arabowie rozdz 9-11 (niedokonczone) zajęcia 4 u dr gawrona ratuj się kto może

Qr

Recytacja

Dżibril

Anioł zwracający się do mahometa w imię swojego pana który stworzył recytuj

Lara

Recytuj

Qur’dn

Koran po arabsku

Kitab/kitab allah

Księga/księga boga

Al-Furkan

Oddzielenie

Obiawienia słusznego od nieprawdziwego

Zikr

Zikr hakim

Napomnienie

Mądre napomnienie

Kaul

Słowo

Kalam

Mowa

Al-hadi

Prowadząca

Al-kajjim

Cenna

Th. Nólde-’tu

Niemiecki islamista, który złożył i zebrał tekst koraniczny

Tauhid

Muzułmański monoteizm

Sura

Objawienie

Objawienia koranu w mekce ile jakie lata

86 obj 610-622

Objawieniq koranu w medynie ile obj lata

28 obj 622-632

Gmina którą założył mahomet

Umma

Kierunek Al-Kaby

Kierunek modlitw ustanowiony w medynie

Czemu mahomet nie dbał o spisanie jego prawd

1-był niepiśmienny

2- brak tradycji spisywania tekstów wśród arabów

Impuls do spisania koranu

Umieranie towarzyszy proroka, obawa o zapomnienie tekstu objawień

Abu bakr

Kalif przed umarem

Umar

Kalif po abu Bakrze

Zajd ibn Sabit

Sekretarz Mahometa

Zlecono mu spisanie koranu (abu bakr i umar mu zlecili) po bitwie w Al Jamanie

Mushaf

Powstaly za życia umar i abu bakra zbiór ksiąg, zapisów fragmentaryczne przekazy

Tekst mniejszy od prawdziwego koranu

Kto strzegł mushafu w odpowiedniej kolejnosci?

1- Abu Bakr

2- Umar

3- córka umara, Hafsa

Koran Usmana

Powstał w 644 jak usman został Kalifem

Próba ujednolicenia

Uznano za wersję obowiązującą

Komisja + zajd ibn sabit przy spisywaniu

Sukces komisji koranu Usmana

Uzyskanie zgody społecznej na stworzenie tekstu i uznanie za prawdziwy

Gdzie usman wysłał nową wersje swojego koranu

Damaszek

Mekka

Al-Kufa

Al-Basra

Rękopis Samarkandzki

Rzekoma wlasnosc usmana, miał ją czytać w momencie śmierci, prawdopodobnie rękopis dużo późniejszy

O co mieli problem do usmana szyici w jego koranie

Że usunął fragmenty mówiące o tym że prawo do kalifatu miał ali, zięć mahometa

Sura dwa światła

Miała wychwalać Alego, zięcia Mohameta

Abrogacje

Uchylenie pewnych przepisów w świętej księdze, stosowanie takich, których w niej nie ma zgodnie z koncepcją że spisany koran jest niepełny

Sura otwierająca(al Fathid)

Al Fathid

Aj aja

Znak znaki

Ajat ajatollah ajat allah

Znak boga

Dżuz

Podział koranu na części ok.30 jedna część na jeden dzień miesiąca przez co łatwiej się uczyć go recytować

Dżuz to dwie partie ( hizb )

Hizb = 4 ćwiartki (rub)

Al-fawatih

Litery otwierające ich znaczenie zna tylko bóg

Tajemnicze litery na początku pierwszych 29 sur

Niektóre stały się imionami

Taha czy Jasin

Abu al-Aswad ad du’ali

Z al-Basry

Twórca gramatyki arabskiej

W zależności czy należy do sunnitów czy szyitów - ta grupa ma prestiż za posiadanie tak wyvitnego uczonego

Al chalil Ibn Ahmad

Twórca znaków diakrytycznych

• Pozwalały odróżnić od siebie litery

At tabari

Ojciec egzegzy koranu

X wiek

Księga gromadząca objaśnienia dotyczące egzegzy koranu.

Sahaba

Towarzysz proroka

Tabi’uri

Następca towarzysza proroka

Tabi’u at tabi’m

Następcy następcow towarzyszy proroka

Urn ar riwaja

Nauka o przekazywaniu hadisów

Teoria K.Yollersa

Wraz z opracowaniem tekstu koranicznego stworzono normę standardowego języka arabskiego

Kira ‘at ibn Mudżahid

7 stylów recytacji koranu

Tilawa

Recytacja koraniczna

O co w kontekście modlitwy spierali się sunnici i szyici

O to czy nalezy umyc nogi czy przetrzec obuwie przed modlitwą

Odmiany recytacji koranu

Tartin. Hadżwid. Hard

Czemu każdy muzułmanin zna al Fatihę

Bo to sura otwierająca

Szepcze się mu ją do ucha w chwili narodzin

Zawiera ją 5 codziennych modlitw

Kim jest Hafiz

Osoba która zna cały koran na pamięć

Talizmany

Fragmenty koranu noszone na skrawkaxh papieru wierzono że mają magiczną moc

Teoria idżazu

Koran jest jedyną księgą objawioną, ma idealną formę nadaną przez boga

Fasahd

Szczególna elokwencja języka arabskiego

Achbar al gajb

Świat boski, pozadoczesny

Spór mutazylitów a tradycjonalistów co do natury koranu

Mutazylici: koran stworzony przez Boga

Tradycjonaliści: Koran jest odwieczny jak sam bóg, zatem nie został przez niegi stworzony

At- Tabari( osoba )

Ojciec egzegzy koranu

Autor księgi gromadzącej objaśnienia dotyczące egzegzy koranu

Hadisy

Opowieści o życiu i działalności mahometa

Sunna

Po arabsku “droga” , Tradycja proroka złożona z hadisów

2 z czterech źródeł prawa islamu ważniejszy od niej tylko koran

Prawo islamu

SZARFAT

Sanad lub isnad

Pierwsza część hadisu “podpora”

Matn

Druga część Hadisu

“Grzbiet” opowieść o mahomecie

Istotne źródła prawa

Al- Muwatta (“Udeptana ścieżka”) = Malik ibn Anas

-Tabakat (“klasy”) ibns Sad

Jak odwoływano się początkowo do hadisów

Jak do precedensów

Reforma Prawnika Asz-Szafi’iego

“Należy uznać tylko te przepisy które opierają się na autorytecie Proroka. Wszystkie inne są drugorzędne”

Nikt tego nie podważył i stąd ujednolicono prawo muzułmańskie

Tradycjonalista

Muhaddis gromadził oraz badał hadisy analizował treść

Kalam

Teologia spekulatywna

Fakih

Człowiek rozstrzygający kwestie prawnicze i teologiczne

Mutakallim

Człowiek zajmujący się zagadnieniami wolnej woli i Boskiej wszechmocy

Chatib

Kaznodzieja

Charydżyci

Najpierw próbowali przekonać przeciwników argumentacją, potem walka zbrojna

Idżtihad

Czynne tworzenie prawa

Prawnik zagląda do Koranu lub Sunny

Jeśli nie znajduje tam rozwiązania to używa analogii (kijaś) lub drugorzędnych zasad jak istihsan (wybór równie dobrego rozstrzygnięcia) i istislah ( interes publiczny )

Kijaś( proces tworzenia prawa )

Analogia

Istihsan

Wybór równie dobrego rozwiązania

Istislah

Interes publiczny

Idżma ( konsens )

Kryterium oceniania skutków idżtihadu

(Procesu tworzenia prawa)

Szari’at

Prawo tworzone przez uczonych na ich prywatny użytek dopiero potem przejęte przez społeczność muzułmańską

Fikh

Nauka prawa , w której zawarto zasady islamu

Urn

“Wiedza” określenie na teologię

Kalam

Teologia spekulatywna

Chatib

Kaznodzieja

Kadich

Sędzia

Hakam

Arbiter

Mutakallim

Sunnici

Ludzie tradycji i przodków

Kalif

Następca mahometa

Kurajszyci

Wpływowe arabskie plemię kupieckie z okolic mekki

Fikh

Nauka prawa

Urn

Teologia “wiedza”

“Traktat rozstrzygający”

Ibn Ruszd ( Fasl al-Makal)

Omawial granice ludzkiego poznania dowody na istnienie boga

Szar

Kompleks zagadnień

Droga określająca postępowanie muzułmanów

Mutakallim - zajmowali się zagadnieniami wolnej woli, boskiej wszechmocy i sprawami pośrednio majacymi wplyw na zycie muzulmanow

Kalam

Doslownie mowa / teologia spekulatywna rozumowa kontrowersji

Czasem kojarzone z antyczną dialektyką

(Argumentacją)

Ibn al-mukaffa co zrobil

“List o otoczeniu kalifa”

(Ar-risala fi as-sahaba)

Rada by przygotowac żołnierzy do walki ideologicznej

Al-idżi (z idżu koło szirazu) co sądzi o kalam

Nauka udowadniająca dogmaty (aka’id)

Przytaczająca argumenty

Usuwająca wątpliwości

R.M Frank

Odwołał się do adadżia tomasza z akwinu

Kalam jak universalis consideratio de veritae

Spekulatywna nauka i jako taki miał na celu rozumienie ": Prawdę

Prawda alhakk

Prawda z odcieniem poprawności/ słudzności

Teologia a kalam

Teologia - szersze pojęcie obejmuje wszystkie metody badawcze

Kalam - odmiana teologii z metodami dysputy dialektycznej i logiki