Hoofdstuk 2 — Materie, stoffen en aggregatietoestanden

Systeem

Het specifieke deel van de materie of de ruimte dat men kiest om te bestuderen.

Omgeving (buitenwereld)

Alles wat zich buiten het te bestuderen systeem bevindt.

Universum (thermodynamica)

Het geheel gevormd door het systeem en de omgeving samen.

Extensieve eigenschap

Een eigenschap die afhankelijk is van de totale hoeveelheid aanwezige materie, zoals massa of volume.

Intensieve eigenschap

Een eigenschap die onafhankelijk is van de hoeveelheid materie, zoals dichtheid of kookpunt.

Formule voor dichtheid

$$\rho = \frac{m}{V}$$

Homogeen systeem

Een systeem dat overal identieke intensieve eigenschappen vertoont en uit één enkele fase bestaat.

Heterogeen systeem

Een systeem dat bestaat uit twee of meer fasen met onderling verschillende intensieve eigenschappen.

Fase

Een begrensd gebied van een systeem met overal homogene intensieve eigenschappen.

Interfase

Het grensvlak tussen twee verschillende fasen waar de stofeigenschappen sprongsgewijs veranderen.

Mengsel

Een combinatie van meerdere componenten die door middel van fysische scheidingsmethoden van elkaar gescheiden kunnen worden.

Zuivere stof

Een homogeen systeem dat niet met fysische scheidingsmethoden kan worden opgedeeld in fracties met verschillende eigenschappen.

Oplossing

Een homogeen mengsel van twee of meer stoffen in één enkele vloeibare, vaste of gasvormige fase.

Filtratie

Een scheidingsmethode die berust op een verschil in aggregatietoestand tussen de te scheiden stoffen.

Decantatie

Een scheidingsmethode gebaseerd op het afgieten van niet-mengbare fasen met een onderling dichtheidsverschil.

Destillatie

Een scheidingsmethode gebaseerd op een verschil in kookpunt tussen de aanwezige componenten.

Extractie

Een scheidingsmethode gebaseerd op een verschil in oplosbaarheid van stoffen in een specifiek extractiemiddel.

Chromatografie

Een scheidingsmethode gebaseerd op verschillen in interactie, zoals oplosbaarheid, molecuulgrootte of lading, tussen een mobiele en stationaire fase.

Gefractioneerde kristallisatie

Een scheidingsmethode gebaseerd op een verschil in smeltpunt of temperatuurafhankelijke oplosbaarheid.

Chemische verbinding

Een zuivere stof bestaande uit meerdere atoomsoorten die via chemische reacties kan worden ontleed in eenvoudiger stoffen.

Enkelvoudige stof

Een zuivere stof opgebouwd uit atomen van slechts één chemisch element, die niet verder chemisch ontleed kan worden.

Allotropie

Het verschijnsel waarbij één en hetzelfde element voorkomt in verschillende moleculaire of kristallijne verschijningsvormen, zoals diamant en grafiet.

Polymorfie

Het verschijnsel waarbij een bepaalde chemische verbinding in meerdere verschillende kristalstructuren kan voorkomen.

Aggregatietoestand

De macroscopische verschijningsvorm van een stof (vast, vloeibaar of gasvormig), bepaald door de thermische beweging en interacties van de deeltjes.