Mabisang Komunikasyon: Mga Batayang Konsepto sa Wika, Komunikasyon, at Tesis

Mga talasalitaan at batayang konsepto sa Filipino na sumasaklaw sa kahulugan at katangian ng wika, proseso at antas ng komunikasyon, at pagtukoy sa pangunahing ideya, tesis, at gabay na TALA.

Wikang Filipino

Ang tanikalang nag-uugnay sa mga tao sa mahigit pitong libong isla sa Pilipinas na kumakatawan sa kultura at kabihasnang minana sa mga ninuno.

Wika (Constantino & Zafra, 2000)

Isang kalipunan ng mga salita at ang pamamaraan ng pagsasama-sama ng mga ito para magkaunawaan o makipagkomyunikeyt ang isang grupo ng mga tao.

Henry Gleason

Dalubhasang nagbigay-kahulugan sa wika bilang isang masistemang balangkas ng sinasalitang tunog na pinipili at isinaayos sa paraang arbitraryo upang magamit ng mga taong kabilang sa isang kultura.

Wika (Bernales et al., 2002)

Proseso ng pagpapadala at pagtanggap ng mensahe sa pamamagitan ng simbolikong cues na maaaring berbal o di-berbal.

Bienvenido Lumbera (2007)

Pambansang Alagad ng Sining sa Literatura na nagpahayag na ang wika ay parang hininga na ginagamit upang kamtin ang bawat pangangailangan natin.

Masistemang Balangkas ng mga Tunog

Katangian ng wika kung saan ito ay may makaagham at sistematikong pagsasaayos mula sa ponema (tunog) patungo sa salita, parirala, pangungusap, at talata.

Arbitraryo

Katangian ng wika na tumutukoy sa napagkasunduang paggamit at sariling istilo ng mga salita ng isang partikular na grupo o komunidad para sa kanilang pamumuhay.

Dayalekto

Isang varayti ng wika na ginagamit sa isang tiyak na rehiyon, lalawigan, o partikular na pangkat ng tao.

Bernakular

Ang katutubong wika o dayalektong ginagamit sa araw-araw na usapan sa tahanan, pamayanan, at pakikipagtalastasan sa isang tiyak na lugar.

Bilingguwalismo

Ang kakayahang gumamit ng dalawang wika nang may sapat na kasanayan sa pakikipag-usap, pag-iisip, at pagsulat.

Multilingguwalismo

Ang kakayahang gumamit ng tatlo o higit pang wika sa lipunan, edukasyon, at kultura.

Komunikasyon (Cruz, 1988)

Mabisang pagpapahayag at pakikipag-ugnayan ng impormasyon, kaisipan, at damdamin sa pagitan ng mga indibidwal na nagbubunga ng pagkakaunawaan at kaunlaran ng lipunan.

Komunikasyong Nakatuon sa Pagkilos at Kapakinabangan

Pakikipag-usap kung saan ang kasunod ay aksiyon na may kaakibat na resulta, benepisyo, at kahihinatnan.

Intrapersonal na Komunikasyon

Antas ng komunikasyon na nakatuon sa sarili o pakikipag-usap sa sarili sa pamamagitan ng dasal, meditasyon, at pagninilay-nilay.

Interpersonal na Komunikasyon

Antas ng komunikasyon na nagaganap sa pagitan ng dalawa o higit pang kalahok.

Organisasyonal na Komunikasyon

Antas ng komunikasyon na nagaganap sa loob ng institusyon at sa pakikipag-ugnayan nito sa mga kliyente o mamamayan.

Tagapagpadala (Sender)

Ang elemento ng modelo ng komunikasyon na siyang pinagmumulan ng mensahe.

Tsanel (Channel)

Ang daluyan kung saan dumadaan ang mensahe upang maihatid sa patutunguhang tao o destinasyon.

Tagatanggap (Receiver)

Ang tao o institusyong pinadadalhan at tumatanggap ng mensahe.

Pidbak (Feedback)

Ang tugon, puna, o reaksiyon na ibinabalik ng tagatanggap hinggil sa mensahe ng tagapagpadala.

Ingay

Hadlang sa komunikasyon na maaaring pisikal (likha ng kapaligiran, tao, o bagay) o internal/sikolohikal (dulot ng bagabag sa sarili, pag-aalala, at kalituhan).

Komunikasyong Pabigkas

Pundasyon ng wika at kultura na naipapasa sa henerasyon sa pamamagitan ng ritwal, tradisyon, at panitikang pasalita tulad ng epiko, alamat, at pamahiin.

Komunikasyong Pasulat

Salik ng kaalaman at edukasyon na nakabatay sa alpabeto, gramatika, estruktura ng wika, at mga kumbensiyong pangwika.

Impormal na Komunikasyon

Uri ng komunikasyon na ginagamit sa loob ng tahanan o publiko kung saan ang kausap ay malalapit na tao tulad ng kapamilya, kaibigan, kamag-anak, at kapitbahay.

Pormal na Komunikasyon

Uri ng komunikasyong nakalaan at inaasahan sa mga opisyal na gawain sa isang institusyon tulad ng pagpupulong sa kompanya, pagdinig sa Senado, o mga seminar.

Akademikong Komunikasyon

Pormal na pakikipag-ugnayan sa pagitan ng mag-aaral, guro, kawani, at administrador, pati na rin sa pagbuo ng mga kahingiang sulatin tulad ng sanaysay at tesis.

Pangunahing Ideya

Ang buod at ubod ng anumang talastasan; ang sentral na pananaw o ulo ng teksto na nais ipamulat ng sumulat o nagsasalita.

Tesis

Ang tawag sa pangunahing ideya sa isang akademikong sulatin o iskolarling papel kung saan nagmumula ang pamagat, suliranin, o layunin ng pag-aaral.

Ulo ng Balita (Headline)

Ang bahagi sa pamamahayag o pagbabalita kung saan karaniwang matatagpuan ang pangunahing ideya ng artikulo.

TALA (Mnemonic)

Gabay na mnemonic na ginagamit upang mahinuha ang pangunahing ideya mula sa personal na interaksiyon o sariling karanasan.

Tumimong Ideya

Ang titik 'T' sa gabay na TALA na tumutukoy sa naiwang pananaw sa isipan na sentral sa kabuuan ng danas o teksto.

Aktuwal na Danas

Ang unang titik 'A' sa gabay na TALA na tumutukoy sa aktuwal na personal na karanasan ukol sa paksa.

Lakbay-diwa

Ang titik 'L' sa gabay na TALA na tumutukoy sa paraan ng pag-uugnay ng karanasan sa iba pang pananaw at karanasan.

Akda

Ang huling titik 'A' sa gabay na TALA na tumutukoy sa nabuong sulatin o pananalita ukol sa karanasan o paksa.