Dynastia Jagiellonów i Jadwiga Andegaweńska – Daty i Wydarzenia

Zestaw fiszek pojęciowych obejmujący panowanie królów z dynastii Jagiellonów oraz Jadwigi Andegaweńskiej, w tym kluczowe daty, przywileje szlacheckie, bitwy, traktaty pokojowe oraz unie polsko-litewskie.

Jadwiga Andegaweńska

Władczyni Polski (*1374, †1399), koronowana na „króla” Polski w latach 1384–1386. W 1386 roku poślubiła Jagiełłę, a w 1997 roku została kanonizowana i uznana za świętą.

Umowa w Krewie (14.08.1385)

Porozumienie polsko-litewskie zakładające chrystianizację Litwy oraz połączenie Polski i Litwy unią personalną.

Władysław Jagiełło

Wielki książę litewski i król Polski w latach 1386–1434 (*1351, †1434). Za jego panowania zapoczątkowano chrystianizację Litwy i zajęto Ruś Halicką (1387).

Bitwa pod Grunwaldem (15.07.1410)

Wielkie zwycięstwo połączonych wojsk polsko-litewsko-ruskich nad Krzyżakami podczas wielkiej wojny z zakonem, rozpoczętej po wybuchu powstania na Żmudzi w 1409 roku.

I pokój toruński (1.02.1411)

Pokój polsko-krzyżacki, na mocy którego Polska odzyskała ziemię dobrzyńską, a Litwa otrzymała Żmudź (do śmierci Jagiełły).

Sobór w Konstancji (1414–1418)

Sobór powszechny, podczas którego odbyła się misja dyplomatyczna polskiej delegacji za panowania Władysława Jagiełły.

Przywilej czerwiński (1422)

Przywilej szlachecki nadany przez króla Władysława Jagiełłę w Czerwińsku.

Przywilej jedlneński (1430)

Przywilej szlachecki nadany przez króla Władysława Jagiełłę w Jedlni (Jedlno).

Władysław Warneńczyk

Król Polski w latach 1434–1444 (*1424, †1444), koronowany na króla Węgier w 1440 roku.

Bitwa pod Warną (10.11.1444)

Starcie wojsk Władysława Warneńczyka z Turkami, zakończone klęską chrześcijan i śmiercią polskiego monarchy.

Kazimierz Jagiellończyk („Ojciec królów”)

Władca Litwy w latach 1440–1492 oraz król Polski w latach 1447–1492 (*1427, †1492). Koronowany na króla Polski w 1447 roku.

Wydarzenia roku 1454 w Polsce

Inkorporacja Prus do Polski, wybuch wojny trzynastoletniej z Krzyżakami oraz nadanie szlachcie przywileju nieszawskiego przez Kazimierza Jagiellończyka.

II pokój toruński (1466)

Traktat kończący wojnę trzynastoletnią, na mocy którego nastąpiło przyłączenie do Polski Prus Królewskich, a państwo zakonne stało się lennem Polski.

Jan Olbracht

Król Polski panujący w latach 1492–1501 (*1459, †1501), koronowany w 1492 roku.

Przywilej piotrkowski (1496)

Przywilej szlachecki nadany przez króla Jana Olbrachta w Piotrkowie.

Wyprawa mołdawska (1497)

Zbrojna wyprawa pod dowództwem króla Jana Olbrachta, zakończona klęską wojsk polskich.

Aleksander Jagiellończyk

Wielki książę litewski od 1492 roku i król Polski w latach 1501–1506 (*1461, †1506). Koronowany na polski tron w 1501 roku.

Przywilej mielnicki (1501)

Przywilej wydany w roku koronacji Aleksandra Jagiellończyka na króla Polski w Mielniku.

Konstytucja Nihil novi (1505)

Ustawa sejmowa za panowania Aleksandra Jagiellończyka, ustanawiająca zasadę: „Bez woli naszej i posłów naszych nic nowego nie może być na nas ustanowione”.

Zygmunt zwany Starym

Wielki książę Litwy i król Polski panujący w latach 1506–1548 (*1467, †1548).

Zjazd w Wiedniu (1515)

Spotkanie dyplomatyczne zakończone cofnięciem przez cesarza Maksymiliana poparcia dla Moskwy, uznaniem praw Polski do lenna Prus oraz zgodą Jagiellonów na przejęcie Czech i Węgier przez Habsburgów po wygaśnięciu dynastii Jagiellonów.

Wojna z Krzyżakami (1519–1521)

Zwycięski dla Polski konflikt zbrojny za panowania Zygmunta Starego, poprzedzający sekularyzację państwa zakonnego.

Hołd pruski (1525)

Uroczyste złożenie hołdu lennego królowi Zygmuntowi Staremu przez Albrechta Hohenzollerna w Krakowie.

Wydarzenia roku 1529 w Koronie

Wcielenie Mazowsza do Korony Królestwa Polskiego oraz elekcja Zygmunta Augusta na króla Polski (vivente rege).

„Wojna kokosza” (1537)

Rokosz szlachty przeciwko Zygmuntowi Staremu zawiązany pod Lwowem, zakończony ustępstwami ze strony króla i senatu.

Zygmunt August

Ostatni jagielloński król Polski panujący w latach 1548–1572 (*1520, †1572). Formalne rządy na Litwie objął w 1544 roku, a koronę polską przejął po śmierci Zygmunta Starego w 1548 roku.

Inkorporacja części Inflant (1561)

Przyłączenie części Inflant do Rzeczypospolitej połączone z sekularyzacją Zakonu Kawalerów Mieczowych.

Siedmioletnia wojna o Inflanty (1563–1570)

Wojna zakończona podpisaniem rozejmu między Polską a Państwem Moskiewskim, która nie rozstrzygnęła ostatecznie przynależności Inflant.

Unia lubelska (1569)

Unia realna Polski i Litwy powołująca Rzeczpospolitą Obojga Narodów: wspólnego władcę (wybieranego w wolnej elekcji), wspólną politykę obronną i zagraniczną, wspólny Sejm walny, unifikację systemów prawnych oraz zachowująca odrębne urzędy, wojsko i języki urzędowe.