1/33
Looks like no tags are added yet.
types celculturen
orgaancultuur
explantcultuur
celcultuur/dissociatiecultuur
organotypische cultuur
orgaancultuur
weefsel met intacte structuur
cellen kunnen niet meer delen, eventueel nog diferentieren
resultaat dicht bij reële in vivo situatie
beperkt houdbaar, telkens nieuw weefsel nodig
veel variabiliteit in de resultaten want beginomstandigheden niet identiek

explantcultuur
weefselcellen migreren voor uitgroei
typisch voor plantaardige cellen (eventueel ook dierlijke)
beperct houdbaar
minder representatief voor in vivo situatie
beter manipuleerbaar

progenitorcellen
= progenitorcellen zijn voorlopercellen die al gedeeltelijk gespecialiseerd zijn en zich verder kunnen ontwikkelen tot bepaalde gespecialiseerde cellen.
dissociatiecultuur/celcultuur
gedesintegreerde weefselcellen, cellen vormen monolaag/suspensie
rechtstreeks van biopt/via tussenstap van explantcultuur

primaire cultuur
= de eerste keer dat cellen vanuit in vivo omgeving nr in vitri setting worden gebracht
cellen groeien een eerste keer buiten organisme in een artificiele omgeving
meestal samenstelling van heterogene populatie van cellen
voor onderzoek heterogeen niet altijd handig
gebruik maken van selectieve groeimedia (bepaald celtype)
opzuiveringsprocessen uitvoeren
krijgt dan homogene cultuur

voor en nadelen primaire celcultuur
voordelen:
laten experimenten toe op humane weefsels die in vivo niet kunnen gebeuren
minder etische bezwaren (minder proefdiergebruik)
goed benaderd model voor in vivo
geven meer relevante resultaten
kosten minder dan onderhouden en kweken van proefdieren
nadelen:
groeien trager en hebben beperkt groeipottentieel zelfs bij ideale omstandigheden, verouderen en sterven af
verschillende donoren geven verschillende respons op pro-inflammatoire cytokines
metabool regulatorisch mechanisme vergelijkbaar met in vivo is afwezig
sommige kunnen niet in cultuur gebracht worden/sterven direct af
karakteristieken van primaire cellen kunnen veranderen bij subcultivering wnr optimale kweekcondities niet behouden
hoge kosten voor isoleren, opzuiveren en kweken (wel vaak minder dan proefdieren)
organotypische cultuur
co-cultuur van verschillende types cellen

celstam
= subpopulatie van een cellijn waarbij een selectie gemaakt is voor bepaalde eigenschappen van de cellijn (functionele karakteristieken of merkers)
weefselcultuur
= het in cultuur brengen van intacte weefsels
celcultuur
= het cultiveren van losse cellen die niet langer deel uitmaken van een weefsel (gelijkaardige technieken als weefcelcultuur)
biopt
= wegnemen van weefsel/enkele cellen van het lichaam om in het laboratorium te onderzoeken
100% confluentie
= wnr beschikbare opp helemaal is ingenomen door de cellen, hierdoor zal de groei afnemen en uiteindelijk stoopen
subcultuur
= dient om de gecultiveerde cellen in de groeifase te houden , neemt een deel van de cellen en in een recipiënt met verse nutriënten plaatst
→ dit proces = splitsen/subcultiveren
cellijn
= wnr een primaire cultuur eerste keer splitst
passagenumer/getal
elke nieuwe splitsing krijgt ander getal
dit duid het aantal subculturen vanuit de primaire cultuur aan

continue cellijnen
= established cellijn
kan ongelimiteerd splitsen
zijn het in vitro equivalent aan in vivo tumorcellen
kan uit nrmle cellijn ontstaan
spontaan (mutatie)
chemisch
viraal (retrovirussen die oncogenen tot expressie brengen)
groeien vaak sneller en bestand tegen hogere densiteit (veel eigenschappen van in vivo verdwijnen)
nrmle cellen VS getransformeerde cellen
nrmle cellen:
sterfelijk (Hayflick limit)
diploide chromosoomaantal
niet carcinogeen (kankerverwekkend)
afhankelijk van ankerplaats
groei afhankelijk van celdensiteit en contactinhibitie
vertonen veranderde karakteristieken afhankelijk van pasagenumer
getransformeerde cellen:
genetisch onstabiel
vertonen veranderede groeikarkteristieken
verminderde afhankelijkheid groeifactoren
versnelde celdeling
verminderde ankerplaats afhankelijkheid (verhoogde mogelijkheid tot groei in suspensie/agar)
minder onderhevig aan contactinhibitie en celdensiteit

semi-continue cellijnen
= afkomstig van foetale weefsels kunnen beperkt aantal keer in subcultuur gebracht worden (20-50X)
celgroei
weizigingen in groeikarakteristieken van cellen kunnen duiden op significant probleem met de cellijn
groeicurve sigmoïdaal verloop
tijdsverloop afhankelijk van cellijn
groeifases
lag fase
logaritmische fase (logfase/groeifase)
statioaire fase
vervalfase

lagfase
cellen delen niet
synthese groefactoren (voorbereiden op delen)
cellen wennen aan cultuurcondities
lengte fase afhankelijk van verschillende factoren
logfase/groeifase
cellen delen
exponentiële groei
kinetiek afhankelijk van cellijn
kan generatietijd bepalen en celulaire functies
s
stationaire fase
confluentie neemt toe
celgroei neemt af (minder voedingsstoffen, veel afvalstoffen en contactinhibitie)
cellen nog metabool actief
vervalfase
celsterfte is groter dan celgroei
afname levende celaantal
natuurlijk proces door appoptose/necrose
aderhente culturen
= cellen hechten zich aan elkaar of aan de omgeving vast
afhankelijk van een ankerplaats om te prolifereren
vast substraat nodig
monolaag
groeien via aanhechting aan een vast substraat in 1 laag

celculturen in suspensie
groeien als vloeibare schudcultuur of in semi-vast substraat (agar)
cel-cel interacties
gebeurd door verschillende juncties (verbindingen tussen cellen)
tight junction
adheren junction
gap junction
desmosomen
transmembraniaire eiwitten spelen belangrijke rol
vooral door adherine gedaan

cel-substraat interactie
ECM (= cel-extracelulaire matrix interacties)
opgebouwd uit vezels
verantwoordelijk voor structurele eigenschappen
opgebouwd uit grondsubstandtie
vormt substraat voor binding en vasthouden van oplosbare eiwitten
substraat bootst extracellulaire matrix na in vitro
vooral door integrines gedaan
morfologie dierlijke cellen
bindweefsel
epitheelweefsel
spierweefsel
neuronen
bloed en lymfen
bindweefsel
= fibroblasten (kraagbeen)
langwerpig bi/multipolair
in adherente culturen
matrix van colageen

epitheelweefsel
polygonale cellen
regelmatige structuur
monolaag vastgehecht aan substraat

spierweefsel
precursorcellen/ myoblasten
kunnen differentiëren nr multinucleate myotubes
bevatten actine en myosine
glad en dwarsgestreept spierweefsel

neuronen
aan/afwezigheid axon
verschillende vormen
dendritische vertakinen

bloed en lymfe
verschillende celtypes groeien in suspensie
lymfoblasten kunnen nog diferentiëren
