🧪🌱 Biochemia - 🧩💚 Witamina D

Computer-friendly

1. 🌿🌻 ergokalcyferol (witamina D₂);

2. 🐮🐾 cholekalcyferol (witamina D₃).

🌞🧪 Wymień dwie główne formy witaminy D oraz ich nazwy systematyczne.

(Podaj nazwy obu związków o strukturze steroidowej) [2]

🧬✨ Powstawanie form witaminy D:

• 🪴 ergokalcyferol: powstaje z ergosterolu (pochodzenie roślinne) pod wpływem promieniowania UV;

• 🏃 cholekalcyferol: powstaje z 7-dehydrocholesterolu w skórze pod wpływem promieniowania UVB.

🌳🧴 Opisz pochodzenie i substraty do syntezy witaminy D.

(Wskaż źródła i prekursory dla obu form witaminy) [2]

🧊🔋 Transport witaminy D odbywa się w połączeniu ze swoistym białkiem wiążącym witaminę D (DBP).

🚚🩸 W jakiej formie witamina D jest transportowana w osoczu?

(Podaj nazwę specyficznego białka transportowego) [1]

🧪⚙ Etapy aktywacji metabolicznej witaminy D:

1. 🪵🧬 Wątroba

• 🧪 Enzym 25-hydroksylaza;

• 🩸 Powstaje kalcyfediol [25(OH)D];

2. 💧🔬 Nerki

• ⚡ Enzym 1-alfa-hydroksylaza (pod kontrolą parathormonu);

• 🌟 Powstaje kalcytriol [1,25(OH)2D].

🔄⚡ Opisz dwuetapowy proces aktywacji witaminy D do formy hormonalnej.

(Wymień narządy, enzymy oraz nazwy powstających metabolitów) [6]

🔐🧬 Mechanizm działania kalcytriolu:

• 🧬 Wiąże się ze swoistym receptorem wewnątrzkomórkowym (VDR);

• 📑 Kompleks ten wpływa na ekspresję genów odpowiedzialnych za transport wapnia.

🧬📖 Wyjaśnij mechanizm działania najaktywniejszej formy witaminy D na poziomie komórkowym.

(Opisz sposób wiązania i efekt genomowy) [2]

🧱💧 Efekty działania witaminy D w jelicie i nerkach:

1. 🥘🥚 Jelito cienkie

• 🍳 Stymuluje biosyntezę kalbindyny i zwiększa wchłanianie Ca²⁺ i PO₄^3-;

2. 📉💦 Nerki

• 🛁 Zwiększa reabsorpcję (wchłanianie zwrotne) wapnia i fosforu.

🥛🚽 Jakie są efekty działania witaminy D w jelicie cienkim oraz nerkach?

(Wymień główne procesy metaboliczne zachodzące w tych narządach) [4]

📉🩹 Skutki niedoboru witaminy D:

1. 👶🧸 Krzywica

• 🦴 Występuje u dzieci i objawia się deformacjami kośćca;

2. 🧔🚶 Osteomalacja

• 🥖 Występuje u dorosłych i polega na rozmiękaniu kości;

3. 👵📉 Osteoporoza

• 📉 Przewlekły niedobór prowadzący do utraty gęstości mineralnej kości.

🦴⚠ Wymień i krótko scharakteryzuj trzy jednostki chorobowe wynikające z niedoboru witaminy D.

(Podaj nazwy schorzeń zależnie od wieku pacjenta i ich główną cechę) [6]