CHAPTER 2 DESIGN THINKING

WHAT IS DESIGN - THIẾT KẾ LÀ GÌ?

Design có thể được dùng dưới 2 hình thức:

1. Noun - Bản thiết kế/đặc tả của 1 đối tượng

2. Verb - hành động/quá trình tạo ra 1 thiết kế trong môi trường nhất định

design as a noun

Bản đặc tả của 1 đối tượng (specification of an object)

• Được tạo ra = 1 chủ thể > đạt được mục tiêu nhất định (agent ==>meet goals)

• Được đặt trong môi trường cụ thể (environment)

• Sử dụng những thành phần cơ bản (các thành phần cơ bản để cấu thành thiết kế) (primitive)

• Đáp ứng những yêu cầu (requirements)

• Chịu những ràng buộc nhất định (constraints)

design as verb - design với tư cách là động từ

Tạo ra thiết kế, trong một môi trường (môi trường có designer operates)

Nhấn mạnh vào quá trình

phân tích context level conceptual model of design (in general)

• Thiết kế 1 hoạt động có chủ đích, được thực hiện bởi 1 chủ thể (agent) ==> tạo ra 1 đối tượng cụ thể = kết hợp nhiều yếu tố đầu vào + đưa ra các quyết định thiết kế

• Chủ thể thực hiện mô hình (agent) - yếu tố định hướng/cung cấp thông tin (inputs) - tiến hành thiết kế (design) - tạo kết quả (output - specification of an object)

Các thành phần chính của mô hình

1. Agent - chủ thể thực hiện

2. Inputs (always avail be4 and might not be always avail be4)

3. Design

4. Specification of an object- bản đặc tả

AGENT - CHỦ THỂ THỰC HIỆN

• cá nhân hoặc nhóm ngưòi trực tiếp thực hiện hoạt động thiết kế

inputs

• Thông tin, định hướng và điều kiện ảnh hưởng đến quá trình thiết kế

• 2 nhánh: always, might not be always available

always avail be4- luôn sẵn có khi quá trình design bắt đầu

• Intentions: ý định hoặc mục đích ban đầu mà người thiết kế muốn hướng tới

• Type of object: xác định loại đối tượng sẽ được thiết kế

• Environment: bối cảnh và môi trường mà đối tượng được thiết kế sẽ tồn tại hoặc hoạt động

might not be availbe4 design

Có thể chưa được xác định đầy đủ trước khi quá trình thiết kế bắt đầu, mà có thể được khám phá hoặc hình thành đầy đủ hơn trong quá trình thực hiện

• Goals - mục tiêu cụ thể mà thiết kế cần đạt được

• Primitives - các thành phần cơ bản ==> xây dựng đối tượng

• Requirements: những yêu cầu/tiêu chí cần đáp ứng

• Constraints: những giới hạn/ràng buộc ảnh hưởng đến khả năng thực hiện thiết kế

specification of an object

• Bản mô tả cụ thể về đối tượng được thiết kế, là kết quả trực tiếp của hoạt động thiết kế do agent thực hiện trong 1 bối cảnh cụ thể

summary về mô hình design as a verb

• Agent thực hiện hoạt động thiết kế

• Agent cần có những intentions và định hướng goals cần đạt

• Quá trình des liên quan đến việc xác định types of object và xem xét environment

• Sử dụng hoặc xem xét các primitives, đáp ứng requirements và tuân thủ constraints

• Quá trình design tạo ra specification of object

what can be designed

• Physical artifacts - sản phẩm vật lý (giản đơn, phức tạp)

• Processes - quy trình gồm nhiều hoạt động được sắp xếp ==> Đạt mục tiêu

• Symbolic systems - hệ thống ký hiệu ==> biểu đạt thông tin

• Symbolic scripts - dạng biểu đạt bằng ký hiệu/văn bản

• Laws, rules, politics - quy định, chính sách

• Human activity systems - hệ thống hoạt động được tổ chức = con người

5 góc nhìn khác nhau về bản chất của design

1. Problem - solving

2. Problem - finding

3. Epistemic

4. Inspiration

5. Growing

problem solving

• Quá trình giải quyết 1 vấn đề đã biết/đã được xác định rõ.

• Thành công của thiết kế được đánh giá dựa trên mức độ giải quyết vấn đề đó

problem finding

• Quá trình khám phá và xác định vấn đề chưa được biết rõ.

• Việc hiểu vấn đề là 1 phần của quá trình thiết kế

epistemic

• Là quá trình học hỏi - thu thập kiến thức qua hoạt động thiết kế

• Khám phá ra những hành động, thử nghiệm để có thể cải thiện tình hình hiện tại

inspiration

• Inspiration ==> design

• Thay vì bắt đầu từ 1 vấn đề cụ thể, thiết kế bắt nguồn từ ý tưởng như: "sẽ tuyệt vời ntn nếu…”

growing

• Quá trình phát triển và cải thiện dần 1 đối tượng

• Mục đích để nó phù hợp hơn với môi trường và mục đích sử dụng

what is the designer

Chủ thể sử dụng kĩ năng của mình để trực tiếp đóng góp vào việc tạo ra 1 thiết kế, họ có những đặc điểm:

• Xây dựng kế hoạch, hình thức, cấu trúc của 1 sản phẩm trước khi nó được tạo ra

• Sử dụng sự sáng tạo, kiến thức, kĩ năng ==> solve probs

• Tạo ra SP có chức năng, thẩm mỹ, hữu ích đối với con người

• Vai trò trực tiếp

• Gắn với hoạt động cụ thể

what is the design thinker

Là người sử dụng quy trình tư duy thiết kế như 1 khuôn khổ ==> giải quyết vấn đề, kể cả những vấn đề không thuộc lĩnh vực truyền thống

Họ cần xác định 2 yếu tố:

• What to build - cần xây dựng điều gì

• Why should it be built - tại sao cần xây dựng điều đó

• Định hướng cần làm gì và tại sao

• Áp dụng vào nhiều loại vấn đề khác nhau

who create design thinking

• Ko xuất hiện đột ngột mà phát triển qua nhiều thập kỷ

• IDEO phổ biến hóa term này = practice design lấy con người làm trung tâm

• Từ 1978, IDEO tập trung vào tìm hiểu nhu cầu thực sự của con người:

• David Kelley, founder of IDEO, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình:Thiết kế dựa trên dự đồng cảm, sáng tạo và hợp tác, thử nghiệm để giải quyết các vấn đề phức tạp. Tư tưởng quan trọng của ông: sự thấu cảm với những ngưòi chúng ta đang thiết kế giải pháp cho họ và nền tảng cốt lõi của DT

ĐỊNH NGHĨA ĐẦY ĐỦ CỦA DESIGN THINKING

Là cách tiếp cận đổi mới sáng tạo lấy con người làm trung tâm, sử dụng các công cụ của hoạt động thiết kế để kết hợp 3 yếu tố:

• human needs - nhu cầu con người (desirability)

• Technological feasibility - Tính khả thi về công nghệ. (feasibility)

• Business requirements – Các yêu cầu kinh doanh. (viability)

2 features của design thinking

• Divergent thinking (phân kỳ): là khả năng tư duy mở rộng, cho phép tạo ra nhiều giải pháp, ý tưởng hoặc hướng đi khác nhau cho cùng một vấn đề

• Integrative thinking (tích hợp): quá trình nhận thức kết hợp các quan điểm/ý tưởng khác nhau để tạo ra giải pháp mới

aspects của design thinking

• human - centered design: tập trung vào việc hiểu con người, nhu cầu, trải nghiệm của người dùng

• creativity and collaboration: sáng tạo và hợp tác

• iterative problem-solving (giải quyết theo quy trình lặp): quá trình design ko nhất thiết diễn ra theo 1 đường thẳng mà có thể xoay vòng (quay lại bước trước đó để điều chỉnh vấn đề, ideas,..)

innovation sweet pot - điểm giao thoa của đổi mới sáng tạo

• desirability

• feasibility

• viability

• responsibility

==> great innovation nằm ở giữa của 4 điểm giao thoa trên

desirability - user

“what makes sense to people and for people?”

• giải pháp có đáp ứng nhu cầu và mong muốn của con người hay không?

• con người có cần và mong muốn giải pháp này không?

feasibility - technology

“what is technically possible within the foreseeable future?”

• điều gì là khả thi về mặt kĩ thuật trong tương lai gần?

• chúng ta có thể thực hiện giải pháp này không?

viability - business

“what is likely to become part of a sustainable business model?”

• điều gì có thể trở thành 1 phần của mô hình kinh doanh bền vững?

• giải pháp có thể duy trì và phát triển bền vững về mặt kinh doanh không?

Design thinking hỗ trợ ntn

Keeping people at the center	Đặt con người vào vị trí trung tâm
Cutting through complexity	Phân tích và tiếp cận các vấn đề phức tạp.
Revealing unmet needs	Khám phá những nhu cầu chưa được đáp ứng.
Creating solutions that last	Tạo ra các giải pháp có tính lâu dài

những hành động Design thinking khuyến khích

• Prototype early and learn fast – Tạo mẫu thử sớm và học hỏi nhanh.

• Explore multiple perspectives – Khám phá nhiều góc nhìn khác nhau.

• Move beyond small improvements – Vượt ra ngoài những cải tiến nhỏ lẻ.

• Collaborate across disciplines – Hợp tác giữa các lĩnh vực chuyên môn.

Design Thinking Is Not Just About Better Ideas

1. Asking better questions – Đặt ra những câu hỏi tốt hơn.

2. Testing assumptions early – Kiểm chứng các giả định từ sớm.

3. Learning through action – Học hỏi thông qua hành động.

MÔ HÌNH DT CỦA IDEO (2011)

1. Inspiration - cảm hứng

2. Ideation - hình thành ý tưởng

3. Implementation - triển khai

Inspiration (IDEO)

• Choose a Design Challenge – Lựa chọn thách thức thiết kế.

• Plan Research Methods – Lập kế hoạch phương pháp nghiên cứu.

• Build Interview Guide – Xây dựng hướng dẫn phỏng vấn.

• Additional Research Methods – Sử dụng các phương pháp nghiên cứu bổ sung.

• Capture Learnings – Ghi nhận những điều đã học được.

IDEATION (IDEO)

• Generate Ideas – Tạo ra các ý tưởng.

• Select Promising Ideas – Lựa chọn những ý tưởng có triển vọng.

• Determine What to Prototype – Xác định nội dung cần tạo MẪU THỬ.

• Make Prototypes – Tạo MẪU THỬ.

• Test & Get Feedback – Thử nghiệm và thu thập phản hồi.

• Integrate Feedback & Iterate – Tích hợp phản hồi và tiếp tục cải tiến.

IMPLEMENTATION (IDEO)

• Understand Target – Hiểu đối tượng mục tiêu.

• Create an Action Plan – Xây dựng kế hoạch hành động.

• Launch Solution – Ra mắt giải pháp.

• Keep Getting Feedback and Iterating – Tiếp tục thu thập phản hồi và cải tiến.

• Scale Towards Impact – Mở rộng quy mô để tạo ra tác động.

MÔ HÌNH DT CỦA LIEDTKA ET AL. (2013)

1. WHAT IS

2. WHAT IF

3. WHAT WOWS

4. WHAT WORKS

WHAT IS

• Hiểu + hám phá thực trạng hiện tại of users or biz

WHAT IF

• khám phá những khả năng, xây dựng giả thuyết, ideate

what wows (điều gì tạo giá trị nổi bật)

• Lựa chọn các phương án bằng cách xác định những giả định có triển vọng nhất.

What works

• kiểm chứng giả định thông qua mẫu thử

MÔ HÌNH DT DOUBLE DIAMOND

1ST DIA: PROBLEM SPACE

2ND DIA: SOLUTION SPACE

1. DISCOVER

2. DEFINE

3. DEVELOP

4. DELIVER

5. 2 NGUYÊN TẮC TƯ DUY

DISCOVER

• Tìm hiểu vấn đề và bối cảnh.

• Thu thập thông tin, nghiên cứu và khám phá nhiều góc nhìn.

• Mở rộng phạm vi tìm hiểu để hiểu rõ vấn đề.

DEFINE

• Phân tích thông tin đã thu thập.

• Xác định và tập trung vào vấn đề cốt lõi cần giải quyết.

DEVELOP

• Mở rộng các khả năng và giải pháp.

• Phát triển, kết hợp và thử nghiệm những ý tưởng khác nhau.

DELIVER

• Thu hẹp lựa chọn để xác định giải pháp phù hợp.

• Hoàn thiện và đưa giải pháp vào thực tiễn.

2 nguyên tắc tư duy

• Divergent thinking – Tư duy phân kỳ: Mở rộng phạm vi tìm hiểu hoặc tạo ra nhiều giải pháp.

• Convergent thinking – Tư duy hội tụ: Thu hẹp lựa chọn, phân tích và xác định hướng đi phù hợp.

MÔ HÌNH DT CỦA Stanford d.school Model

Empathize	Thấu cảm: Tìm hiểu người dùng và trải nghiệm của họ.
2. Define	Xác định: Làm rõ vấn đề và những câu hỏi trọng tâm.
3. Ideate	Hình thành ý tưởng: Động não và tạo ra các giải pháp.
4. Prototype	Tạo nguyên mẫu: Xây dựng các phiên bản thử nghiệm để thể hiện ý tưởng.
5. Test	Kiểm thử: Thử nghiệm ý tưởng và thu thập phản hồi từ người dùng.

MÔ HÌNH 5E

1. Engage	Tương tác với người dùng cuối.
2. Evaluate	Đánh giá dữ liệu đã thu thập.
3. Explore	Khám phá và động não để tạo ra ý tưởng.
4. Expand	Phát triển nguyên mẫu và xây dựng giải pháp.
5. Execute	Kiểm thử và triển khai.

MÔ HÌNH DT Hasso Plattner Institute d.school Model

1. Understand – Tìm hiểu.

2. Observe – Quan sát.

3. Define Point of View – Xác định quan điểm/góc nhìn về vấn đề.

4. Ideate – Hình thành ý tưởng.

5. Prototype – Tạo nguyên mẫu.

6. Test – Kiểm thử.

MÔ HÌNH DT IDEO 2020

1	Frame a Question	Định hình câu hỏi cần giải quyết.
2	Gather Inspiration	Thu thập cảm hứng và thông tin.
3	Synthesize for Action	Tổng hợp thông tin để xác định hướng hành động.
4	Generate Ideas	Tạo ra các ý tưởng.
5	Make Ideas Tangible	Biến ý tưởng thành những hình thức cụ thể.
6	Test to Learn	Thử nghiệm để học hỏi.
7	Share the Story	Chia sẻ câu chuyện và kết quả.