1/241
Looks like no tags are added yet.
Motivatie/motivation
Het proces waarbij activiteiten worden gestart, gestuurd en voortgezet om lichamelijke of psychologische behoeften en wensen te vervullen.
Extrinsieke motivatie/extrinsic motivation
Een vorm van motivatie waarbij iemand een handeling uitvoert omdat deze leidt tot een resultaat dat buiten de persoon of de handeling zelf ligt.
Intrinsieke motivatie/intrinsic motivation
Een vorm van motivatie waarbij iemand een handeling uitvoert omdat de activiteit zelf voldoening of plezier geeft.
Instincten/instincts
Biologisch bepaalde en aangeboren gedragspatronen die voorkomen bij mensen en andere dieren.
Behoefte/need
Een vereiste materiële voorziening, zoals voedsel of water, die essentieel is voor het overleven van een organisme.
Drang/drive
Psychologische spanning en lichamelijke opwinding die ontstaan wanneer er een behoefte bestaat en het organisme aanzetten tot handelen om die behoefte te vervullen en de spanning te verminderen.
Drangreductietheorie/drive-reduction theory
Een motivatietheorie die ervan uitgaat dat gedrag voortkomt uit interne drijfveren die het organisme aanzetten om fysiologische behoeften te vervullen en spanning en opwinding te verminderen.
Primaire drijfveren/primary drives
Drijfveren die betrekking hebben op lichamelijke behoeften, zoals honger en dorst.
Verworven (secundaire) drijfveren/acquired (secondary) drives
Drijfveren die door ervaring of conditionering worden aangeleerd, zoals de behoefte aan geld of sociale waardering.
Homeostase/homeostasis
De neiging van het lichaam om een stabiele interne toestand te behouden.
Behoefte aan verbondenheid (nAff)/need for affiliation (nAff)
De behoefte aan vriendelijke sociale contacten en relaties met anderen.
Behoefte aan macht (nPow)/need for power (nPow)
De behoefte om controle of invloed over anderen te hebben.
Prestatiebehoefte (nAch)/need for achievement (nAch)
Een sterke wens om doelen te bereiken en succesvol te zijn, zowel bij realistische als bij uitdagende doelen.
Locus of control/locus of control
De neiging van mensen om ervan uit te gaan dat zij wel of geen controle hebben over gebeurtenissen en gevolgen in hun leven.
Prikkelmotief/stimulus motive
Een motief dat aangeboren lijkt, maar leidt tot een toename van stimulatie, zoals nieuwsgierigheid.
Opwindingstheorie/arousal theory
Een motivatietheorie die stelt dat mensen een optimaal spanningsniveau proberen te behouden door de hoeveelheid stimulatie te verhogen of te verlagen.
Sensatiezoeker/sensation seeker
Iemand die meer prikkeling of opwinding nodig heeft dan de gemiddelde persoon.
Incentives (lokmiddelen)/incentives
Dingen die mensen aantrekken of ertoe verleiden om in actie te komen.
Incentivebenaderingen/incentive approaches
Motivatietheorieën waarin gedrag wordt verklaard als een reactie op externe prikkels en de belonende eigenschappen daarvan.
Zelfontplooiing/self-actualization
Volgens Maslow het punt dat mensen zelden bereiken: zij hebben dan in voldoende mate aan hun lagere behoeften voldaan en hun volledige persoonlijke potentieel ontwikkeld.
Piekervaringen/peak experiences
Momenten in iemands leven waarop volgens Maslow tijdelijk zelfontplooiing wordt bereikt.
Zelfdeterminatietheorie (SDT)/self-determination theory (SDT)
Een theorie over menselijke motivatie die stelt dat de sociale context waarin een handeling plaatsvindt invloed heeft op het soort motivatie dat eraan ten grondslag ligt.
Insuline/insulin
Een hormoon dat door de alvleesklier wordt afgescheiden en de hoeveelheid glucose in het bloed verlaagt om de niveaus van vetten, eiwitten en koolhydraten in het lichaam te reguleren.
Glucagon/glucagon
Een hormoon dat door de alvleesklier wordt afgescheiden en de hoeveelheid glucose in het bloed verhoogt om de niveaus van vetten, eiwitten en koolhydraten in het lichaam te reguleren.
Leptine/leptin
Een hormoon dat via het bloed aan de hypothalamus signaleert dat het lichaam voldoende voedsel heeft gekregen. Het vermindert de eetlust en vergroot het verzadigingsgevoel.
Gewichtsinstelpunt/weight set point
Het specifieke lichaamsgewicht dat het lichaam probeert te behouden.
Basaal metabolisme (BMR)/basal metabolic rate (BMR)
De snelheid waarmee het lichaam energie verbruikt in rust.
Obesitas/obesity
Een toestand waarbij iemand overgewicht en een teveel aan lichaamsvet heeft, vaak vastgesteld aan de hand van het lichaamsgewicht of de body mass index (BMI).
Emotie/emotion
Het gevoelsmatige aspect van het bewustzijn, gekenmerkt door lichamelijke opwinding, gedrag waardoor de emotie aan de buitenwereld zichtbaar wordt en innerlijk bewustzijn van gevoelens.
Expressieregels/display rules
Aangeleerde manieren om het tonen van emoties in sociale situaties te reguleren.
James-Lange-theorie van emoties/James-Lange theory of emotion
Een theorie die stelt dat een fysiologische reactie leidt tot het benoemen en ervaren van een emotie.
Cannon-Bard-theorie van emoties/Cannon-Bard theory of emotion
Een theorie die ervan uitgaat dat de fysiologische reactie en de emotie gelijktijdig optreden.
Gezichtsfeedbackhypothese/facial feedback hypothesis
Een emotietheorie die stelt dat gezichtsuitdrukkingen feedback aan de hersenen geven over de emotie die wordt uitgedrukt, waardoor die emotie ontstaat en sterker wordt.
Cognitieve opwindingstheorie (tweefactorentheorie)/cognitive arousal theory (two-factor theory)
Een emotietheorie die stelt dat een emotie pas wordt ervaren wanneer zowel lichamelijke opwinding als het labelen of beoordelen van die opwinding op basis van signalen uit de omgeving heeft plaatsgevonden.
Cognitief-mediatietheorie/cognitive-mediational theory
Een emotietheorie die stelt dat iemand een prikkel eerst moet interpreteren of beoordelen voordat deze leidt tot een lichamelijke reactie en een emotionele ervaring.
Stress/stress
De lichamelijke, emotionele, cognitieve en gedragsmatige reacties op gebeurtenissen die als bedreigend of uitdagend worden beoordeeld.
Stressoren/stressors
Gebeurtenissen die een stressreactie veroorzaken.
Distress/distress
Het effect van onaangename en ongewenste stressoren.
Eustress/eustress
Het effect van positieve gebeurtenissen of de optimale hoeveelheid stress die mensen nodig hebben om hun gezondheid en welzijn te bevorderen.
Ramp/catastrophe
Een onvoorspelbare gebeurtenis op grote schaal die een enorme behoefte aan aanpassing veroorzaakt en gepaard gaat met overweldigende gevoelens van dreiging.
Social Readjustment Rating Scale (SRRS)/Social Readjustment Rating Scale (SRRS)
Een meetinstrument dat de hoeveelheid stress in iemands leven gedurende één jaar vaststelt op basis van ingrijpende levensgebeurtenissen.
College Undergraduate Stress Scale (CUSS)/College Undergraduate Stress Scale (CUSS)
Een meetinstrument dat de hoeveelheid stress meet die gedurende één jaar voortkomt uit ingrijpende gebeurtenissen in het leven van een student.
Dagelijkse ergernissen/hassles
De kleine irritaties en ongemakken van alledag.
Druk/pressure
De psychologische ervaring die ontstaat door externe, dringende eisen of verwachtingen ten aanzien van iemands gedrag.
Frustratie/frustration
De psychologische ervaring die ontstaat wanneer een gewenst doel of de vervulling van een ervaren behoefte wordt geblokkeerd.
Agressie/aggression
Handelingen die bedoeld zijn om iemand lichamelijk of psychologisch schade toe te brengen.
Verplaatste agressie/displaced aggression
Het afreageren van frustraties op een minder bedreigend of gemakkelijker bereikbaar doelwit.
Ontsnapping of terugtrekking/escape or withdrawal
Het verlaten van de aanwezigheid van een stressor, letterlijk of psychologisch, bijvoorbeeld door te vluchten in fantasie, middelenmisbruik of apathie.
Toenadering-toenaderingsconflict/approach-approach conflict
Een conflict waarbij iemand moet kiezen tussen twee aantrekkelijke doelen.
Vermijding-vermijdingsconflict/avoidance-avoidance conflict
Een conflict waarbij iemand moet kiezen tussen twee onaantrekkelijke doelen.
Toenadering-vermijdingsconflict/approach-avoidance conflict
Een conflict waarbij iemand moet beslissen of die een doel nastreeft dat zowel positieve als negatieve aspecten heeft.
Meervoudig toenadering-vermijdingsconflict/multiple approach-avoidance conflict
Een conflict waarbij iemand moet kiezen tussen meer dan twee doelen, die elk zowel positieve als negatieve aspecten hebben.
Algemeen aanpassingssyndroom (GAS)/general adaptation syndrome (GAS)
De drie fasen van de fysiologische reactie van het lichaam op stress: alarm, weerstand en uitputting.
Immuunsysteem/immune system
Het geheel van cellen, organen en chemische stoffen in het lichaam dat reageert op ziekten, infecties en verwondingen.
Psychoneuro-immunologie/psychoneuroimmunology
De studie naar de invloed van psychologische factoren, zoals stress, emoties, gedachten en gedrag, op het immuunsysteem.
Coronaire hartziekte (CHD)/coronary heart disease (CHD)
De ophoping van een wasachtige substantie, plaque genoemd, in de slagaders van het hart.
Diabetes type 2/Type 2 diabetes
Een aandoening die meestal op middelbare leeftijd voorkomt, waarbij het lichaam resistent wordt voor insuline of onvoldoende insuline kan afscheiden om normale glucosewaarden te behouden.
Natural-killercel (NK-cel)/natural killer (NK) cell
Een cel van het immuunsysteem die virussen onderdrukt en tumorcellen vernietigt.
Gezondheidspsychologie/health psychology
Een deelgebied van de psychologie dat onderzoekt hoe lichamelijke activiteiten, psychologische eigenschappen, stressreacties en sociale relaties de algehele gezondheid en de kans op ziekte beïnvloeden.
Primaire beoordeling/primary appraisal
De eerste stap bij het beoordelen van stress. Hierbij wordt de ernst van een stressor ingeschat en wordt deze als bedreiging of uitdaging geclassificeerd.
Secundaire beoordeling/secondary appraisal
De tweede stap bij het beoordelen van een stressor. Hierbij wordt ingeschat welke hulpbronnen iemand beschikbaar heeft om met de bedreiging om te gaan.
Wet van Yerkes-Dodson/Yerkes-Dodson law
De wet die stelt dat een hoger opwindingsniveau leidt tot betere prestaties bij eenvoudige taken, terwijl lagere opwindingsniveaus beter zijn voor moeilijke taken.
Type-A-persoonlijkheid/Type A personality
Een persoon die ambitieus, tijdsbewust en zeer hardwerkend is, vaak veel vijandigheid en boosheid ervaart en zich gemakkelijk ergert.
Type-B-persoonlijkheid/Type B personality
Een ontspannen en rustige persoon die minder gedreven en competitief is dan iemand met een Type-A-persoonlijkheid en niet snel boos wordt.
Type-C-persoonlijkheid/Type C personality
Een vriendelijke en coöperatieve persoon die boosheid en angst vaak opkropt en moeite heeft om emoties te uiten.
Type-D-persoonlijkheid/Type D personality
Een zogenoemd 'distressed' persoonlijkheidstype. Deze persoon ervaart negatieve emoties, zoals boosheid, verdriet en angst, maar deelt deze in sociale situaties vaak niet uit angst voor afwijzing of afkeuring.
Stressbestendige persoonlijkheid/hardy personality
Een persoon die goed lijkt te gedijen onder stress, maar niet de boosheid en vijandigheid van een Type-A-persoonlijkheid vertoont.
Optimisten/optimists
Mensen die positieve uitkomsten verwachten.
Burn-out/burnout
Negatieve veranderingen in gedachten, emoties en gedrag als gevolg van langdurige stress of frustratie, die leiden tot gevoelens van uitputting.
Acculturatieve stress/acculturative stress
Stress die ontstaat doordat iemand diens gewoonten en manier van leven moet veranderen en aanpassen aan de dominante cultuur.
Homeopathie/homeopathy
Een behandeling van ziekten waarbij zeer kleine hoeveelheden stoffen worden toegediend die in grotere hoeveelheden ziekte zouden veroorzaken.
Copingstrategieën/coping strategies
Handelingen die mensen kunnen gebruiken om stressoren te beheersen, te verdragen of de effecten ervan te verminderen of te beperken.
Probleemgerichte coping/problem-focused coping
Copingstrategieën die de oorzaak van stress proberen weg te nemen of de invloed ervan door directe handelingen te verminderen.
Emotiegerichte coping/emotion-focused coping
Copingstrategieën die de invloed van een stressor veranderen door de emotionele reactie erop te veranderen.
Meditatie/meditation
Een reeks mentale oefeningen die bedoeld zijn om de aandacht opnieuw te richten en een veranderde bewustzijnstoestand te bereiken.
Concentratieve meditatie/concentrative meditation
Een vorm van meditatie waarbij iemand de aandacht richt op een herhalende of onveranderlijke prikkel, zodat storende gedachten verdwijnen en het lichaam kan ontspannen.
Mindfulnessmeditatie/mindfulness meditation
Een vorm van concentratieve meditatie waarbij iemand bewust aandacht besteedt aan het huidige moment, zonder te oordelen of te evalueren.
Sociaal ondersteuningssysteem/social support system
Het netwerk van familie, vrienden, buren, collega's en anderen die iemand steun, troost of hulp kunnen bieden wanneer dat nodig is.
Sociale psychologie/social psychology
De wetenschappelijke studie van de manier waarop iemands gedachten, gevoelens en gedrag sociale groepen beïnvloeden en erdoor worden beïnvloed. Dit vakgebied onderzoekt hoe de aanwezigheid van anderen menselijk gedrag beïnvloedt.
Sociale invloed/social influence
Het proces waarbij de werkelijke of veronderstelde aanwezigheid van anderen de gedachten, gevoelens en het gedrag van een individu direct of indirect beïnvloedt.
Conformiteit/conformity
Het aanpassen van het eigen gedrag aan dat van andere mensen.
Groepsdenken/groupthink
Een manier van denken waarbij mensen het behoud van de samenhang binnen de groep belangrijker vinden dan het zorgvuldig beoordelen van de feiten rond het probleem.
Groepspolarisatie/group polarization
De neiging van groepsleden om na een groepsdiscussie extremere standpunten in te nemen en riskantere acties voor te stellen dan mensen die niet aan de discussie hebben deelgenomen.
Sociale facilitatie/social facilitation
De neiging van de aanwezigheid van anderen om de prestaties bij een eenvoudige taak positief te beïnvloeden.
Sociale belemmering/social impairment
De neiging van de aanwezigheid van anderen om de prestaties bij een moeilijke taak negatief te beïnvloeden.
Sociaal lanterfanten/social loafing
De neiging van mensen om minder moeite te doen voor een eenvoudige taak wanneer zij die taak samen met anderen uitvoeren.
De-individuatie/deindividuation
Het verminderen van persoonlijke identiteit, zelfbeheersing en het gevoel van persoonlijke verantwoordelijkheid dat binnen een groep kan optreden.
Consumentenpsychologie/consumer psychology
Een tak van de psychologie die het gedrag en de gewoonten van consumenten op de markt bestudeert.
Inwilliging/compliance
Het veranderen van gedrag als gevolg van aanwijzingen of verzoeken van andere mensen.
Voet-tussen-de-deurtechniek/foot-in-the-door technique
Eerst om een kleine toezegging vragen en, nadat iemand daarmee heeft ingestemd, om een grotere toezegging vragen.
Deur-in-het-gezichttechniek/door-in-the-face technique
Eerst om een grote toezegging vragen die wordt afgewezen, en daarna om een kleinere toezegging vragen.
Lowballtechniek/lowball technique
Iemand eerst tot een toezegging bewegen en vervolgens de kosten of nadelen van die toezegging verhogen.
Gehoorzaamheid/obedience
Het veranderen van gedrag op bevel van een persoon met gezag.
Sekte/cult
Een groep mensen met een specifieke religieuze of filosofische verzameling overtuigingen en een gedeelde identiteit.
Sociale cognitie/social cognition
De mentale processen die mensen gebruiken om de sociale wereld om hen heen te begrijpen.
Attitude/attitude
Een neiging om positief of negatief te reageren op een bepaalde persoon, een object, een idee of een situatie.
Overtuiging/persuasion
Het proces waarbij iemand probeert de overtuiging, mening, houding of handelwijze van een ander te veranderen door argumenten, verzoeken of uitleg.
Elaboratielikelihoodmodel/elaboration likelihood model
Een model van overtuiging dat stelt dat mensen een overtuigende boodschap grondig kunnen verwerken of dat juist niet doen. Het latere gedrag van mensen die de boodschap grondig verwerken, is beter te voorspellen.
Centrale-routeverwerking/central-route processing
Een vorm van informatieverwerking waarbij de aandacht uitgaat naar de inhoud van de boodschap zelf.
Perifere-routeverwerking/peripheral-route processing
Een vorm van informatieverwerking waarbij de aandacht uitgaat naar kenmerken die niet met de inhoud van de boodschap te maken hebben, zoals het uiterlijk van de afzender of de lengte van de boodschap.