Systematyka i Morfologia Roślin oraz Grzybów - Przygotowanie do Egzaminu

Kompleksowy zestaw fiszek w formacie Pytanie i Odpowiedź, opracowany na podstawie transkrypcji wykładów z botaniki i mykologii. Obejmuje tematykę ewolucji roślin lądowych, charakterystyki glonów, morfologii paprotników i mszaków oraz biologii grzybów.

Jak nazywamy liść płonny, a jak liść zarodnionośny u paproci?

Trotofil to liść płonny, natomiast sporofil to liść zarodnionośny.

Czym charakteryzują się miłorzębowe pod względem systematycznym i gatunkowym?

Jest to grupa reliktowa, reprezentowana współcześnie tylko przez jeden gatunek: miłorząb dwuklapowy/japoński (Gingko biloba).

Jaki zestaw cech prawidłowo opisuje rośliny pranagozalążkowe?

Są to rośliny rozmnażające się za pomocą zarodników, wykazujące przyrost wtórny na grubość (drewno wtórne).

U jakich grup roślin występują liście makrofilne?

Liście makrofilne występują u Lignophyta, Euphyllophyta oraz Spermatophyta.

Jaka cecha dotycząca szyszek nie występuje u benetytów z rodzaju Cycadeoidea?

U benetytów z rodzaju Cycadeoidea nie występują osobne strobile męskie i żeńskie.

Jakie cechy Zosterofilofitów wskazują na ich pokrewieństwo z widłakami?

Boczne umieszczenie zarodni, budowa anatomiczna pędów (wiązka egzarchiczna) oraz pokrycie łodyg kolczastymi wyrostkami, z których powstały liście mikrofilne.

Jakie stadium życiowe jest dominujące u większości gromad grzybów właściwych?

Stadium haploidalne.

Skąd pochodzą chloroplasty u Euglenophyta według teorii serialnej endosymbiozy?

Pochodzą od Chlorophyta.

W jakim typie cyklu życiowego zachodzi mejoza pregamiczna?

W cyklu diplontycznym.

U jakich roślin występują liście mikrofilne?

Liście mikrofilne występują u widłaków.

Czym charakteryzują się rośliny z grupy Lignophyta?

Są to rośliny o intensywnym wtórnym przyroście na grubość.

Dla jakich struktur charakterystyczny jest kompleks łuska nasienna-łuska wspierająca?

Dla żeńskich szyszek iglastych.

Czym definiuje się grupę Polysporangiophyta?

Są to rośliny o rozgałęzionym sporoficie z wieloma zarodniami.

U jakich roślin w pędach występują wyraźne węzły i międzywęźla?

W pędach skrzypowych.

Które paprocie zaliczamy do paproci różnozarodnikowych?

Salvinia i Marsilea.

Dla jakiej grupy charakterystyczny jest liść jednowarstwowy z komórkami wodonośnymi i chlorofilowymi?

Dla Sphagnopsida.

Która grupa widłaków cechuje się zarodnikami zróżnicowanymi na mikro- i makrospory?

Isoetopsida.

Które rodzaje widłaków wykształcają języczek (ligulę)?

Selaginella, Isoetes oraz Leclercqia.

Czym jest słupkek w kwiecie okrytozalążkowych w sensie ewolucyjnym?

Jest przekształconym makrosporofilem (owocolistkiem).

Jakie cechy odróżniają mchy od wątrobowców?

Obecność splątka, zarodnia z wieczkiem, obecność czapeczki (calyptry) oraz dłużej żyjący sporofit.

Jaką cechę dotyczącą kłosów zarodnionośnych wykazuje Huperzia selago?

U Huperzia selago występuje brak kłosów zarodnionośnych.

Które gromady grzybów właściwych grupują najwięcej znanych gatunków?

Ascomycota (ok. $60\%$) i Basidiomycota (ok. $30\%$).

Jaka grupa roślin nagozalążkowych jest uważana za reliktową?

Ginkgopsida.

Co jest uważane za apomorfię dwuliściennych właściwych?

Trójbruzdowe ziarna pyłku.

Kiedy zachodzi kariogamia w cyklu haplodikariotycznym?

Bezpośrednio przed mejozą.

Która gromada glonów posiada dużo cech wspólnych z Cyanophyta?

Glaucophyta.

Co jest najważniejszą synapomorfią Spermatophyta?

Wytwarzanie nasion.

Jak wytwarzane są pędy zarodnionośne i płonne u skrzypu Equisetum arvense?

Wytwarzane są w różnym czasie.

Gdzie u Cryptophyta zlokalizowany jest nukleomorf?

Między błoną chloroplastu a dodatkową ER.

Jaka jest główna różnica między sagowcami a benetytami w budowie strobili?

Strobil benetytów był obupłciowy, a u sagowców jest rozdzielnopłciowy.

Jaki układ elementów w kwiecie okrytozalążkowych jest cechą ewolucyjnie pierwotną?

Skrętoległy układ elementów w kwiecie.

Jaki jest właściwy schemat ewolucyjny prowadzący do powstania zalążka?

Jednakozarodnikowość - różnozarodnikowość - zalążek.

Jaki jest główny trend w ewolucji tracheofitów?

Redukcja gametofitu.

Z jakiego okresu geologicznego znane są najstarsze makrocząstki roślin okrytozalążkowych?

Z dolnej kredy.

Jaka była właściwa kolejność ewolucyjna położenia zarodni u paproci?

Położenie terminalne na pędach, na brzegach liścia, a następnie na dolnej (odosiowej) stronie liścia.

Na czym opiera się podział mchów na orto- i plagiotropowe?

Na sposobie rozgałęzienia pędu i położeniu zarodni.

Czym jest pellikula występująca u Euglenophyta?

To system płytek białkowych nachodzących na siebie helikalnie.

W jakich procesach biorą udział białka nazywane frustulinami?

W inkorporacji silikosomów, z których budowany jest pancerzyk krzemionkowy.

Czym charakteryzuje się klasa Bacillariophyceae pod względem budowy pancerzyka?

Obecnością pancerzyka o ornamentacji pierzastej i obecnością szczeliny.

Która linia ewolucyjna obejmuje Heterokonthophyta?

Straminipila.

Z jaką grupą najbliżej spokrewnione są grzyby lęgniowe (Oomycota)?

Z glonami z gromady Heterokonthophyta.

Jakie komory występują w zalążkach sagowców?

Komora pyłkowa i archegonialna.

Z jakich strzępek zbudowany jest owocnik i grzybnia u Ascomycota?

Owocnik zbudowany jest ze strzępek dikariotycznych i haploidalnych, a grzybnia ze strzępek haploidalnych.

Jak ułożone są tylakoidy w chloroplastach Chlorophyta?

Tworzą grana.

Czym są konceptakle u Fucus vesiculosus?

Są to kuliste struktury wypełnione męskimi lub żeńskimi gametangiami.

U których roślin nagozalążkowych występują długopędy i krótkopędy?

U iglastych i miłorzębowych.

Czym są mastygonemy?

To cienkie, delikatne włókienka (włoski) pokrywające dłuższą wić u wiciowców heterokontycznych.

U jakich glonów występuje ruch metaboliczny?

U przedstawicieli gromady Euglenophyta.

W których gromadach glonów NIE występują formy monadalne?

W Rhodophyta i Cyanophyta.

U jakich roślin występuje osnówka (arillus)?

U rodzaju Taxus.

Jaka gromada obejmuje fagotroficzne organizmy grzybopodobne o diploidalnym stadium wielojądrowym?

Mycetozoa (Myxomycota).

Jakie struktury komórkowe są unikalne dla grzybów podstawkowych?

Parentosomy i dolipory.

U których paproci ściana zarodni jest zbudowana z kilku warstw komórek?

U Ophioglossales.

Na czym polega proces gametangiogamii?

Na łączeniu się całych gametangiów z pominięciem procesu wytwarzania gamet.

Jakie cechy mitochondrialne i biochemiczne charakteryzują grzyby właściwe?

Dyskoidalne kristy mitochondrialne, obecność chityny i glikogenu oraz synteza lizyny szlakiem kwasu aminoadypinowego.

Do jakiej linii ewolucyjnej należą Oomycota?

Straminipila.

Jaka cecha jest charakterystyczna dla rzędu Cladophorales (Chlorophyta)?

Posiadają wielojądrowe komórki tworzące nici.

Wymień przykład polskiej paproci naskalnej.

Asplenium adulterinum.

Jaka jest najmniejsza roślina okrytozalążkowa?

Wolffia arrhiza (lub Wolffia globosa).

Czym jest typ nomenklatoryczny w botanice?

Jest to okaz zielnikowy lub preparat, na podstawie którego dokonano opisu taksonu.

Jakie funkcje pełnią heterocyty u Cyanophyta?

Służą do wiązania azotu cząsteczkowego.

Co jest materiałem zapasowym u ramienic (Charales)?

Skrobia.

Jak nazywa się typ jądra komórkowego u Dinophyta?

Dinokarion.

Który glon posiada największą plechę?

Macrocystis pyrifera (Phaeophyceae).

Czym uwarunkowana jest zdolność ruchu u okrzemek?

Obecnością szczeliny.

Jak nazywamy skupienia o regularnej liczbie komórek u glonów?

Cenobia (np. u Pediastrum).

Jak nazywa się proces porzedzający kariogamię u grzybów?

Plazmogamia.

Czym jest hymenofor u podstawczaków?

To warstwa hymenialna (rodna) owocnika.

Jaki proces płciowy występuje u grzybów podstawkowych?

Somatogamia.

Jakie struktury u workowców są analogiczne do sprzążek u podstawczaków?

Haki.

Czym jest anamorfa u grzybów?

To bezpłciowa postać rozwojowa rozmnażająca się za pomocą zarodników bezpłciowych.

Jakie specyficzne cechy adaptacyjne wykształciły sromotnikowe (Phallales)?

Wykształciły zoochorię - rozprzestrzenianie zarodników przez owady.

Czym jest sklerota?

To struktura zbudowana ze skupiska silnie zbitych strzępek.

Z czego powstaje owoc właściwy?

Z zalążni słupka.

Jak nazywamy zredukowany trzeci rząd liści u wątrobowców liściastych?

Amfigastria (liście brzuszne).