng

Một số lượng nhất định

Giá trị hàng hóa biểu hiện bằng

Tiền

Giá cả

Tiền được dùng làm gì cho quá trình trao đổi hàng hóa

Môi giới

Tiền trong phương tiện lưu thông có nguy cơ tiềm ẩn khả năng

Khủng hoảng

Tiền trong phương tiện cất trữ là hoạt động khi

Tiền rút khỏi quá trình lưu thông

Đi vào cất trữ

Trong trường hợp tiền làm phương tiện thanh toán thì nó được dùng để

Trả nợ

Trả tiền mua chịu hàng hóa

Ưu điểm khi tiền làm phương tiện thanh toán

Tăng cường sự phụ thuộc giữa người sản xuất và trao đổi hàng hóa

Nhược điểm khi tiền làm phương tiện thanh toán

Dễ phát sinh vỡ nợ dây chuyền

Khi trao đổi hàng hóa vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Đây tiền trong các chức năng nào của tiền

Tiền tệ thế giới

Tiền có khả năng chuyển đổi thẻ tín dụng được công nhận là

Phương tiện thanh toán quốc tế

Việc đổi tiền được tiến hành dựa theo

Tỉ giá hối đoái

Theo nghĩa hẹp thì thị trường sẽ là

Chợ

Siêu thị

Quầy hàng

Theo nghĩa rộng thì thị trường sẽ là

Tổng hóa các mối liên hệ liên quan đến trao đổi, mua bán

Thị trường được căn cứ để phân loại gồm có

Phạm vi

Vai trò các yếu tố được trao đổi, mua bán

Tính chất và cơ chế vận hành

Thị trường căn cứ vào phạm vi gồm có

Trong nước

Khu vực

Thế giới

Thị trường khi căn cứ vào vai trò các yếu tố được trao đổi, mua bán gồm có

Tư liệu sản xuất

Hàng tiêu dùng

Thị trường khi căn cứ vào tính chất và cơ chế vận hành gồm có

Tự do

Có điều tiết

Cạnh tranh hoàn hảo

Cạnh tranh không hoàn hảo (độc quyền)

Vai trò của thị trường

Thừa nhận công dụng của sản phẩm và lao động chi phí để sản xuất ra nó

Kích thích hoặc hạn chế việc sản xuất hay tiêu dùng

Cung cấp thông tin cho người sản xuất và người tiêu dùng

Cơ chế thị trường

Cơ chế vận hành của nền kinh tế theo quy luật thị trường

Người mua và người bán hàng tác động qua lại để hình thành giá

Thế nào là nền kinh tế thị trường

Nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường

Đặc trưng chung của nền kinh tế thị trường

Tồn tại nhiều hình thức sở hữu, nhiều chủ thể kinh tế, bình đẳng trước pháp luật

Đóng vai trò quyết định phân bổ các nguồn lực xã hội

Giá cả hình thành theo quy luật thị trường

Thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh: lợi nhuận, lợi ích

Nhà nước đóng vai trò quản lý các quan hệ kinh tế, khắc phục khuyết tật thị trường

Kinh tế thị trường là nền kinh tế mở, trong nước và thế giới

Có bao nhiêu đặc trưng của nền kinh tế thị trường

6 đặc trưng

Dịch vụ là gì

Hàng hóa vô hình, không thể cất trữ

Ưu điểm của nền kinh tế thị trường

Động lực sáng tạo các chủ thể kinh tế

Phát huy tiềm năng của mọi chủ thể, các vùng, miền, lợi thế quốc gia

Tạo ra các phương thức thỏa mãn nhu cầu của con người

Khuyết tật của nền kinh tế thị trường

Rủi ro khủng hoảng

Cạn kiệt tài nguyên, suy thoái tự nhiên

Phân hóa giàu - nghèo

Một số quy luật kinh tế chủ yếu của nền kinh tế thị trường

Quy luật giá trị

Quy luật cung - cầu

Quy luật lưu thông tiền tệ

Quy luật cạnh tranh

Có bao nhiêu quy luật kinh tế chủ yếu của nền kinh tế thị trường

4 quy luật

Định nghĩa quy luật giá trị

Quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa

Có sản xuất trao đổi là có quy luật giá trị

Yêu cầu của quy luật giá trị về sản xuất hàng hóa

Tiến hành dựa trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết

Yêu cầu của quy luật giá trị về trao đổi hàng hóa

Tuân theo mệnh lệnh của giá cả thị trường

Tác động của quy luật giá trị

Điều tiết sản xuất và lưu thông

Kích thích đổi mới kỹ thuật, cải tiến sản xuất, nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí, hạ giá

Lựa chọn tự nhiên và phân hóa người sản xuất thành kẻ giàu, người nghèo

Định nghĩa quy luật cung - cầu

Mối quan hệ giữa cung - cầu diễn ra trên thị trường

Cầu hiểu theo quy luật cung - cầu là gì

Lượng cầu của người tiêu dùng về hàng hóa, dịch vụ

Cầu và giá cả tỉ lệ nghịch

Cầu chịu tác động của

Giá cả

Thu nhập

Thị hiếu

Giá hàng hóa liên quan

Cung hiểu theo quy luật cung - cầu là gì

Lượng cung người sản xuất, kinh doanh về hàng hóa, dịch vụ

Cung và giá cả tỉ lệ thuận

Cầu chịu tác động gì trong quy luật cung - cầu

Giá cả

Thu nhập

Thị hiếu người tiêu dùng

Giá cả các hàng hóa liên quan

Cung chịu tác động gì trong quy luật cung - cầu

Công nghệ

Giá cả đầu vào

Điều tiết chính phủ

Quy luật lưu thông tiền tệ

Quy luật phát hành tiền cần thiết cho từng thời kỳ nhất định

Khi tiền làm phương tiện lưu thông: lượng tiền cần thiết cho lưu thông hàng hóa được phát hành theo công thức

Giải thích các chữ cái trong công thức dưới đây

M là lượng tiền cần thiết cho lưu thông

P.Q là tổng khối lượng giá cả hàng hóa

V là số vòng quay trung bình của một đồng tiền nhất định

Khi tiền làm phương tiện thanh toán: lượng tiền cần thiết cho lưu thông được xác định bằng công thức

Giải thích các ký hiệu trong công thức dưới đây

M là lượng tiền cần thiết

P.Q là tổng giá cả hàng hóa

G1 là tổng giá hàng hóa chịu

G2 là tổng giá hàng hóa khấu trừ cho nhau

G3 là tổng giá hàng hóa đến kỳ thanh toán

V là số vòng quay trung bình của tiền tệ

Định nghĩa quy luật cạnh tranh

Quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất và trao đổi

Có sản xuất và trao đổi thì có cạnh tranh

“Cạnh tranh“ trong quy luật cạnh tranh được hiểu là

Sự ganh đua, đấu tranh về kinh tế

Giành thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ để thu được (P) tối đa

Có mấy hình thức cạnh tranh trong quy luật cạnh tranh

2 hình thức

2 hình thức cạnh tranh trong quy luật cạnh tranh

Cạnh tranh trong nội bộ ngành

Cạnh tranh giữa các ngành

Cạnh tranh trong nội bộ ngành dẫn đến hình thành

Giá trị thị trường của hàng hóa

Cạnh tranh giữa các ngành trong quy luật cạnh tranh là gì

Cạnh tranh giữa các chủ thể nhằm tìm kiếm đầu tư có lợi

Hình thành tỉ suất lợi nhuận bình quân

Công thức tính tỉ suất lợi nhuận bình quân

Tác động tích cực của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường

Hàng hóa chất lượng

Mẫu mã đẹp

Giá thành hạ

Người tiêu dùng được tôn trọng

Tác động tiêu cực của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường

Tổn hại môi trường - xã hội

Lãng phí nguồn lực xã hội

Vai trò của nhà sản xuất, kinh doanh khi tham gia thị trường

Người cung hàng hóa, dịch vụ

Trách nhiệm xã hội

Mục tiêu của nhà sản xuất, kinh doanh khi tham gia thị trường

Tối đa hóa lợi nhuận

Vai trò của người tiêu dùng khi tham gia thị trường

Người cầu hàng hóa, dịch vụ

Trách nhiệm xã hội

Văn hóa tiêu dùng

Mục tiêu của người tiêu dùng khi tham gia thị trường

Tối đa hóa ích lợi