Dokuzuncu Sınıf Kimya Bilimi ve Atom Yapısı Ders Notları

Simyadan modern kimyaya geçiş sürecini, kimya disiplinlerini, güvenliğini, element-bileşik tanımlarını ve atom modellerini kapsayan kapsamlı sözlük kartları.

Simya (Alşimi)

Değersiz metallerden altın elde etme, felsefe taşını bulma ve ölümsüzlük iksirine ulaşma gibi amaçlarla yapılan, teorik temeli olmayan ve deneme-yanılmaya dayalı çalışmalar.

Simyacı (Alşimist)

Simya ile uğraşan, döneminde filozof, din adamı, hekim veya astrolog olarak da adlandırılabilen kişilere verilen ad.

Felsefe Taşı

Simyacıların değersiz metalleri altına dönüştüreceğine inandıkları efsanevi madde.

Ab-ı Hayat

Simyacıların hayatı sonsuz şekilde uzatacağına inanarak ulaşmaya çalıştıkları ölümsüzlük iksiri.

İmbik

Simyacılar tarafından keşfedilen ve damıtma işlemlerinde kullanılan laboratuvar aracı.

Kezzap

$HNO_3$ formülü ile gösterilen Nitrik asidin yaygın adı.

Zaç Yağı

$H_2SO_4$ formülü ile gösterilen Sülfürik asidin yaygın adı.

Kral Suyu

3 birim $HCl$ ve 1 birim $HNO_3$ karışımından oluşan, altını çözebilen sıvı.

Democritos

Maddenin atom denilen bölünemez parçacıklardan oluştuğu fikrini ortaya atan ilk Yunan filozofudur.

Empedokles

Maddenin ateş, su, toprak ve hava olmak üzere dört temel elementten oluştuğunu ve sevgi-nefret gibi kavramlarla bir arada tutulduğunu savunan düşünür.

Aristo (Aristoteles)

Empedokles'in dört element kuramını sıcak, soğuk, ıslak ve kuru özellikleri ile ilişkilendirerek geliştiren filozof.

Cabir bin Hayyan

İlk laboratuvarı kuran, imbiği geliştiren, kral suyunu elde eden ve 'Simyanın Babası' olarak bilinen İslam bilgini.

Ebubekir er-Razi

Karıncaları damıtarak formik asit elde eden, kroze ve fırın gibi araçları geliştiren ve alkolü tıpta antiseptik olarak kullanan bilgin.

Robert Boyle

Kendinden daha basit maddelere ayrılamayan saf maddeyi element olarak tanımlayan ve 'Kuşkucu Kimyager' kitabını yazan bilim insanı.

Antoine Lavoisier

Kütlenin Korunumu Kanunu'nu bulan ve modern kimya biliminin kurucusu kabul edilen Fransız bilim insanı.

Kimya

Maddeleri, özelliklerini, etkileşimlerini ve bu süreçteki enerji değişimlerini inceleyen pozitif bir bilim dalı.

Analitik Kimya

Maddelerin bileşenlerini nitel ve nicel olarak inceleyen kimya disiplini.

Organik Kimya

Esas bileşeni karbon olan bileşiklerin yapısını ve özelliklerini inceleyen disiplin.

Fizikokimya

Kimyasal tepkimelerdeki ısı, iş, enerji dönüşümleri ile fiziksel etkenlerin tepkimeler üzerindeki etkisini inceleyen dal.

Biyokimya

Canlıların yapısında bulunan kimyasal maddeleri ve bu maddelerin etkileşimlerini inceleyen disiplin.

Polimer

Monomer denilen küçük birimlerin çok sayıda birleşmesi ile oluşan plastik, naylon ve protein gibi büyük moleküller.

Element

Tek cins atomdan oluşan, fiziksel ve kimyasal yollarla daha basit maddelere ayrılmayan saf madde.

Bileşik

En az iki farklı elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla birleşerek oluşturduğu, formüllerle gösterilen saf madde.

Puar

Pipet ucuna takılarak bir kaptan sıvı çekmek için kullanılan plastik laboratuvar malzemesi.

Toksik Madde

Vücuda alındığında zehirli etki yaratan ve tahriş edici özellik gösterebilen kimyasal madde.

Dalton Atom Modeli

Atomun içi dolu, bölünemez ve parçalanamaz bir küre olduğunu savunan ilk bilimsel atom modeli.

Thomson Atom Modeli

Atomun pozitif yüklü bir küre olduğunu ve elektronların bu küre içinde homojen dağıldığını savunan, üzümlü keke benzetilen model.

Rutherford Atom Modeli

Pozitif yükün çekirdek denilen merkezde toplandığını ve atomun büyük kısmının boşluk olduğunu bulan model.

Bohr Atom Modeli

Elektronların çekirdek etrafında dairesel yörüngelerde (katmanlarda) hareket ettiğini savunan model.

Orbital

Modern atom teorisine göre elektronların bulunma olasılığının en yüksek olduğu bölgeler.

Atom Numarası ($Z$)

Bir atomun çekirdeğindeki toplam proton sayısı; aynı zamanda çekirdek yüküne eşittir.

Kütle Numarası ($A$)

Bir atomun çekirdeğindeki proton ve nötron sayılarının toplamıdır (nükleon sayısı).

İzotop Atomlar

Proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı olan atomlara verilen ad.

İzoton Atomlar

Nötron sayıları aynı, atom numaraları (proton sayıları) farklı olan atomlar.

İzobar Atomlar

Kütle numaraları aynı, proton sayıları farklı olan atomlar.

İzoelektronik Tanecikler

Elektron sayıları ve dizilimleri aynı, atom numaraları farklı olan tanecikler.