cel en weefsel H2

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/33

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

34 Terms

1
New cards

types celculturen

  • orgaancultuur

  • explantcultuur

  • celcultuur/dissociatiecultuur

  • organotypische cultuur


2
New cards

orgaancultuur

  • weefsel met intacte structuur

  • cellen kunnen niet meer delen, eventueel nog diferentieren

  • resultaat dicht bij reële in vivo situatie

  • beperkt houdbaar, telkens nieuw weefsel nodig

  • veel variabiliteit in de resultaten want beginomstandigheden niet identiek


<ul><li><p>weefsel met intacte structuur</p></li><li><p>cellen kunnen niet meer delen, eventueel nog diferentieren</p></li><li><p>resultaat dicht bij reële in vivo situatie</p></li><li><p>beperkt houdbaar, telkens nieuw weefsel nodig</p></li><li><p>veel variabiliteit in de resultaten want beginomstandigheden niet identiek</p></li></ul><p></p>
3
New cards

explantcultuur

  • weefselcellen migreren voor uitgroei

  • typisch voor plantaardige cellen (eventueel ook dierlijke)

  • beperct houdbaar

  • minder representatief voor in vivo situatie

  • beter manipuleerbaar


<ul><li><p>weefselcellen migreren voor uitgroei</p></li><li><p>typisch voor plantaardige cellen (eventueel ook dierlijke)</p></li><li><p>beperct houdbaar</p></li><li><p>minder representatief voor in vivo situatie</p></li><li><p>beter manipuleerbaar </p></li></ul><p></p>
4
New cards

progenitorcellen

= progenitorcellen zijn voorlopercellen die al gedeeltelijk gespecialiseerd zijn en zich verder kunnen ontwikkelen tot bepaalde gespecialiseerde cellen.

5
New cards

dissociatiecultuur/celcultuur

  • gedesintegreerde weefselcellen, cellen vormen monolaag/suspensie

  • rechtstreeks van biopt/via tussenstap van explantcultuur


<ul><li><p>gedesintegreerde weefselcellen, cellen vormen monolaag/suspensie</p></li><li><p>rechtstreeks van biopt/via tussenstap van explantcultuur</p></li></ul><p></p>
6
New cards

primaire cultuur

= de eerste keer dat cellen vanuit in vivo omgeving nr in vitri setting worden gebracht

  • cellen groeien een eerste keer buiten organisme in een artificiele omgeving

  • meestal samenstelling van heterogene populatie van cellen

  • voor onderzoek heterogeen niet altijd handig

    • gebruik maken van selectieve groeimedia (bepaald celtype)

    • opzuiveringsprocessen uitvoeren

    • krijgt dan homogene cultuur


<p>= de eerste keer dat cellen vanuit in vivo omgeving nr in vitri setting worden gebracht</p><ul><li><p>cellen groeien een eerste keer buiten organisme in een artificiele omgeving</p></li><li><p>meestal samenstelling van heterogene populatie van cellen</p></li><li><p>voor onderzoek heterogeen niet altijd handig</p><ul><li><p>gebruik maken van selectieve groeimedia (bepaald celtype)</p></li><li><p>opzuiveringsprocessen uitvoeren</p></li><li><p>krijgt dan homogene cultuur</p></li></ul></li></ul><p></p>
7
New cards

voor en nadelen primaire celcultuur

voordelen:

  • laten experimenten toe op humane weefsels die in vivo niet kunnen gebeuren

  • minder etische bezwaren (minder proefdiergebruik)

  • goed benaderd model voor in vivo

  • geven meer relevante resultaten

  • kosten minder dan onderhouden en kweken van proefdieren


nadelen:

  • groeien trager en hebben beperkt groeipottentieel zelfs bij ideale omstandigheden, verouderen en sterven af

  • verschillende donoren geven verschillende respons op pro-inflammatoire cytokines

  • metabool regulatorisch mechanisme vergelijkbaar met in vivo is afwezig

  • sommige kunnen niet in cultuur gebracht worden/sterven direct af

  • karakteristieken van primaire cellen kunnen veranderen bij subcultivering wnr optimale kweekcondities niet behouden

  • hoge kosten voor isoleren, opzuiveren en kweken (wel vaak minder dan proefdieren)


8
New cards

organotypische cultuur

  • co-cultuur van verschillende types cellen


<ul><li><p>co-cultuur van verschillende types cellen</p></li></ul><p></p>
9
New cards

celstam

= subpopulatie van een cellijn waarbij een selectie gemaakt is voor bepaalde eigenschappen van de cellijn (functionele karakteristieken of merkers)

10
New cards

weefselcultuur

= het in cultuur brengen van intacte weefsels

11
New cards

celcultuur

= het cultiveren van losse cellen die niet langer deel uitmaken van een weefsel (gelijkaardige technieken als weefcelcultuur)

12
New cards

biopt

= wegnemen van weefsel/enkele cellen van het lichaam om in het laboratorium te onderzoeken

13
New cards

100% confluentie

= wnr beschikbare opp helemaal is ingenomen door de cellen, hierdoor zal de groei afnemen en uiteindelijk stoopen

14
New cards

subcultuur

= dient om de gecultiveerde cellen in de groeifase te houden , neemt een deel van de cellen en in een recipiënt met verse nutriënten plaatst

→ dit proces = splitsen/subcultiveren

15
New cards

cellijn

= wnr een primaire cultuur eerste keer splitst


16
New cards

passagenumer/getal

  • elke nieuwe splitsing krijgt ander getal

  • dit duid het aantal subculturen vanuit de primaire cultuur aan


<ul><li><p>elke nieuwe splitsing krijgt ander getal</p></li><li><p>dit duid het aantal subculturen vanuit de primaire cultuur aan</p></li></ul><p></p>
17
New cards

continue cellijnen

  • = established cellijn

  • kan ongelimiteerd splitsen

  • zijn het in vitro equivalent aan in vivo tumorcellen

  • kan uit nrmle cellijn ontstaan

    • spontaan (mutatie)

    • chemisch

    • viraal (retrovirussen die oncogenen tot expressie brengen)

  • groeien vaak sneller en bestand tegen hogere densiteit (veel eigenschappen van in vivo verdwijnen)


18
New cards

nrmle cellen VS getransformeerde cellen

nrmle cellen:

  • sterfelijk (Hayflick limit)

  • diploide chromosoomaantal

  • niet carcinogeen (kankerverwekkend)

  • afhankelijk van ankerplaats

  • groei afhankelijk van celdensiteit en contactinhibitie

  • vertonen veranderde karakteristieken afhankelijk van pasagenumer


getransformeerde cellen:

  • genetisch onstabiel

  • vertonen veranderede groeikarkteristieken

    • verminderde afhankelijkheid groeifactoren

    • versnelde celdeling

    • verminderde ankerplaats afhankelijkheid (verhoogde mogelijkheid tot groei in suspensie/agar)

    • minder onderhevig aan contactinhibitie en celdensiteit


<p><strong>nrmle cellen</strong>:</p><ul><li><p>sterfelijk (Hayflick limit)</p></li><li><p>diploide chromosoomaantal</p></li><li><p>niet carcinogeen (kankerverwekkend)</p></li><li><p>afhankelijk van ankerplaats</p></li><li><p>groei afhankelijk van celdensiteit en contactinhibitie</p></li><li><p>vertonen veranderde karakteristieken afhankelijk van pasagenumer</p></li></ul><p></p><p><strong>getransformeerde cellen:</strong></p><ul><li><p>genetisch onstabiel</p></li><li><p>vertonen veranderede groeikarkteristieken</p><ul><li><p>verminderde afhankelijkheid groeifactoren</p></li><li><p>versnelde celdeling</p></li><li><p>verminderde ankerplaats afhankelijkheid (verhoogde mogelijkheid tot groei in suspensie/agar)</p></li><li><p>minder onderhevig aan contactinhibitie en celdensiteit</p></li></ul></li></ul><p></p>
19
New cards

semi-continue cellijnen

= afkomstig van foetale weefsels kunnen beperkt aantal keer in subcultuur gebracht worden (20-50X)

20
New cards

celgroei

  • weizigingen in groeikarakteristieken van cellen kunnen duiden op significant probleem met de cellijn

  • groeicurve sigmoïdaal verloop

  • tijdsverloop afhankelijk van cellijn

  • groeifases

    • lag fase

    • logaritmische fase (logfase/groeifase)

    • statioaire fase

    • vervalfase


<ul><li><p>weizigingen in groeikarakteristieken van cellen kunnen duiden op significant probleem met de cellijn</p></li><li><p>groeicurve sigmoïdaal verloop</p></li><li><p>tijdsverloop afhankelijk van cellijn</p></li><li><p>groeifases</p><ul><li><p>lag fase</p></li><li><p>logaritmische fase (logfase/groeifase)</p></li><li><p>statioaire fase</p></li><li><p>vervalfase</p></li></ul></li></ul><p></p>
21
New cards

lagfase

  • cellen delen niet

  • synthese groefactoren (voorbereiden op delen)

  • cellen wennen aan cultuurcondities

  • lengte fase afhankelijk van verschillende factoren


22
New cards

logfase/groeifase

  • cellen delen

  • exponentiële groei

  • kinetiek afhankelijk van cellijn

  • kan generatietijd bepalen en celulaire functies

s

23
New cards

stationaire fase

  • confluentie neemt toe

  • celgroei neemt af (minder voedingsstoffen, veel afvalstoffen en contactinhibitie)

  • cellen nog metabool actief


24
New cards

vervalfase

  • celsterfte is groter dan celgroei

  • afname levende celaantal

  • natuurlijk proces door appoptose/necrose


25
New cards

aderhente culturen

  • = cellen hechten zich aan elkaar of aan de omgeving vast

  • afhankelijk van een ankerplaats om te prolifereren

  • vast substraat nodig

  • monolaag

    • groeien via aanhechting aan een vast substraat in 1 laag


<ul><li><p>= cellen hechten zich aan elkaar of aan de omgeving vast</p></li><li><p>afhankelijk van een ankerplaats om te prolifereren</p></li><li><p>vast substraat nodig</p></li><li><p>monolaag</p><ul><li><p>groeien via aanhechting aan een vast substraat in 1 laag</p></li></ul></li></ul><p></p>
26
New cards

celculturen in suspensie

  • groeien als vloeibare schudcultuur of in semi-vast substraat (agar)


27
New cards

cel-cel interacties

  • gebeurd door verschillende juncties (verbindingen tussen cellen)

    • tight junction

    • adheren junction

    • gap junction

    • desmosomen

  • transmembraniaire eiwitten spelen belangrijke rol

  • vooral door adherine gedaan


<ul><li><p>gebeurd door verschillende juncties (verbindingen tussen cellen)</p><ul><li><p>tight junction</p></li><li><p>adheren junction</p></li><li><p>gap junction</p></li><li><p>desmosomen</p></li></ul></li><li><p>transmembraniaire eiwitten spelen belangrijke rol</p></li><li><p>vooral door adherine gedaan</p></li></ul><p></p>
28
New cards

cel-substraat interactie

  • ECM (= cel-extracelulaire matrix interacties)

  • opgebouwd uit vezels

    • verantwoordelijk voor structurele eigenschappen

  • opgebouwd uit grondsubstandtie

  • vormt substraat voor binding en vasthouden van oplosbare eiwitten

  • substraat bootst extracellulaire matrix na in vitro

  • vooral door integrines gedaan


29
New cards

morfologie dierlijke cellen

  • bindweefsel

  • epitheelweefsel

  • spierweefsel

  • neuronen

  • bloed en lymfen


30
New cards

bindweefsel

  • = fibroblasten (kraagbeen)

  • langwerpig bi/multipolair

  • in adherente culturen

  • matrix van colageen


<ul><li><p>= fibroblasten (kraagbeen)</p></li><li><p>langwerpig bi/multipolair</p></li><li><p>in adherente culturen</p></li><li><p>matrix van colageen</p></li></ul><p></p>
31
New cards

epitheelweefsel

  • polygonale cellen

  • regelmatige structuur

  • monolaag vastgehecht aan substraat


<ul><li><p>polygonale cellen</p></li><li><p>regelmatige structuur</p></li><li><p>monolaag vastgehecht aan substraat</p></li></ul><p></p>
32
New cards

spierweefsel

  • precursorcellen/ myoblasten

  • kunnen differentiëren nr multinucleate myotubes

  • bevatten actine en myosine

  • glad en dwarsgestreept spierweefsel


<ul><li><p>precursorcellen/ myoblasten</p></li><li><p>kunnen differentiëren nr multinucleate myotubes</p></li><li><p>bevatten actine en myosine</p></li><li><p>glad en dwarsgestreept spierweefsel</p></li></ul><p></p>
33
New cards

neuronen

  • aan/afwezigheid axon

  • verschillende vormen

  • dendritische vertakinen


<ul><li><p>aan/afwezigheid axon</p></li><li><p>verschillende vormen</p></li><li><p>dendritische vertakinen</p></li></ul><p></p>
34
New cards

bloed en lymfe

  • verschillende celtypes groeien in suspensie

  • lymfoblasten kunnen nog diferentiëren


<ul><li><p>verschillende celtypes groeien in suspensie</p></li><li><p>lymfoblasten kunnen nog diferentiëren</p></li></ul><p></p>