Hawliau Menywod yn Afghanistan

Cardiau fflach geirfaol yn cwmpasu hanes a deddfwriaeth hawliau menywod yn Afghanistan yn seiliedig ar y trawsgrifiad.

Amnsety International

Sefydliad sy'n dibynnu ar ymchwil anibynnol ac yn gwrthod ariannu gan y llywodraeth.

System "purdah"

Rheolau llym oedd yn cadw menywod ar wahân ac yn mynnu gorchuddio, a stopiwyd gan Afghanistan yn 1950.

Cyfansoddiad 1964

Cyfansoddiad a grewyd gan Mohammed Nadir Shah a Mohammed Zahir Shah a oedd yn ffocysu ar hawliau menywod.

Mohammed Daoud Khan

Arweinydd a ddaeth i mewn i reolaeth yn 1973 ac a collodd ffocws ar hawliau menywod.

Yr Oes Comiwnyddol (1978 – 1992)

Cyfnod lle gwelwyd gwelliant yn hawliau addysg a gwaith i fenywod, er bod troseddau yn dal i ddigwydd yn y bywyd pob dydd.

Oes Mujaedeen (1992 a 1996)

Cyfnod ar ôl y frwydr gartref lle collodd menywod yr hawl i addysg a gwaith, a lle daeth reolau i wisgo burqas gan beidio gallu gadael y tŷ heb ddyn.

Dileu Trais yn Erbyn Menywod (DTEM)

Deddf newydd a ddaeth i mewn rhwng 2005 a 2009 sy'n creu rhai ffurfiau o ddioddefiadau domestig yn erbyn y gyfraith.

Cynllun Gweithredu Cenedlaethol ar gyfer Menywod Affganistan (CGCMA)

Cynllun a ddaeth i mewn yn 2013 sy'n caniatau mwy o bethau i fenywod a merched yn Afghanistan.

Cenedl Unedig Menywod Afghanistan

Sefydliad sy'n casglu data'n ofalus, yn gweithio'n agored gyda chyrff rhyngwladol, ac sy'n diduedd.

Deddf 12

Deddf o 2026 sy'n dileu cydraddoldeb cyfreithiol rhwng dynion a menywod, yn rhoi awdurdod cyfreithiol i'r gŵr dros ei wraig, ac sy'n gwneud dim ond trais sy'n achosi anafiadau difrifol, gweladwy yn drosedd.

Deddf 18

Deddf o 2026 sy'n gwneud ysgaru bron yn amhosibl i fenywod, yn caniatáu i ddynion ysgaru'n unochrog, ac yn caniatáu priodas plant yn ymarferol.

Meryl Streep

Siaradwraig yn ddigwyddiad ar yr ochr yn pencadlys Cenedl Unedig yn 2024 a nododd fod gan gath, wiwer, neu aderyn fwy o ryddid neu hawliau na merch neu fenyw yn Kabul heddiw.