Afmaken Evolutie en Diversiteit van Invertebraten Week 7

Diploblastisch vs triploblastisch wat is het verschil

Diploblastisch : tijdens de gastrualtie ontstaat het endoderm (binnen en ectoderm (buitenkant)

Triploblastisch : ontstaat er ook nog een tussen weefsel mesoderm → deze zijn ontstaan rond om dat bilateriaal symetrie ook is ontstaan. → Diploblastisch is nog voor dat ontstaan

Wat zijn invertebraten?

Ongewervelden → 95% van de dieren → parafyletische groep

Wat zijn dieren? Wanneer is iets een dier?

Dieren = Metazoa

1. Heterotroof → eten organsiche materiaal → dus andere organsime → verteren in de cellen

2. Respiratie →

3. Eukaryoot en multicellulair

4. Motiel

5. Seksuele reproductie

6. Blastula in vroege ontwikkeling → klieving → celdeling → blastula → gastrulatie → binnenkant endoderm, tussen mesoderm, buitenkant ectoderm

Waarom is het belangrijk om bij het bestuderen van invertebraten naar het volledige ontwikkelingsstadium te kijken in plaats van alleen naar het volwassen dier?

Omdat kenmerken (zoals de tweezijdige symmetrie van een zeesterlarve versus de radiale symmetrie van een volwassen zeester of larve vs vlinder) compleet kunnen veranderen tijdens de levenscyclus.

Dieren kunnen door metamorfose (gedaanteverwisseling) compleet veranderen van bouw en leefwijze per levensfase.

• Doel: Voorkomt concurrentie om voedsel tussen jong en oud.

Wanneer was het eerste dier?

In het Neoproterozoïcum

Wat is de evolutionaire discussie tussen sponzen en ribkwallen als allereerste dierlijke afsplitsing?

• Traditioneel (Sponzen): Meest basale groep want ze zijn heel simpel (geen weefsels/zenuwstelsel).

• Modern DNA (Ribkwallen): Wijst soms ribkwallen aan als oudste tak.

• Het mysterie: Ribkwallen hebben wél zenuwen/spieren. Als zij de oudste zijn, is het zenuwstelsel bij sponzen verloren gegaan óf het is twee keer onafhankelijk van elkaar geëvolueerd.

Waarom zorgt het gebrek aan fossielen voor onzekerheid over het ontstaan van de eerste dieren (Metazoa)?

De eerste dieren waren minuscuul en bestonden volledig uit zacht weefsel (geen harde delen). Hierdoor zijn er nauwelijks fossielen uit het Neoproterozoïcum bewaard gebleven. Wetenschappers moeten de evolutie daarom reconstrueren met DNA-data, wat leidt tot verschillende interpretaties.

Wat is het oudste organsime ?

Glassponsen 9000 jaar oud

Benoem de takken, niet de dieren

Kenmerken Bilateria en noem een uitzondering

Bilateriaal symetrisch eigenschap ontstaan. 1 snijvak om het spiegelen.

Zeester is als volwassenen niet bilateriaal symetrisch maar als larvale stadium wel

Protosomen vs Deutrosomen wat is het verschil

Protosomen wordt eerst de mond gevormd

Deutrosomen eerst de anus

Acoelomaat (Acoelomata)

• Betekenis: Dieren zonder lichaamsholte. Het voorvoegsel a- betekent 'niet' of 'geen'.

• Uitleg: De ruimte tussen de darm (endoderm) en de buitenwand (ectoderm) is volledig opgevuld met een massieve laag cellen (het mesoderm). Er is dus geen open ruimte of holte waarin organen los kunnen bewegen.

• Voorbeeld: Platwormen (Platyhelminthes).

Pseudocoelomaat (Pseudocoelomata)

• Betekenis: Dieren met een schijnbare of 'valse' lichaamsholte. Pseudo betekent 'vals' of 'onecht'.

• Uitleg: Er is wel een vloeistofholte aanwezig, maar deze is niet volledig bekleed met mesodermweefsel. De holte grenst aan de binnenkant direct aan de darmwand (het endoderm) en alleen aan de buitenkant aan het mesoderm.

• Voorbeeld: Rondwormen (Nematoda) en raderdiertjes (Rotifera).

Eucoelomaat (Coelomata)

• Betekenis: Dieren met een echte lichaamsholte. Het voorvoegsel eu- betekent 'goed' of 'echt'.vaak kortweg coelomaat genoemd.

• Uitleg: Dit zijn de meest complexe dieren. Ze hebben een holte (het coelom) die volledig omringd en bekleed is met mesodermweefsel. Zowel de binnenkant van de lichaamswand als de buitenkant van de darmen zijn bedekt met dit weefsel. Hierdoor hangen de organen netjes opgehangen in de holte en kunnen ze onafhankelijk van de buitenwand bewegen of groeien.

• Voorbeeld: Ringwormen (Annelida), weekdieren (Mollusca), geleedpotigen (Arthropoda) en alle gewervelde dieren.

Invertebraten: Xenacoelomorpha kenmerken

1. triploblastisch

2. Bilaterale symetrie

3. Heeft geen uitscheidsorgaan → Nephridia → vergelijkbaar met nieren

4. Netvorming zenuwstelsel

5. 1 opening mond en anus

Leer dit uit je hoofd

Welke stam hoort kreeft bij?

Arthropoda Geleedpotigen

Tot welke stam behoort de regenworm?

Annelida (ringwormen)

Tot welke stam behoort de spoelworm?

Nematoda (rondwormen)

Tot welke stam behoort de spons?

Porifera (sponsdieren)

Tot welke stam behoort de Zeester?

Echinodermata stekelhuidigen

Tot welke stam behoort de slang?

Chordata chordadieren

Tot welke stam behoort het poliep?

Cnidaria neteldieren

Tot welke stam behoort de platworm?

Platyhelminthes platwormen

Tot welke soort behoort de slak?

Mollusca weekdieren

Porifera

1. Sponsen

2. Asymmetrisch of radiaal symmetrisch

3. Ostia (instroomopeningen) → water wordt opgenomen aan de buitenkant → cellen met zweepstaartjes → choanocyten → watertransport → gaswisseling (filtervoeders) → Spongocoel (centrale holte) → gefilterde water zich verzamelt –> Osculum –> grote uitstroomopening (uitgang) aan de bovenkant voor gebruikt water -> Spongocoel (centrale holte) -> Osculum (uitstroomopening)

4. Geen echt weefsel

5. Weinig celtypes -> maar 4

6. Sesiel -> kan niet voortbewegen

7. Geen mond/anus → De grote uitstroomopening (Osculum)

8. Aseksuele voortplanting → Knopvorming, Fragmentatie → stuk breekt af en groeit ergens anders tot nieuw organisme

9. Seksuele voortplanting → Zaadcellen loslaten uit Osculum → externe in water → intern wordt gefilterd door een naburige spons

1. Ctenophora

1. Kammen –> acht verticale rijen –> Trilharen –> samengesmolten tot flexibele plaatjes –> voortbeweging en sturen

2. doorzichtig → kammen breken licht → regenboogeffect

3. Ribkwallen

4. radiaal symmetrisch

5. Motiel -> kan voortbewegen

6. Diploblastisch

7. Colloblasten → lijmcellen op hun tentakels → prooi vangen

8. Hermafrodiet → bezit zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen en plant zich voort door eitjes en zaadcellen tegelijkertijd in het open water los te laten.

9. aparte anus en mond

Cnidaria

1. Nesteldieren

2. radiaal symmetrisch

3. Diploblastisch

4. Netvormig zenuwstelsel -> Zenuwcellen als diffuus visnet verspreid -> Geen hersenen/centrale verwerking -> Signaal reist alle kanten op -> Hele lichaam trekt direct tegelijk samen

5. Trigger cnidocyt op tentakel wordt aangeraakt -> Netelkapsel (nematocyst) schiet met hoge druk open -> Giftige draad boort zich in prooi -> Verlamming -> Tentakels brengen voedsel naar de centrale mondopening

6. 1 opening mond en anus -> Gastrovasculaire holte (zakvormige maag)

7. Seksuele voortplanting → eicellen en zaadcellen los in het wate

8. Aseksuele voorplanting → knopvorming → stuk breekt af en groeit ergens anders tot nieuw organisme

9. Sesiel → poliepstadium → koralen

10. Motiel → Meduasastadium → kwallen

Acoela

1. platwormen

2. Acoelomaat -> dieren zonder lichaamsholte -> Mesoderm volledig opgevuld met cellen

3. bilateraal symmetrisch

4. triploblastisch

5. motiel → met behulp van trilharen (cilia) op hun epidermis

6. Ze omsingelen hun prooi

7. Geen verteringselsel → alleen mond

8. hermafrodiet → naald om het sperma rechtstreeks in het lichaamsweefsel te injecteren → geen zelf bevruchting

9. ongeslachtelijk voortplanten → fragmentatie

Hemichordata

1. Eucoelomaat -> Dieren met een echte lichaamsholte -> meest complex -> Van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, Vloeistofholte, Mesoderm, Endoderm

2. bilateraal symmetrisch

3. Kraagdragers

4. triploblastisch

5. wel een mond als een aparte anus.

6. filtervoeders → in water of sediment (bodem)

7. Gaswisseling: Dit gebeurt via kieuwspleten in de pharynx (keelholte) en via de dunne huid (diffusie)

8. Geslachtelijk : Bevruchting vindt extern plaats in het zeewater

9. Ongeslachtelijk : Knopvorming

10. Sommige sesiel somiige motiel.

11. deuterostomen

Echinodermata

1. Stekelhuidigen zoals zee egels

2. Eucoelomaat -> Dieren met een echte lichaamsholte -> meest complex -> Van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, Vloeistofholte, Mesoderm, Endoderm

3. Radiaal symetrisch als volwassenen anders bilateraal symmetrisch

4. Hard inwendig skelet van kalkplaatjes

5. triploblastisch

6. deuterostomen

7. Motiel

8. Jagen en Filteraars

9. Gaswisseling: Dit gebeurt via diffusie via de dunne wanden van de buisvoetjes en via speciale uitsteeksels van de lichaamsholte (huidkieuwen of papulae).

10. geslachtelijk met externe bevruchting. Mannetjes en vrouwtjes laten hun eicellen en zaadcellen tegelijkertijd los in het open water.

11. ongealachtelijke voortplanting door zichzelf te splitsen (autotomie), waarna de ontbrekende delen weer aangroeien.

12. deuterostomen

Chordata

1. deuterostomen

2. Eucoelomaat -> Dieren met een echte lichaamsholte -> meest complex -> Van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, Vloeistofholte, Mesoderm, Endoderm

3. bilateraal symmetrisch

4. triploblastisch

5. Gaswisseling → kiewen, longen of huid

6. meerderheid motiel

7. Filtervoeders of jagers

8. Er zijn aparte mannelijke en vrouwelijke individuen.

9. Externe bevruchting: Veel vissen en amfibieën laten hun eicellen en spermacellen gelijktijdig los in het water, waar de bevruchting plaatsvindt.

10. Interne bevruchting: Gebeurt in het lichaam van het vrouwtje. Dit zie je bij haaien, reptielen, vogels en zoogdieren.

11. Levenbarend of ei leggend

12. een aparte mond en een aparte anus.

13. Chordadieren

Platyhelminthes

1. Acoelomaat -> dieren zonder lichaamsholte -> Mesoderm volledig opgevuld met cellen

2. triploblastisch

3. Platwormen

4. bilateraal symmetrisch

5. Lophotrochozoa → vervellen niet

6. Protostomia → eerst mond gevormd

7. Gaswisseling → Eenvoudige diffusie → Gaswisseling → Hoge oppervlakte-volumeverhouding → dun

8. Motiel (behalve parasieten als ze genesteld zijn in gastheer)

9. Hermafrodiet (tweeslachtig)

10. Seksuele voortplanting → voorkeur → kruising

11. Aseksuele voortplanting → splitsen en regeneratie

12. Ze hebben een mond, maar geen anus

13. Jagen of voedingsstoffen van hun gastheer

syndermata

1. Lophotrochozoa → vervellen niet

2. Protostomia → eerst mond gevormd

3. Pseudocoelomaat -> Dieren met een schijnbare of 'valse' lichaamsholte -> van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, vloeistofholte, endoderm

4. Rondwormen

5. bilateraal symmetrisch

6. triploblastisch

7. zowel een mond als een aparte anus.

8. filteraars of voedingsstoffen van hun gastheer

9. Gaswisseling → Eenvoudige diffusie

10. Voorplating door kruising of klonen van vrouwtjes

11. Syncytiale epidermis → één grote, doorlopende ruimte in de cel → het is eigenlijk een grote cel → cytoplasma die de hele buitenkant van het dier bedekt.

Ectoprocta

1. Lophotrochozoa → vervellen niet

2. Protostomia → eerst mond gevormd

3. Eucoelomaat -> Dieren met een echte lichaamsholte -> meest complex -> Van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, Vloeistofholte, Mesoderm, Endoderm

4. bilateraal symmetrisch

5. triploblastisch

6. mosdiertjes

7. Exoskelet (Zooecium): Elke zooid bouwt een stevig beschermend kokertje of doosje om zich heen, gemaakt van kalk (calciumcarbonaat), chitine of gelei.

8. Volwassenen sesiel

9. Filtervoeders door Cilia-aandrijving

10. een aparte mond en anus

11. Eenvoudige diffusie

    
    

Annelida

1. Lophotrochozoa → vervellen niet

2. Protostomia → eerst mond gevormd

3. Eucoelomaat -> Dieren met een echte lichaamsholte -> meest complex -> Van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, Vloeistofholte, Mesoderm, Endoderm

4. Ringwormen bijvoorbeeld regenwormen

5. bilateraal symmetrisch

6. triploblastisch

7. Metamere segmentatie: Het lichaam is verdeeld in een reeks opeenvolgende segmenten (ringen) die zowel intern als extern zichtbaar zijn. Elk segment bevat herhalingen van spieren, zenuwen en uitscheidingsorganen

8. Ze bewegen zich voort via peristaltiek (golven van spiersamentrekkingen door lengte- en kringspieren), vaak ondersteund door stugge borstels (chitae of setae) op hun huid voor grip

9. Filtervoeders, sedimentvoeders, jagen of bloedzuigen

10. Gaswisseling → Huidademhaling of kiewen

11. Aparte mond en anus

12. Motiel

Mollusca

1. Lophotrochozoa → vervellen niet

2. Protostomia → eerst mond gevormd

3. Eucoelomaat -> Dieren met een echte lichaamsholte -> meest -> Van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, Vloeistofholte, Mesoderm, Endoderm

4. bilateraal symmetrisch

5. triploblastisch

6. Weekdieren slakken

7. Aparte mond en anus

8. Voedsel → De Radula (rasptong) (tongachtige structuur met tandjes) of Filtervoeders of jagen

9. Motiel

10. Gaswisseling via kiewen of longen

Nematoda

1. Ecdysozoa → vervellen

2. Protostomia → eerst mond gevormd

3. Pseudocoelomaat -> Dieren met een schijnbare of 'valse' lichaamsholte -> van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, vloeistofholte, endoderm

4. Rondwormen

5. bilateraal symmetrisch

6. triploblastisch

7. Niet-gesegmenteerd en cilindrisch: Hun lichaam is glad, langwerpig en rond op een dwarsdoorsnede

8. Ze hebben alleen lengtespieren → S bewegingen

9. Aparte mond en anus

10. Voeden zich met bacteriën, schimmels, algen of organisch afval of zuigen bloed

11. Motiel

12. eenvoudige diffusie

Arthropoda

1. Protostomia → eerst mond gevormd

2. Ecdysozoa → vervellen

3. Eucoelomaat -> Dieren met een echte lichaamsholte -> meest complex -> Van buiten naar binnen bestaat uit Ectoderm, Mesoderm, Vloeistofholte, Mesoderm, Endoderm

4. bilateraal symmetrisch

5. triploblastisch

6. geledepotigen

7. hard uitwendig skelet → bescherming en bescherming tegen verdamping

8. Segmentatie → functionele lichaamsdelen zoals kop

9. Aparte mond en anus

10. Jagen door steken of bijten

11. Een netwerk van vertakte, luchthoudende buisjes die via ademopeningen (spiracula) in de zijwand direct in contact staan met de buitenlucht. Of Kieuwen.

12. Motiel

Porifera Sponsen

Porifera Sponsen

1. Flagel → waterstroming

2. Microvillus (bestaat uit actine) → filteren water → voedsel word opgenomen door fagocytose → voedselblaasjes

3. Kern

Porifera (sponsen) bevatten Amoebocyten. Welke functies hebben amoebocyten?

Porifera (sponsen) Hoe heten deze drie typen sponsdieren (van boven naar beneden)?

Annelida (ringwormen) Hoe heet de bekleding van het coeloom? 

peritoneum

Annelida (ringwormen) De darm is opgehangen aan een vlies.

Hoe heet dit vlies? 

mesenterium

Annelida (ringwormen) Wat is de naam van deze genummerde structuren? 

Annelida (ringwormen) Wat is de naam van deze genummerde structuren? 

Wat doet het nefridia?

Vergelijkbare functie met nieren

Tot welke groep neteldieren behoren de poliepen?

Hydrozoa

Tot welke groep neteldieren behoren de kwallen?

Scyphozoa

Tot welke groep neteldieren behoren de bloemdieren?

Anthozoa

Cnidaria

1. Gastrulaire holte

2. Gastrodermis → bestaan uit kliercellen

3. Mesoglea → myofibrillen

4. Eperdermis

5. Cnidocyt

De darm

Zenuwstreng

Epidermis

Basaalmembraam

pseudocoel

Notochord

Het is een flexibele staaf die dient als aanhechtingspunt voor de spieren.

De neurale buis ligt nog boven de spieren die dorsaal liggen (boven) van de notochord, en is nauwelijks zichtbaar.

1. leverblindzak

2. atrium

3. middendarm

1. Anus

2. Darm

3. Maag

4. Slokdarm

5. Mond

1. Kiew

2. Hart

1. Schelp

2. Voet

3. Mantel

Zenuwstreng

1. Mantelholte

2. coeloom

3. viscerale massa

   
   
   

1. Nier

2. gonaden

Schema mossel (Mollusca) onderdelen