1/27
Zestaw pojęć i definicji z zakresu controllingu finansowego i księgowości zarządczej dla roli Finance Analyst, obejmujący zagadnienia accruals, prepayments, P&L, bilansu, cash flow, CAPEX/OPEX oraz procedur AP.
Accrual
Koszt lub przychód dotyczący bieżącego okresu, który nie został jeszcze zafakturowany ani opłacony.
Cel tworzenia accruala
Ujęcie kosztów w okresie, którego dotyczą, niezależnie od momentu otrzymania faktury.
Skutki braku utworzenia accruala
Zaniżenie kosztów, zawyżenie wyniku finansowego oraz obciążenie kolejnego okresu kosztami, których on nie dotyczy.
Szacowanie wartości accruala
Oszacowanie dokonywane na podstawie poprzednich faktur, zapisów umownych, informacji od dostawcy oraz wiedzy biznesowej dotyczącej wykonanej usługi.
Prepayment
Koszt opłacony z góry za przyszły okres (np. opłacenie rocznej licencji w styczniu).
Kwalifikacja bilansowa prepaymentu
Ujęcie jako aktywo, wynikające z prawa firmy do przyszłej korzyści ekonomicznej.
P&L
Raport pokazujący przychody, koszty oraz wynik finansowy za określony okres.
Kluczowe pozycje analityczne w P&L
Przychody, koszty pracownicze, koszty usług zewnętrznych, koszty podróży, amortyzacja oraz wynik operacyjny.
Spadek zysku przy wzroście przychodów
Sytuacja spowodowana przez wzrost kosztów ogółem, niższą marżę, jednorazowe wydatki, wzrost kosztów personelu lub wzrost kosztów usług.
Budget
Plan finansowy przygotowany na początku roku.
Forecast
Aktualna prognoza uwzględniająca nowe informacje, zyskująca większe znaczenie niż budżet, gdy warunki biznesowe ulegną istotnej zmianie.
Variance
Różnica pomiędzy wartościami Actual i Budget, Actual i Forecast lub pomiędzy obecnym oraz poprzednim okresem.
Variance Analysis
Pięcioetapowy proces analizy odchyleń: 1. Sprawdzenie poprawności danych, 2. Identyfikacja największych odchyleń, 3. Poszukiwanie przyczyn, 4. Ocena wpływu, 5. Przygotowanie rekomendacji.
Balance Sheet
Bilans pokazujący aktywa, zobowiązania i kapitał własny przedsiębiorstwa.
Aktywa w bilansie
Pozycje bilansowe obejmujące gotówkę, należności, zapasy, środki trwałe oraz prepayments.
Zobowiązania w bilansie
Pozycje bilansowe obejmujące AP (rozrachunki z dostawcami), accruals, pożyczki oraz inne zobowiązania.
Przyczyny braku płynności przy rentowności
Zjawisko wynikające z opóźnionych płatności od klientów, realizacji dużych inwestycji lub wzrostu zapasów.
Czynniki wpływające na Cash Flow
Sprzedaż, płatności od klientów, płatności do dostawców, inwestycje oraz działalność finansowa.
Working Capital
Środki finansowe potrzebne do finansowania bieżącej działalności operacyjnej.
Wpływ AP na Working Capital
Wydłużenie terminów płatności na rzecz dostawców, co w ujęciu ogólnym poprawia stan kapitału obrotowego.
Wpływ AR na Working Capital
Przyspieszenie spływu należności i poboru opłat od klientów, co bezpośrednio poprawia stan kapitału obrotowego.
CAPEX
Wydatki inwestycyjne tworzące długoterminowe aktywa (np. zakup laptopów).
OPEX
Bieżące koszty operacyjne związane z codzienną działalnością przedsiębiorstwa (np. usługa doradcza).
Month-End Close
Procedura zamknięcia miesiąca obejmująca kalkulację accruals i prepayments, uzgodnienia (reconciliations), analizę kosztów oraz weryfikację kompletności danych.
Kompletność kosztów
Weryfikacja wydatków poprzez przegląd zamówień zakupu (PO), analizę konta GR/IR, analizę niezafakturowanych usług oraz bezpośredni kontakt ze stakeholderami.
Główne ryzyka w obszarze AP
Podwójne płatności (duplicate payments), błędne dane dostawcy w systemie, opóźnienia w płatnościach oraz niekompletne księgowania.
Weryfikacja Duplicate Payment
Identyfikacja zduplikowanych płatności poprzez porównanie: numeru faktury, dostawcy, kwoty oraz daty dokumentu.
Root Cause Analysis
Metodologia poszukiwania pierwotnej, prawdziwej przyczyny problemu zamiast skupiania się na jego objawach (analiza wolumenu, cen, zdarzeń jednorazowych, zmian biznesowych i trendów historycznych).