1/52
Zestaw fiszek słownikowych zawierający łacińskie paremie prawnicze oraz ich dosłowne polskie tłumaczenia z zakresu prawa rzeczowego, obligacyjnego, spadkowego, publicznego, procesowego oraz wnioskowania.
Absentem in criminibus damnari non oportet
Nie należy skazywać za przestępstwo nieobecnego
Accessio cedit principali
Rzecz przyłączona przypada głównej
Actor rei forum sequitur
Dla powoda właściwy jest sąd pozwanego
Alterius contractu nemo obligatur
Umowa nie zobowiązuje osoby trzeciej
Ambulatoria enim est voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum
Wola spadkodawcy może być zmieniona aż do jego śmierci
Argumenta non numeranda, sed ponderanda sunt
Dowody należy ważyć a nie liczyć
Audiatur et altera pars
Należy wysłuchać także strony przeciwnej
Bis de eadem re agere non licet
Nie wolno procesować się dwa razy w tej samej sprawie
Casus est maior vis cui humana infirmitas resistere non potest
Siłą wyższa jest zdarzenie, któremu słabość ludzka nie może się oprzeć
Clara non sunt interpretanda
To, co jasne, nie wymaga dowodu
Cogitationis poenam nemo patitur
Nikogo nie karze się za jego myśli
Confusione extinguitur obligatio
Zjednoczenie się długu i wierzytelności powoduje wygaśnięcie zobowiązania
Contractus ab initio voluntatis est, ex post facto necessitatis
Zawarcie kontraktu jest dobrowolne, ale wykonanie przymusowe
Corruptissima republica plurimae leges
Najwięcej ustaw w skorumpowanym państwie
Crimina morte extinguntur
Przestępstwa wygasają wraz ze śmiercią sprawcy
Cui ius est donandi, eidem et vendendi, et concedendi ius est
Kto ma prawo do darowania rzeczy, ten ma także prawo do jej sprzedania i przyznania
Cum reus moram facit, et fideiussor tenetur
Gdy dłużnik popada w zwłokę, odpowiada także poręczyciel
Delicta parentium liberis non nocet
Przestępstwa rodziców nie szkodzą dzieciom
Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat
Ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym kto twierdzi, nie tym, kto przeczy
Expedit enim rei publice, ne quis re sua male utatur
W interesie państwa leży, aby nikt nie używał źle swojej rzeczy
Facta non praesumuntur, sed probantur
Faktów się nie domniemywa, lecz dowodzi
Facta probantur, iura novit curia
Fakty wymagają udowodnienia, prawo zna sąd
Fiscus semper idoneus successor sit, et solvendo
Skarb państwa jest zawsze zdolny do dziedziczenia i wypłacalny
Genus perire non censetur/ genera non pereunt
Uważa się, że gatunek nie ginie
Graviore culpa, gravior poena
Im większa wina, tym surowsza kara
Hereditas viventis non datur
Nie dziedziczy się po osobie żyjącej
Impossibilium nulla obligatio est
Zobowiązanie do wykonania świadczenia niemożliwego jest nieważne
In dubio pro reo
W razie wątpliwości należy orzec na korzyść oskarżonego
In poenam heres non succedit
Spadkobierca nie dziedziczy kary
In toto et pars continentur
W całości mieści się także część
Is fecit, cui prodest
Ten uczynił komu przyniosło korzyść
Mora debitoris perpetuat obligationem
Zwłoka dłużnika przedłuża zobowiązanie
Mora trahit periculum
Zwlokła pociąga za sobą ryzyko
Ne quis absens puniatur
Nieobecny niech nie będzie karany
Nemo invitus compellitur ad communionem
Nikt nie może być zmuszony wbrew woli di pozostawania we współwłasności
Nemo est iudex in propria causa
Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie
Nomina ipso iure divisa
Zobowiązania dzielą się z mocy prawa
Nulli res sua servit
Nikomu rzecz własna nie jest służebną
Pacta sunt servanda
Umów należy dotrzymywać
Pretium in numerata pecunia consistere debet
Cena powinna być wyrażona w pieniądzach
Prior tempore potior iure
Kto lepszy co do czasu, ten lepszy co do prawa
Pignoris causa est indivisa
Podstawa zastawu jest niepodzielna
Reformatio in peius iudici appellato non licet
Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać wyroku na niekorzyść odwołującego się
Res iudicata pro veritate accipitur
Rozstrzygnięcia sądowe przyjmuje się za prawdziwe
Res nullis cedit primo occupanti
Rzecz niczyja przypada temu, kto pierwszy ją zawłaszczył
Semel heres semper heres
Kto raz zostanie dziedzicem pozostanie nim na zawsze
Sententia ius facit inter partes
Wyrok tworzy prawo między stronami
Servitus in faciendo consistere nequit
Służebność nie może polegać na działaniu
Servitus servitutis esse non potest
Nie może istnieć służebność na służebności
Servitutibus civiliter utendum est
Służebność należy wykonywać w sposób oględny
Si in ius vocat, ito
Jeśli ktoś pozywa ciebie do sądu, idź
Superficies solo cedit
To, co znajduje się na powierzchni przypada gruntowi
Vanae voces populi non sunt audiendae
Nie należy dawać posłuchu czczym głosom tłumu