Oudheid geschiedenis herkansing

Neolithische revolutie

Uitvinding van de landbouw rond 10000 v.Chr.

Mesopotamië

Gebied tussen de Eufraat en de Tigris ongeveer het huidige Irak

Bronstijd

Periode waarin bronzen werktuigen werden gebruikt

Sumeriërs

Oudste bekende volk van Zuid-Mesopotamië en ontwikkelaars van het spijkerschrift

Akkadiërs

Semitisch volk uit Mesopotamië dat spijkerschrift gebruikte

Sargon

Koning van Akkad en stichter van het eerste wereldrijk in Mesopotamië

Oude Rijk

Eerste bloeiperiode van Egypte met de piramiden van Gizeh

Cheops

Egyptische koning en bouwer van de grootste piramide van Gizeh

Hiërogliefenschrift

Egyptisch schrift met tekens in de vorm van afbeeldingen

Spijkerschrift

Mesopotamisch schrift met spijkervormige tekens

Middenrijk

Tweede bloeiperiode van Egypte met hoofdstad Thebe

Hyksos

Aziatisch volk dat tijdens de tweede tussenperiode over Egypte heerste

Babylonië

Staat rond de stad Babylon in Zuid-Mesopotamië

Hammurabi

Babylonische koning bekend van zijn wetboek

Nieuwe Rijk

Derde bloeiperiode van Egypte en tijd van uitbreiding van het rijk

Farao

Titel van de Egyptische koning

Hatšepsut

Vrouwelijke farao uit de 18e dynastie

Achnaton

Farao die de zonneschijf Aton tot oppergod verhief

Ramses II

Machtige farao van de 19e dynastie en bouwer van Abu Simbel

Zeevolken

Volken die rond 1200 v.Chr. het Nabije Oosten aanvielen

Nieuw-Assyrische Rijk

Periode waarin Assyrië uitgroeide tot grote mogendheid

David

Koning van Israël die Jeruzalem tot hoofdstad maakte

Nebukadnessar II

Sterkste koning van het Nieuw-Babylonische Rijk

Achaemenidische Rijk

Oud-Perzische rijk dat West-Azië beheerste

Cyrus de Grote

Stichter van het Perzische rijk

Darius I

Perzische koning die het rijk organiseerde

Xerxes

Perzische koning die Griekenland binnenviel

Alexander de Grote

Macedonische koning die het Perzische rijk veroverde

Polytheïsme

Religie met meerdere goden

Henotheïsme

Verering van één god terwijl andere goden erkend worden

Monotheïsme

Religie met slechts één god

Marduk

Oppergod van Babylonië

Amon-Ra

Belangrijkste Egyptische oppergod

Osiris

Egyptische god van de onderwereld

Sociale stratificatie

Indeling van mensen in lagen op basis van status en rijkdom

Redistributie-economie

Economie waarbij staat of tempel goederen herverdeelt

Autarkie

Zelfvoorzienendheid

Vazalvorstendom

Ondergeschikt vorstendom binnen een groter rijk

Homerus

Dichter van de Ilias en de Odyssee

Archaïsche periode

Opkomst van de Griekse polis tussen circa 750 en 500 v.Chr.

Polis

Griekse stadstaat

Agora

Marktplein en politieke ontmoetingsplaats van de polis

Democratie

Regering door de burgers

Hoplieten

Zwaarbewapende Griekse voetsoldaten

Falanx

Gevechtsformatie van hoplieten

Tirannie

Staatsvorm waarin een tiran de macht grijpt

Heloten

Onvrije bevolking van Sparta

Solon

Atheense hervormer die schuldslavernij afschafte

Cleisthenes

Staatsman die de basis legde voor de Atheense democratie

Perzische oorlogen

Oorlogen tussen de Grieken en Perzen

Thermopylae

Plaats waar Leonidas vocht tegen de Perzen

Salamis

Zeeslag waarin de Grieken de Perzen versloegen

Pericles

Invloedrijke Atheense leider tijdens de bloeitijd van Athene

Delisch-Attische Zeebond

Bond van Griekse steden onder leiding van Athene

Peloponnesische Oorlog

Oorlog tussen Athene en Sparta

Philippus II

Koning van Macedonië en vader van Alexander de Grote

Socrates

Griekse filosoof en leermeester van Plato

Plato

Filosoof bekend van de ideeënleer

Aristoteles

Filosoof en leerling van Plato

Herodotus

Griekse geschiedschrijver van de Perzische oorlogen

Thucydides

Geschiedschrijver van de Peloponnesische Oorlog

Hellenistische tijd

Periode tussen Alexander de Grote en de Romeinse veroveringen

Diadochenoorlogen

Oorlogen tussen Alexanders opvolgers

Ptolemeïsche Rijk

Hellenistisch rijk in Egypte

Seleucidische Rijk

Groot hellenistisch rijk in Azië

Stoa

Filosofische stroming die de rede centraal stelde

Epicurus

Filosoof die genot als hoogste doel zag

Diaspora

Verstrooiing van Joden buiten Juda

Farizeeën

Joodse religieuze stroming die de Thora en traditie belangrijk vond

Romeinse Republiek

Romeinse staatsvorm zonder koning

Senaat

Vergadering van aanzienlijke Romeinen

Consul

Hoogste Romeinse magistraat

Tribunus plebis

Volkstribuun met vetorecht

Lex Hortensia

Wet die besluiten van de plebejers rechtskracht gaf

Cursus honorum

Ambtelijke loopbaan in Rome

Punische oorlogen

Oorlogen tussen Rome en Carthago

Hannibal

Carthaagse veldheer die de Alpen overstak

Scipio

Romeinse veldheer die Hannibal versloeg

Spartacus

Leider van een grote slavenopstand

Optimates

Conservatieve Romeinse senatoren

Populares

Senatoren die steun zochten bij de volksvergadering

Gaius Marius

Romeins generaal bekend van legerhervormingen

Sulla

Romeins dictator die het oude bestuur wilde herstellen

Pompeius

Succesvolle Romeinse generaal en politicus

Julius Caesar

Generaal en politicus die Gallië veroverde

Octavianus Augustus

Eerste Romeinse keizer

Principaat

Staatsvorm van het Romeinse keizerrijk

Trajanus

Romeinse keizer die het rijk maximaal uitbreidde

Hadrianus

Keizer bekend van bestuurlijke hervormingen

Christendom

Religie gebaseerd op de leer van Jezus Christus

Jezus

Stichter van het christendom

Paulus

Apostel die het christendom verspreidde

Crisis van de derde eeuw

Periode van oorlogen en instabiliteit in het Romeinse rijk

Diocletianus

Keizer die het rijk hervormde

Constantijn de Grote

Keizer die het christendom begunstigde

Constantinopel

Nieuwe hoofdstad van het Romeinse rijk

Volksverhuizing

Migratie van Germaanse volken in de late oudheid

Theodosius I

Keizer die het christendom tot dominante religie maakte

Justinianus

Oost-Romeinse keizer die het Romeinse recht liet vastleggen