1/84
Looks like no tags are added yet.
Spelen =
een aangeboren behoefte
Wat is typisch/eigen aan spelen?
kinderen zelf vormgeven aan hun spel, het ligt vooraf niet vast hoe het spel gaat verlopen
Spelen is..
op eerste plaats plezier
zichzelf, de ander en de omgeving verkennen
Al spelend verkennen kinderen:
Hun lichaam
Materialen en voorwerpen
Sociale interacties met anderen
Het dagelijks leven
Hoe verkennen kinderen al spelend hun lichaam?
ze grijpen, rollen, kruipen, lopen, fietsen, …
Hoe verkennen kinderen al spelend materialen en voorwerpen?
onderzoeken dit met hun zintuigen. Ze manipuleren, ordenen, combineren, vervoeren, construeren, …
Hoe verkennen kinderen al spelend sociale interacties met anderen?
lachen samen, genieten samen, doen elkaar na, …
Hoe verkennen kinderen al spelend het dagelijks leven?
via doen-alsofspel verwerken kinderen de dingen die ze dagelijks beleven, ze spelen na wat ze zien en meemaken. Zo leren ze de gebeurtenissen beter begrijpen bv. eten laken
Wat zijn de verschillende soorten spel?
Contactspel
Bewegingsspel
Exploratief spel
Constructiespel
Doen-aslofspel/Symbolisch spel
Regelspel
Contactspel =
Aanraking en interactie met andere kinderen/volwassenen staan centraal
In welke levensfase begint het contactspel?
Baby
Hoe uit het contactspel zich bij baby’s?
genieten hiervan
maken eenvoudig contact met kinderen/volwassenen
vanaf 9 maanden → baby’s elkaar imiteren
Voorbeelden van contactspel
kiekeboe-spel, eenvoudig contact met kinderen/volwassenen door bv. lachen, aanraken, geluidjes
Bewegingsspel =
Focus ligt op genieten van bewegen en bepaalde bewegingen onder de knie krijgen , wordt geleidelijk aan complexer
In welke levensfase begint het bewegingsspel?
Baby
Voorbeelden van bewegingsspel bij de baby
Baby die bezig is met grijpen, omrollen of ergens naartoe kruipen
Voorbeelden va bewegingsspel die complexer zijn
lopen van een kleine (of grotere) helling, klimmen op een trap, schoppen tegen een bal, fietsen, hoelahoepen, handstand
Exploratief spel =
Onderzoeken van materialen, voorwerpen en de natuurlijke omgeving staat bij dit spel centraal
In welke levensfase begint het exploratief spel?
Baby
Hoe uit het exploratief spel zich bij baby’s?
Als ze kunnen pakken en grijpen, dan beginnen ze met hun zintuigen materialen te verkennen.
Bv. ze sabbelen en voelen eraan, slaan ermee, kijken en luisteren
Hoe uit het exploratief spel zich bij peuters?
Ze zijn meer gericht op het verkennen van de kenmerken + de mogelijkheden van materialen (bv. water, klei, zand of verf), voorwerpen (bv. auto, emmer, gieter of doos) en de natuurlijke omgeving (bv. boomschors, stenen, modder of schaduw).
Het spel kan verschillende ‘doelen’ hebben voor het kind:
Wat zijn deze verschillende doelen?
Onderzoeken van het effect. Bv. wat doet klei als ik erin knijp
Herhalen van een actie of handeling. Bv. papier scheuren of cirkels verven)
Het ordenen van materialen. Bv. stenen
Synoniem exploratie
verkennen/onderzoeken
Exploratief spel zie je vooral bij kinderen tot…
4 à 5 jaar.
Dit soort spel gaat geleidelijk over in …
meer complexe vormen van spel zoals constructiespel of symbolisch spel
Constructiespel =
Iets maken van materialen
In eerste instantie bij constructiespel…
kinderen gaan iets maken en geven ze er pas halverwege of achteraf een betekenis aan
Hoe uit het constructiespel zich bij lsk’s?
Lsk’s gaan meer vooraf bedenken wat ze willen maken, combineren steeds meer materialen en ze bedenken er verhalen bij
Doen-alsofspel of symbolisch spel =
Kinderen spelen situaties na of spelen een rol in een verhaal
Hoe begint dit?
Begint doordat kinderen imiteren wat ze volwassenen zien doen met voorwerpen en materialen. Bv. een peuter die alsof ze uit een beker drinkt of op hoge hakken met een tas naar de winkel gaat
Hoe word het spel geleidelijk complexer?
Doen-alsof evolueert naar een rollenspel.
Rollenspel =
kinderen nemen een rol aan in het spel, gaan samenspelen en vertellen een verhaal
Regelspel =
Een spel waarbij kinderen bepaalde regels volgen
Voorbeelden van regelspel
zakdoekje leggen, tikkertje, verstoppertje, voetballen of bordspelen
In welke levensfase begint het regelspel?
Start vanaf kleuterleeftijd
kleuters hebben wel nog begeleiding nodig
Vanaf ong. 5 jaar …
kiezen ze steeds meer voor regelspelen
genieten van regelspelen gericht op samenwerken. Bv. samen een zo hoog mogelijke toren bouwen met bekers.
Op lagereschoolleeftijd …
genieten ze ook van competitiespelen
Wat bieden de 4 ervaringsgebieden?
bieden een goed vertrekpunt voor zowel baby’s en peuters als schoolgaande kinderen op verschillende vlakken rijke ervaringen te bieden
De ervaringsgebieden zijn…
met elkaar verweven
Waar vertrekken de ervaringsgebieden uit?
vanuit een holistische kijk op de ontwikkeling van kinderen
Holistische kijk =
in het geheel kijken / naar alles kijken

1
Ik en de ander

2
Communicatie en expressie

3
Lichaam en beweging

4
Verkennen van de wereld
Waar gaat het ervaringsgebied ik en de ander over?
Gaat over ervaringen die kinderen helpen bij:
opbouwen van een positief zelfbeeld
herkennen en omgaan met gevoelens (emotionele ontwikkeling)
leren omgaan met anderen (sociale ontwikkeling)
verbonden voelen met anderen + groep
nemen van initiatief + durven meedoen
Opbouwen van een positief zelfbeeld =
als kb ondersteunen in het ontwikkelen van een positieve identiteit
Je toont dat iedereen verschillend is, en dat is oké. Dat kan bv met:
een familiemuur
muziek
boeken of prenten
een koffer met doeken , kleren en schoenen
Zo voelen kinderen dat ze erbij horen
Emotionele ontwikkeling ondersteunen =
je helpt kinderen om hun gevoelens te herkennen, te begrijpen en ermee om te gaan
Voorbeelden:
aandacht voor wat een kind voelt + denkt
merkt op wnr een kind jouw hulp nodig heeft
geeft kinderen ruimte om te praten/spelen
interacties tussen kinderen ondersteunen
kinderen troosten + echt luisteren naar hen
Sociale ontwikkeling ondersteunen =
het leren begrijpen + omgaan met anderen mensen
Voorbeelden:
je biedt materiaal/activiteiten aan die samenwerking stimuleren
bv. peuters hebben samen verkleedplezier, lsk’s in kleine groepen sportieve uitdagingen aan het gaan
activiteiten kiezen waar elk kind aan kan meedoen
rustige plekjes voorzien waar kinderen met 2 of 3 kunnen samenspelen
goed observeren hoe kinderen met elkaar omgaan
je grijpt in + helpt als het samenspel niet goed verloopt
Verbondenheid =
je helpt kinderen om een band te voelen met anderen
Voorbeelden:
je creëert een gezellige sfeer tijdens het eten
je luistert samen naar een spannend verhaal
je bekijkt een zelfgemaakt boek met foto’s of tekeningen van wat de kinderen gdn hebben
Zin voor initiatief =
je moedigt kinderen aan om initiatief te nemen + zelf keuzes te maken
Voorbeelden:
je laat kinderen kiezen wat ze willen spelen
als kiezen moeilijk is, helpt jij hen op weg
kinderen beslissen zelf welke richting hun spel uitgaat
je reageert positief als kinderen zelf spelideeën voorstellen
Lichaam en beweging gaat over…
motoriek
Motoriek =
het vermogen om te bewegen
2 soorten motoriek:
Grove bewegingen: zoals lopen, zwemmen, kruipen, klimmen, dansen, rolschaatsen of skaten
Kleine bewegingen met handen en vingers: zoals tekenen, scheuren, knippen, schrijven, iets vastnemen/vasthouden of dingen openen + sluiten
Communicatie en expressie gaat over …
taalontwikkeling ondersteunen: kinderen helpen om zich uit te drukken en om taal te gebruiken
geeft in de opvang een plaats aan verschillende thuistalen en uitdrukkingsvormen
uitdrukken met lichaam/niet-verbale expressie
creatieve expressie
Voorbeelden van taalontwikkeling ondersteunen
je benoemt wat er gebeurt
je leest een verhaal voor, zingt samen en speelt spelletjes met rijm of klanken
je moedigt kinderen aan om zelf te vertellen of te tonen wat ze voelen, denken of meemaken
Voorbeelden van geeft in de opvang een plaats aan verschillende thuistalen en uitdrukkingsvormen
je biedt boeken aan in de versch thuistalen van kinderen
je vraagt een ouder om in de opvang een boek te komen voorlezen
je vraagt naar een woord in hun thuistaal
Zo leren ze:
dat elke taal waardevol is
dat je jezelf op veel verschillende manieren kan uitdrukken
dat er respect is voor hun thuistaal + cultuur
Voorbeelden van uitdrukken met lichaam/niet-verbale expressie
gezichtsuitdrukkingen (zoals blij, bang, verrast)
gebaren (aanwijzen, wegduwen)
lichaamstaal (gespannen of ontspannen houding)
Voorbeelden van creatieve expressie
tekenen, schilderen, knutselen, bouwen
dansen en bewegen
zingen, muziek maken, luisteren naar muziek
doen-alsofspel, rollenspel, toneel of poppenkast
Sensory play =
een speelse manier waarop baby’s en peuters hun zintuigen gebruiken om de wereld te verkennen
Verkennen van de wereld gaat over:
wereld rondom ontdekken
verstandelijke ontwikkeling
maatschappelijke wereld
Wereld rondom hen ontdekken =
je ondersteunt de kinderen in het verkennen met de zintuigen (zien, horen, ruiken, proeven, voelen)
Voorbeelden
kinderen ontdekken materialen + texturen met al hun zintuigen
ze spelen + experimenteren met materialen zoals water, zand, klei, …
ze maken kennis met de natuur + natuurverschijnselen zoals regen, sneeuw, zon, maan, de seizoenen…
Verstandelijke ontwikkeling =
leren, denken, redeneren, verbanden leggen, problemen oplossen en info verwerken
Voorbeelden:
“als ok iets laat vallen dan valt het naar beneden”
“als ik op het lichtknopje druk, gaat het licht aan of uit”
“als ik op een stoel klim kan ik bij de doos met auto’s”
“deze auto’s kan ik sorteren van klein naar groot
“hafsa heeft meer auto’s dan ik”
“een steen zinkt in water, een plastic eend blijft drijven”
Maatschappelijke wereld =
hoe mensen samenleven en alles organiseren. Kinderen ontdekken dat er verschillen zijn tussen mensen.
Voorbeelden:
een wandeling in de buurt maken zoals naar de markt, bieb of het woonzorgcentrum
materialen + spelactiviteiten voorzien over beroepen en diensten: politie, brandweer, tuinier, vuilophaling, ziekenhuis, bakker
samen een nieuwsbericht bekijken of naspelen
De ervaringsgebieden zijn wel/niet met elkaar verweven.
wel
De ontwikkelingsgebieden zijn wel/niet met elkaar verweven.
wel
De vierervaringsgbiedden vetrekken uit een holistische kijk op de ontwikkelng van kinderen. Maar wat betekent dat eigenlijk?
Alles hangt samen
Elk kind ontwikkelt op zijn eigen manier
Geen strakke normen
Zorg, spel en leren lopen in elkaar over
Wat bedoelen ze met ‘alles hangt samen’?
De motorische, sociale, emotionele en verstandelijke ontwikkeling van kinderen staan niet los van elkaar
Je kan de ontwikkeling van een kind dus niet in stukjes opdelen
Wat bedoelen ze met elk ‘kind ontwikkelt op zijn eigen manier’?
Kinderen ontwikkelen zich op hun eigen tempo en op hun eigen manier
De ontwikkeling verloopt vaak grillig
Door te denken in vaste ontwikkelingsstadia → ontstaat er snel een soort van wedstrijd, alsof er een medaille te verdienen valt voor wie het eerst kan lopen, praten of tellen
De ontwikkeling verloopt vaak grillig =
het ene moment gaat iets snel vooruit, het andere lijkt er weinig te veranderen
Hoe noemt dit idee en naar wat leid dit? Een soort van wedstrijd, alsof er een medaille te verdienen valt voor wie het eerst kan lopen, praten of tellen
Dat idee (ook wel de Olympische Spelen van de ontwikkeling genoemd) kan leiden tot onnodige druk bij ouders en begeleiders
Wat wordt er bedoeld met ‘geen strakke normen’?
Als je te veel vasthoudt aan strikte normen → bestaat het risico dat je kinderen gaat beoordelen op wat ze nog niet kunnen
Tegelijkertijd blijf je alert
Wat bedoelen ze met tegelijkertijd blijf je alert?
als je merkt dat een kind zich opvallend anders ontwikkelt, dan bespreek je dat met de ouders, collega’s en je verantwoordelijke
Wat bedoelen ze met ‘zorg, spelen en leren lopen in elkaar over’?
In een holistische aanpak maak je geen onderscheid tussen zorgmomenten, speel- of leersituaties
Elk moment van de dag is een kans om rijke ervaringen aan te bieden
Voorbeelden elk moment van de dag is een kans om rijke ervaringen aan te bieden
Bv. tijdens het verluieren, eten of bij aan- en uitrekken van jassen
Rijke speelleeromgeving =
Tijd voor spelen en ontdekken
Een goedgeorganiseerde en doordacht ingerichte binnen- en buitenruimte met goedgekozen materialen
Activiteiten en speelprikkels die inspelen op interesses van de kinderen
Kwaliteitsvolle interacties met en tussen kinderen