1/34
Looks like no tags are added yet.
verschillende technieken opsommen om de ouderdom van gesteentelagen te bepalen.
DSDP (Deep Sea Drilling Program)
Absolute datering
Relatieve datering
DSDP (Deep Sea Drilling Program)
boringen van kilometers diep in de oceaanbodem voor sedimentkernen
Jonge gesteentelagen zijn bij de midoceanische ruggen
Geërodeerd materiaal komt via water of wind in zee en vorm klastische sedimenten (nieuwe geologische lagen, rijk aan fossielen)
Absolute datering
basis van verval radioactieve isotopen, halveringstijd
C-14 dateringsmethode
t = ln(percent(0.x)) * (5730(halveringstijd))/-0.693
Relatieve datering
via geologische lagen
Relatieve datering: superpositie
bovenste laag is jonger dan de laag eronder
Relatieve datering: horizontaliteit
sedimenten worden steeds in horizontale lagen afgezet op de bodem van de zee of een meer
Relatieve datering: Laterale continuïteit
afzettingen gebeuren in alle richtingen over grote afstanden (beide kanten vallei zijn even oud)

Relatieve datering: intrusies
magma die in bestaande lagen binnendringt → altijd jonger dan omliggende gesteentelagen

Relatieve datering: breuken
steeds jonger dan het omliggende gesteente, verschuiving van 2 gesteentemassa’s langs een breukvlak

Relatieve datering: geplooide of schuine lagen zijn gevolgen van ….., geef ook 2 soorten geplooide lagen
geplooide of schuine lagen zijn gevolgen van convergerende platen
U vorm plooi = syncline
∩ vorm plooi = anticline

Relatieve datering: wat is cuestrafront en cuestarug?
soms lagen die eroderen niet even snel en er is een asymmetrische rug met een steile zijde = cuestrafront en een zwakke helling = cuestarug samen zijn ze een cuesta

Relatieve datering: tijdschiaat
gesteentepakket wordt sterk geërodeerd over tijd door water, wind of ijs → bovenkant wordt afgeseneden → hierop worden nieuwe lagen afgezet
Relatieve datering discordantievlak
= vlak tussen 2 pakketten waartussen een tijdschiaat zit

massa-extinctie
gebeurtenis die vaak gebruikt wordt om het einde van een geologische periode aan te duiden
The Great Dying
= grootste massa extinctie ooit, 90% leven in oceanen dood en 70% landdieren dood, oorzaak was extreem vulkanisme in Siberië → veel CO2 in atmosfeer → gebrek zuurst + verzuring oceanen, gebeurde tussen paleozoïcum en het mesozoïcum
meteorietinslag
bekendste massa-extinctie, einde van mesozoïcum, hierdoor natuurrampen bv uitbarsten grote vulkanen → stof en as in atmosfeer → bijna geen zonlicht meer → aarde koelt sterk af, planten doen niet meer aan fotosynthese → sterven af → voedselketen stort in elkaar → uitsterven dinosauriërs
Te kennen eonen (tijdschaal)
Fanerozoïcum
Precambrium: Proterozoïcum
Precambrium: Archeaan
Precambrium: Hadeaan

Te kennen eras (tijdschaal)
allemaal in de eon Fanerozoïcum:
Cenozoïcum
Mesozoïcum
Paleozoïcum

te kennen periodes (tijdschaal)
in de de vorige 3 eras:
Cenozoïcum
Quartair
Neogeen
Paleogeen
Mesozoïcum
Krijt
Jura
Trias
Paleozoïcum
Perm
Carboon
Devoon
Siluur
Ordovicium
Cambrium
te kennen tijdvakken (tijdschaal)
in de periode quartair:
Holoceen
Pleistoceen
Hete temperaturen, veel vulkanisme, stormen en meteorietinslagen -> geen fossielen Waarschijnlijk wel al leven. Welke periode of era of eon?
Eon = HADEÏCUM (Hadeaan)
Afkoeling aarde en vorming van oer-continenten Leven bloeit in oerzeeën Eerste fossielen = STROMATOLIETEN = micro-organismen halen CO2 uit water en kalk slaat neer. Welke periode of era of eon?
Eon = ARCHEÏCUM
Cyanobacteriën doen aan fotosynthese en zorgen voor steeds meer en meer zuurstof in de atmosfeer Ontstaan van de eerste eukaryoten en meercellige organismen. Welke periode of era of eon?
EON = PROTEROZOÏCUM
Cambrische explosie van leven: schelpdieren, organismen met exoskelet, TRILOBIETEN. Welke periode of era of eon?
Era = PALEOZOÏCUM
Periode = Cambrium
- Continenten beginnen te bewegen
- Eerste kaakloze vissen
- Eerste landplanten (mossen)
Welke periode of era of eon?
Eon = PALEOZOÏCUM
Periode = Ordovicium
- Eerste vaatplanten op het land
- Eerste kaakvissen (= beenvissen)
Welke periode of era of eon?
Era = PALEOZOÏCUM
Periode = Siluur
- Eerste haaiachtigen (= kraakbeenvissen)
- Eerste geleedpotigen en spinachtigen op het land
- Ontstaan van bomen
- Transitie van vissen naar eerste amfibieën (eerste gewervelden op het land) (voorbeeld: longvissen en Tiktaalik)
Welke periode of era of eon?
Era = PALEOZOÏCUM
Periode = Devoon
- Warm klimaat -> dichte bossen en moerassen
- Geleedpotigen worden enorm groot (dankzij hoge temperaturen)
- Transitie van amfibie naar reptiel: ontstaan van het amniotisch ei (waardoor reptielen zich konden voortplanten op het droge, woestijnachtige land en niet meer afhankelijk waren van waterig milieu)
- Vorming van supercontinent PANGEA waar eerste reptielen en zoogdieren ontstaan
- Grote steenkoolafzettingen (snelle begraving van plantenweefsel in anaerobe condities door smelten van gletsjers in moerassig gebied)
Welke periode of era of eon?
Era = PALEOZOÏCUM
Periode = Carboon
HERCYNISCHE OROGENESE (Ordovicium, siluur en devoon) (Scandinavisch Hoogland, Schotse Hooglanden, Altaj, Zuiden van Great Dividing Range, …)
CALEDONISCH OROGENESE (carboon en perm) (Appalachen, Oeral, Ardennen, Jura, Vogezen)
Welke periode of era of eon?
Era = PALEOZOÏCUM
Periode = Perm
Uiteenvallen van supercontinent Pangea (plaats waar Atlantische Oceaan is gevormd en steeds verder uit elkaar beweegt)
Welke periode of era of eon?
Era = MESOZOÏCUM
Periode = TRIAS
HET TIJDPERK VAN DE DINOSAURIËRS (ontstaan in het Trias, ook zoogdieren ongeveer 30 miljoen jaar later ook in het Trias)
Piek van de dino’s
Eerste vogelachtigen (afstammelingen van de dino’s) Steeds meer zoogdierachtigen
Welke periode of era of eon?
Era = MESOZOÏCUM
Periode = JURA
Eerste bloeiende planten ontstaan (bloemen)
Era = MESOZOÏCUM
Periode = KRIJT
ALPIENE OROGENESE
(Krijt tot nu) (Alpen, Pyreneeën, Himalaya, Rocky Mountains, Atlas)
krijt
KRIJT-PALEOGEEN EXTINCTIE PERIODE:
Inslag asteroïde -> as in de atmosfeer -> blokkeren van zonlicht en afkoeling aarde
HET TIJDPERK VAN DE ZOOGDIEREN (kunnen floreren na uitsterven Dino’s)
Ontstaan menselijk geslacht 2,4 miljoen jaar geleden uit Australopithecus
Ontstaan Homo sapiens 200.000 – 300.000 jaar geleden in Afrika
Continenten zo goed als op hun plaats, buiten India (botst tegen Azië en zorgt voor de vorming van het Himalaya gebergte)
Afsplitsing Zuid-Amerika en Australië van Antarctica -> Koude zeestroom rond Antarctica -> Meer CO2 wordt opgeslagen en klimaat wereldwijd koelt af
Welke periode of era of eon?
Era = CENOZOÏCUM