1/95
🧫 Cel → 🧩 Weefsel → ❤️ Orgaan → 🧍 Menselijk lichaam
Wat is een cel?
kleinste bouwsteen van je lichaam
verschillende cellen in het lichaam
spiercellen
botcellen
huidcellen
Opbouw van de cel
Celmembraan→ Cellichaam→ Celkern


Belangrijkste functie van de Celmembraan
Het bschermt de cel
Het laat stoffen naar binnen en buiten

Belangrijkste functie van de Cellichaam/cytoplasma
Vloeistof in de stel
Hier vind veel activiteit plaats

Belangrijkste functie van de celkern
Regelt de activiteiten van de cel
bevat DNA
Opbouw van cellen en weefsels?
cellen vormen weefsels→ weefsels vormen organen→ organen vormen het lichaam

Wat regelt de cel allemaal?
Bevat DNA
Celkern regelt de cel
een cel heeft 46 chromosomen
Wat vervoeren bloedcellen?
Wat doen spiercellen?
zorgen voor beweging
Wat doen zenuwcellen?
Geven signalen door
Wat zijn animale levensverrichtingen?
functies die ervoor zorgen dat cellen kunnen reageren op veranderingen in de omgeving
Wat zijn vegetatieve levensverrichtingen
functies die ervoor zorgen dat voortbestaan mogelijk is
Noem 2 voorbeelden op van animale levensverrichtingen
reageren op prikkels
bewegen
Noem 3 voorbeelden op van vegetatieve levensverrichtingen
groeien
voortplanting
stofwisseling
Hoelang leeft een huidcel ongeveer?
28 dagen
Directe celdeling
Hierbij delen de cellichaam en de celkern zich tegelijkertijd
Indirecte celdeling
Hierbij deelt de celkern zich eerst en daarna pas de de celdeling
2 Vormen van indirecte celdeling
mitose
meiose
Wat er ontstaat erbij Mitose? Waar gebeurt het?
er ontstaat een exacte kopie van de cel en het gebeurt bij de geslachtdelen
Wat gebeurt erbij Meiose?
Hierbij halveert het aantal chromosomen in de cel

Epitheelweefsel
De beschermlaag van de huid en organen

Steunweefsel
Geeft stevigheid

Zenuwweefsel
Geeft signalen door

Spierweefsel
Zorgt voor beweging in het lichaam
Inhoud Epitheelweefsel
beschermende/dekkende functie
dicht op elkaar en weinig celtussenstof
één of meerlagig
hebben verschillende vormen zoals cilindrisch, kubisch en plaveisel

Plaveisel epitheel
platte cellen
éénlagig en meerlagig

Kubisch epiteel
vierkante cellen
eenlagig en meerlagig

Cilindrisch epitheel
hoge cellen
altijd eenlagig
Bedekkend epitheel
beschermt het lichaam tegen schadelijke stoffen van buitenaf
Afscheidend epitheel
scheidt stoffen in of buiten het lichaam af
klierweefsel

Trilhaar epitheel
bijzondere vorm van cilindrisch epitheel
vervoersfunctie
wat is bindweefsel en waaruit bestaat het uit
meeste voorkomende steunweefstel
bindweefselcellen of fibroblasten
bindweefselvezels
celtussenstof
3 bindweefselvezels
collagene vezels - stevigheid
elastische vezels - rekbaarheid
reticuline vezels - verbinding tussen weefsel
functie bindweefsel
steun geven
verbinden
bloedcellen en bloedpaatjes aanmaken
vet opslaan
isoleren
vorm en huidspanning
3 manieren van afscheiden
exocriene klieren
endocriene klieren
endo-excriene klieren
exocriene klieren
het product word afscheiden via een afvoerbuis
komt voor in 3 vormen - zweetklieren- talgklieren - oorspeekelklieren
endocriene klieren
hebben geen afvoerbuis en geven het product af aan het bloed
hormoonklieren
endo-excriene klieren
combinatie klier en hebben 2 functies
produceren een prodct dat via een afvoerbuis afgescheiden wordt
produceren hormonen die aan het bloed afgegeven worden
3 soorten exocriene
welke past bij eccriene
3 soorten exocriene
welke past bij apocriene
3 soorten exocriene
welke past bij holocriene
ander woord voor huid
cutis
latijnse naam voor opperhuid
epidermis
latijnse naam voor lederhuid
demis
latijnse naam voor onderhuid
subcutis
inhoud opperhuid
het is de buitenste laag van de huid en het bestaat uit meerlagig epitheel,
beschermt ons van ziekteverwekkersen schadelijke stoffen
het kan ook stoffen opnemen
bevat geen zenuwen, bloed- lymfevaten of klieren

5 lagen van de opperhuid van binnen naar buiten
basaalcellenlaag
stekelcellenlaag
korrellaag
doorschijnende laag
hoornlaag
verhoorning proces
in de basaalcellenlaag en stekelcellenlaag ontstaan nieuwe cellen
dan worden ze naar boven geduwd
de cellen verliezen hun celkern en worden platter
dit duurt 30 dagen
levende huidcellen veranderen in dode verhoornde cellen
basaal membraan
dit is de laag tussen de opperhuid en lederhuid in
het is een uitwisselingsstation
bloedvaten in de lederhuid geven via het basaal membraan voedingstoffen af aan de cellen in de basaalcellenlaag
de basaalcellenlaag heeft deze voedingsstoffen nodig voor nieuwe celdeling
basaalcellenlaag inhoud
ligt tegen het basaal membraan en lederhuid aan
bestaat uit een eenlagig cilindrisch epitheel
ze zijn verantwoordelijk voor het maken nieuwe huidcellen en zorgen voor pigmentvorming:
bevat snel delende huidcellen→ basaalcellen
vormt pigmentcellen→ melanocyten
de cellen bevatten 70% water
inhoud stekelcellenlaag
bestaat uit meerlagig epitheel en is de dikste laag van de opperhuid, de Stekelcellenlaag vindt bij kinderen (tot 10 jaar) ook celdeling plaats, maar bij volwassenen alleen
na een huidbeschadiging
inhoud korrellaag
bestaat uit meerlagig plaveiselepitheel, hier start het verhoorningsproces en worden de cellen plat en drogen ze uit
de verhoorningsstof in de korrellaag noem je Keratohyaline
inhoud doorschijnende laag
bestaat uit meerlagig plaveiselepitheel, in deze laag verliest de huid zijn celkern en sterft hij af.
de verhoorningsstof Keratohyaline word in deze laag omgezet in de verhoorningsstof EleĂŻdine
EleĂŻdine is een kleurloze stof
inhoud hoornlaag
de huid waar je naar kijkt is de hoornlaag en bestaat uit meerlagig plaveiselepitheel
hier zijn de cellen dus volledig verhoornd en bestaat uit uitgestorven huidcellen
de verhoorningsstof EleĂŻdine wordt hier omgezet in Keratine
je hebt ook een soort cement die de vetachtige stoffen bij elkaar houden, de cellen bevatten in deze huidlaag maar 10% water
welke verhoornigsstof hoort bij deze laag
korrellaag
welke verhoornigsstof hoort bij deze laag
doorschijnende laag
welke verhoornigsstof hoort bij deze laag
hoornlaag
waar uit bestaat de huid barrière
de 3 verhoornde lagen
hoornlaag
doorschijnende laag
korrellaag
functie van de huid barrière
het houd water en schadelijke stoffen tegen
beschermd de onderliggende levende huidlagen
het laat bepaalde stoffen door zoals:
vetten
gassen
straling, UV en infrarood
vitamine die oplosbaar zijn in vet- A→D→E→K
wat zijn fibroblasten
maken collage, elastische en reticuline vezels aan
mestcellen
maken weefselenzymen en hormonen aan
wat zijn histiocysten/ macrofagen
ze vernietigen bacterien en andere ziekteverwekkers
inhoud papillenlaag
het ligt onder de opperhuid en het basale membraan en bestaat uit papillen die de opperhuid binnendringen
hierin zitten bloedvaten die de opperhuid voedingstoffen geeft
bevatten veel receptoren die prikkels opvangen
inhoud netlaag
het is de dikste deel van je huid en het bevat bloed- en lymfevaten
hier liggen ook zweet- en talgklieren
inhoud bloedvaten
ze liggen in de papillenlaag en netlaag
ze zorgen voor zuurstof en voedingsstoffen in de huid en voeren afvalstoffen weg, ook regelen ze de lichaamstemperatuur
inhoud lymfevaten
ze liggen in de papillenlaag en netlaag
ze voeren afvalstoffen af en hebben een belangrijke rol bij het afweersysteem
wat zijn receptoren en wat doen ze
ze ontvangen en geven bepaalde prikkels door, ze liggen aan het einde van de zenuwen
wat zijn zenuwen en wat doen ze
de verschillende receptoren in je lichaam heten tastlichaampjes
wanneer een receptor een prikkel ontvangt, geeft de prikkel het door aan de zenuw
tastlichaampje van Krause
kou
tastlichaampje van Ruffini
warmte
tastlichaampje van Merkel
lichte aanraking/ zachte druk
tastlichaampje van Vater-Pacini
zwaardere druk
tastlichaampje van Meissner
tast
pijnreceptor
pijn
inhoud onderhuid + functies
bestaat voor het grootste deel uit losmazig bindweefsel
vetcellen nemen vet op en bepalen de dikte van de onderhuid
bescherming van de organen
zorgen voor de lichaamsvorming
reservevoorraad voor als je te weinig voeding hebt binnen gekregen
het vormt een isolerende laag
functies van de huid
lichaamsbescherming
warmteregulatie
ontvangen en doorgeven van prikkels
aanmaak vitamine D
stoffen opnemen en afgeven
productie van weefselhormonen
2 beschermingsmechanisme
huidbarriere
zuurmantel
zuurmantel
bestaat uit talf, zweet en stoffen die ontstaan tijdens de verhoorning
de ph waarde van de zuurmantel = 4,5/5,5 zuur
vochtaantrekkend = hygroscopisch
vochtopnemend = hydrofiel

warmte regulatie
normale huid - 36,5/ 37,5 graden
warmte afgifte
via bloed aan de huid
bloedplaatjes verwijden zodat warmte word afgegeven aan de huid
zweetproductie→ onttrekt de warmte aan de huid
warmte vasthouden
bloedvaatjes trekken samen
lichaamshaartjes overeind→ vormt een isolatie laag

aanmaak vitamine D
de huid maakt vitamine D aan onder invloed van UV
ook zorgt het dat je calcium uit je voeding opneemt en dat is belangrijk voor je bot opbouw
resorptie hangt af van
hoornlaag dikte
huid temperatuur
stof structuur
2 verschillende weefselhormonen
acetylcholine
histamine
huidaspecten
huiddikte
huidreliëf
vochtigheidsgraad
huidflora
huidglans
huidspanning
huidskleur
dikte huidlagen
opperhuid: 0,05 en 0,1mm = dunste laag
lederhuid: 0,5 en 3mm
onderhuid: de dikte word bepaald door het vetopname in de vetcellen
huidreliëf
het zijn fijne groefjes, lijntjes en putjes
het is bij iedereen verschillende en dat komt door de leeftijd
het wordt verdeeld in 3 dingen
huidveldjes
structuur van bindweefselvezels in de lederhuid
huidlijsten/cutislijsten
cellen in de lederhuid veroorzaken boogvormige lijntjes
huidporën
openingen van zweet- en talgklieren in de huid
vochtigheidsgraad
NMF= Naturel Moisturizing Factor
dit maakt je huid vochtarmer:
een dikke hoornlaag
te kort aan huidvetten
te kort aan talg in de zuurmantel
vochtrijke huid= gladder en strakker
huidflora
dit zijn huidvriendelijke micro- organisme
bacteriën, schimmels en gisten
vormt een beschermlaag en zorgt voor afweer tegen ziekteverwekkers
verstoorde balans= ongeremde groei→ acne of eczeem
huidspanning
geeft aan hoe strak de huid is
inhoud huidkleur
huidkleur word bepaald door het hoeveel pigment je in je huid hebt
melanine: maakt de huid bruiner
hemoglobine: rood van kleur, kleurt de huid rood
keratine: bepaalt de mate van verhoorning/dikte
veel keratine= doffe huid/ weinig keratine = blosjes
klieren
ondersteunen de huidfuncties en beĂŻnvloeden de conditie van de huid
talgklieren
ze maken een vette beschermende stof aan= talg
de functies zijn:
houd de haren en vet→ soepel
beschermt de huid tegen uitdroging en vochtverlies
helpt mee met de afweer van ziekteverwekkers en is een bestandsdeel van de zuurmantel
de bouw en werking van talgklieren
bouw:
trosvormig
het zijn exocriene klieren
liggen in de lederehuid
werking:
ze slaan grote hoeveelheden vet op
de cel word opgezet tot een vet
zweet klieren
ze produceren 0,75 liter zweet per 24uur
99% van zweet is water en het overige bestaat uit zout en afbraak van de stofwisselingen
de functies zijn:
regelt lichaamstemeratuur
scheidt afvastoffen uit die je produceert
het draagt ook mee aan het afweersysteem
bouw en werking van de zweetklieren
bouw:
zijn buisvormige klieren
is een eenlagig epitheelweefsel
de hoeveelheid zweet wat afgescheiden word is afhankelijk van de grote van de zweetklier
werking:
eccreine zweetklieren: heeft een eigen afvoerbuis die uitkomt aan de opperhuid en werken al vanaf de geboorte, bij de uitscheiding blijft de kliercel behouden
apocriene zweetklieren: gaan pas werken bij de pubertijd en scheiden een deel van de kliercel af