1/14
Looks like no tags are added yet.
Anorganische verbindingen
Dit zijn stoffen die belangrijk zijn voor het functioneren van een plantencel.
Je moet deze drie kennen:
Stof | Functie |
|---|---|
H₂O (water) | Cellen bestaan voor ongeveer 70% uit water. |
CO₂ (koolstofdioxide) | Grondstof voor de donkerreacties van de fotosynthese. |
O₂ (zuurstof) | Nodig voor de afbraak van voedingsstoffen en het vrijmaken van energie. |
Organische verbindingen
1. Primaire metabolieten
Dit zijn stoffen die noodzakelijk zijn voor de groei en ontwikkeling van een plant.
Je moet de vier groepen kennen:
Sacchariden (suikers en koolhydraten).
Lipiden (vetten).
Proteïnen (eiwitten).
Nucleïnezuren (DNA en RNA).
2. Secundaire metabolieten
Deze stoffen spelen vooral een rol bij de interactie van de plant met haar omgeving.
Je moet de volgende namen kunnen herkennen:
Alkaloïden
Coumarines
Flavonoïden
Polyalkynen
Steroïdale verbindingen
Tanninen
Terpenoïden
Quinones
Vluchtige oliën
Chemische bindingen
Een chemische binding houdt atomen samen.
Je moet drie soorten kennen:
A. Covalente binding
. Ionbinding
C. Metaalbinding
Covalente binding
Atomen delen elektronen met elkaar.
Ze doen dit om een stabielere elektronenconfiguratie (octetstructuur) te verkrijgen.
Het verbreken van covalente bindingen vraagt veel energie.
Voorbeeld: de binding tussen H en O in water (H₂O).


B. Ionbinding
Elektronen worden overgedragen van het ene atoom naar het andere.
Meestal tussen een metaal en een niet-metaal.
Hierdoor ontstaan positieve en negatieve ionen.
Tegengesteld geladen ionen trekken elkaar aan.
Ionverbindingen kunnen dissociëren in een waterig milieu.
Voorbeeld: NaCl (natriumchloride).

Metaalbinding
Bestaat uit een rooster van positieve metaalionen.
Daartussen bevinden zich vrije, beweeglijke elektronen.
Onthouden: metaalbinding = positieve metaalionen met vrije, beweeglijke elektronen ertussen.
Vergelijking die je moet kennen
Binding | Wat gebeurt er? |
|---|---|
Covalent | Elektronen worden gedeeld. |
Ionbinding | Elektronen worden overgedragen. |
Metaalbinding | Vrije, beweeglijke elektronen tussen positieve metaalionen. |
Intermoleculaire krachten
Definitie: interacties tussen moleculen onderling die de moleculen samenhouden.
Let goed op het verschil:
Intramoleculair = binnen een molecuul (chemische binding).
Intermoleculair = tussen verschillende moleculen.
Er zijn verschillende soorten intermoleculaire krachten.
A. London-dispersiekrachten
B. Dipool-dipoolinteracties
C. Waterstofbruggen
D. Hydrofobe interacties
A. London-dispersiekrachten
Ontstaan door tijdelijke dipolen.
Elektronen bewegen voortdurend.
Hierdoor kan de verdeling van elektronen tijdelijk ongelijk worden.
Er ontstaat een tijdelijke positieve en negatieve kant.
Deze tijdelijke dipool kan ook een dipool veroorzaken bij een naburig molecuul.
B. Dipool-dipoolinteracties
Komen voor tussen polaire moleculen.
Een polair molecuul heeft een gedeeltelijk positieve kant (δ+) en een gedeeltelijk negatieve kant (δ−).
De δ+ kant van het ene molecuul trekt de δ− kant van een ander molecuul aan.
London-dispersie en dipool-dipoolinteracties behoren samen tot de van der Waalskrachten, zoals aangegeven op je slide.

Waterstofbruggen
Een waterstofbrug ontstaat wanneer een H-atoom gebonden is aan een klein, sterk elektronegatief atoom.
Voor je leerstof moet je vooral deze atomen herkennen:
F (fluor)
O (zuurstof)
N (stikstof)
Voorbeelden op je slide:
O–H ··· O
N–H ··· N
N–H ··· O
O–H ··· N
F–H ··· F
Belangrijk voor het examen: een waterstofbrug is een intermoleculaire interactie, geen covalente binding.
Hydrofobe interacties
Hydrofoob betekent letterlijk: waterafstotend.
Hydrofobe delen mengen niet graag met water.
Ze groeperen zich samen, weg van het water.
Dit speelt een belangrijke rol bij de vouwing van proteïnen.
Hydrofiele delen bevinden zich liever in contact met water.


Definitie: enzymen zijn biologische katalysatoren.
Je moet drie eigenschappen kennen:
Ze verlagen de activeringsenergie.
Ze versnellen een chemische reactie.
Ze nemen zelf niet deel aan de reactie als verbruikte stof: ze worden niet opgebruikt.
De naam van een enzym eindigt meestal op -ase.
Voorbeelden:
Amylase
Lactase
Lipase
Hoe werkt een enzym?
Volg de stappen:
Het substraat bindt aan het actieve centrum van het enzym.
Er ontstaat een enzym-substraatcomplex.
De reactie vindt plaats.
De producten komen vrij.
Het enzym blijft over en kan opnieuw gebruikt worden

Activeringsenergie
Activeringsenergie is de energie die nodig is om een reactie te laten starten.
Op je grafiek zie je twee curves:
Rode curve: zonder enzym, hogere activeringsenergie.
Blauwe curve: met enzym, lagere activeringsenergie.
Heel belangrijk: het enzym verlaagt de activeringsenergie, maar verandert niet het energieverschil tussen beginstoffen en reactieproducten.