MBK H4 Bewegingsapparaat; pathologie diagnostiek en behandeling

Diagnostiek door dierenarts; processtappen (7)

1. Anamnese; algemene en klachtgerichte vragen; vragen tav uitlokkende factoren; geschiedenis tav behandelingen, ziekten, operaties, medicatie, eerdere problemen

2. Algemene inspectie; houding in rust, spierontwikkeling (spierverlies/atrofie of hypertrofie), zwellingen of abnormale contouren, algemene conditie

3. Bewegingsonderzoek; stap en draf, kreupelheid, afwijkende beweging/paslengte, buigen en draaien, evt gebruikv an hulpmiddelen als video, zachte ondergrond, kreupelheidbeoordelingsschaal

4. Palpatie (aftasten); temperatuursverschillen, pijn, zwelling, vocht, crepitatie, spierspanning, atrofie, gewrichtstabiliteit en beweeglijkheid, bot drukpijn/misvorming

5. functieonderzoek; passieve bewegingen/testen, stabiliteitstesten, buigproeven

6. aanvullend klinisch onderzoek; bijv neurologisch onderzoek of onderzoeken op lymfeknopen ivm mogelijke systemische ziekte

7. conclusie (locatilatie in spier, gewricht, bot of zenuwstelsel) en vervolgstappen (beeldvorming zoals scans, labonderzoek

Beeldvormingstechnieken (4) in volgorde van prijs&techniek

1. Echo(grafie)

2. Rontgen

3. CT scan

4. MRI

Echografie werking toepassing kenmerken kosten

Werking: geluidsgolven (ultrasound) die door weefsels weerkaatst worden, wat wordt omgezet in beeld

Toepassing:

• zachte weefsels (buikorganen)

• hartonderzoek

• vaststellen van dracht

• soms pezen/spieren

Kenmerken:

• pijnloos, geen straling

• resultaat direct zichtbaar

• niet geschikt voor bot of lucht

Kosten: relatief goedkoop

Rontgen werking toepassing kenmerken kosten

Werking: rontgenstraling die door bot wordt tegengehouden, wordt als wit zichtbaar op de foto

Toepassing:

• boten en gewrichten; bruiken, artrose, dysplasie

• hart en longen

• buik: soms maar minder duidelijk als echo

Kenmerken:

• snel en breed inzetbaar

• geeft 2dimensionaal beeld

• beperkt detail bij zachte weefsels

• straling

Kosten: middelmatig

CT scan werking toepassing kenmerken kosten

Werking:geavanceerde vorm van rontgen, 3 dimensionaal

Toepassing:

• botstructuur in detail

• neusholte, schedelafwijkingen

• tumoren en hun uitbreidingen

• soms longen

Kenmerken:

• veel meer detail als rontgen

• snel onderzoek (minuten)

• narcoze/sedatie noodzakelijk

• straling

Kosten: duurder

MRI werking toepassing kenmerken kosten

Werking: gebruikt sterke magnetische velden en radiogolven; meet waterstofatomen ih lichaam, computer maakt een gedetailleerd beeld

Toepassing:

• zachte weefsels, zenuwstelsel en hersenen

• rug- en tussenwervelschijven (hernia’s, zenuwbeknellingen)

• gewrichts- en kraakbeenproblemen

Kenmerken:

• zeer hoge resolutie tav zachte weefsels

• geen straling

• onderzoek duurt langer (30-60min)

• algehele narcose noodzakelijk

Kosten: hoogst

Heupdysplasie; betrokken onderdelen, uitleg, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

Betrokken onderdelen: heupgewricht (bekken, heupkom, dijbeen)

Uitleg: ontwikkelingsstoornis waarbij de kop en kom niet goed in elkaar passen. Deze speling geeft slijtage van kraakbeen en uiteindelijk artrose

Symptomen:

• moeilijk opstaan vooral na rust

• verminderde looplust

• stijfheid/kreupelheid achterpoten

• waggelen/konijnensprong bij rennen

• verminderde spiermassa achterhand

• pijnreactie bij bewegen vd heup

Rasgevoeligheid: grote rasssen zoals duitse herder. labrador, golden retriever

Diagnose: heupmobiliteit testen, rontgenfoto, evt CT-scan

Behandeling: gewichtsbeheersing, bewegingstherapie, pijnstilling,supplementen glucosaminechondroitine, omega-3; evt chirurgisch

Elleboogdysplasie; betrokken onderdelen, uitleg, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

Uitleg: Verzamelnaam van ontwikkelingsstoornissen tav elleboog; afbraak stukje ellepijp, loslating kraakbeen, deel vd ellepijp groeit niet vast;

Betrokken onderdelen: radius, ulna, humerus

Rasgevoeligheid: Berner sennerlabrador, rottweiler

Symptomen:

• stijfheid/kreupelheid voorpoten

• pijnreactie bij buigen/strekken voorpoten

• moeite met springen en/of traplopen

• soms verdikking gewricht zicht-/voelbaar

• vaak beide voorpoten

Diagnose: buigen strekken testen op pijn; rontgen, CT-scan, artroscopie (kijkoperatie waarbij ook verwijdering van fragmenten kan plaatsvinden)

Behandeling

• rust en beweging aanpassen

• pijnbestijding (NSAID’s)

• gewichtsbeheersing

• evt chirurgisch

Kruisbandruptuur; uitleg, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

Uitleg: Geheel/gedeeltelijk scheuren vd voorste kruisband door degeneratie of verkeerde beweging. Scheenbeen schuift ongecontroleerd tov dijbeen

Rasgevoeligheid: veel rassen, vaak middelgroot tot groot

Symptomen:

• plots kreupel op 1 achterpoot

• ontlasting vh been

• positieve schuifladetest; beweging scheenbeen tov dijbeen

• bij chrionisch scheuren: wisselende kreupelheid

• op termijn: secundaire artrose

Diagnose:

schuifladetest; tibial compression test, rontgenfoto, artroscopie of chirurgie

Behandeling:

• conservatief (pijnstilling rust, fysio alleen bij kleine honden/katten)

• chirurgisch

Patellaluxatie; uitleg, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

Uitleg: Knieschijf schiet uit zijn groeve vh dijbeen naar binnen of buiten. (luxatie mediaal of lateraal)

Symptomen:

• hond trekt bij normaal lopen pootje omhoog (huppelen)

• bij luxatie: poot tijdelijk niet belast

• in ernstige gevallen: blijvende afwijkende stand vd achterpoot

• secundair, op termijn: artrose

Rasgevoeligheid:vooral kleine rassen, dwergpincher, chihuauhua) maar ook grotere rassen

Diagnose: palpatie/manipulatie; rontgenfoto; indeling in graden 1-5 van ernst

Behandeling:

• milde gevallen/conservatief: spieropbouw en bewegingstherapie

• chirurgisch: verdieping groeve; verplaatsen aanhechting patellapees; verstevigen weke delen rondom patella

Osteochondrose (OCD); betrokken onderdelen, uitleg, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

Uitleg: groeistoornis vh kraakbeen waarbij een stukje kraakbeen losraakt en een ‘gewrichtsmuis’ vormt welke irritatie en pijn in het gewricht veroorzaakt

Betrokken onderdelen: meestal schouder/elleboog/knie/spronggewricht)

Rasgevoeligheid: Bernen senner, labrador, rottweiler, duitse dog

Symptomen: kreupelhied vooral bij inspanning; stijfheid; pijn bij bewegen gewricht; vaak bij jonge snelgroeiende honden

Diagnose: klinisch: pijnlocatie in gewricht; rontgenfoto’s; CT of MRI (geeft beter beeld van kraakbeen en gewrichtsmuizen); atroscopie (kijkoperatie)

Behandeling conservatief: rust, gewichtscontrole, pijnstilling

Behandeling chirurgisch:atroscopie; oppervlakten gladmaken tbv genezing; in ernstige gevallen kraakbeentransplantatieof implantaten

Artrose (Osteoartritis) betrokken onderdelen, uitleg, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

betrokken onderdelen; alle gewrichten, vooral heup elleboog knie

uitleg; slijtage van het gewrichtskraakbeen, door ouderdom (primair) of secudair door aandoening (bijv HD)

symptomen

• (chronische) pijn

• stijfheid vooral na rust

• verminderde activiteit

• kreupelheid vooral bij kou/vocht

• verminderde bespiering rondom gewricht

rasgevoeligheid: geen, oftewel alle rassen; vaker voorkomend bij overgewicht

diagnose; klinisch (manipulaties/palpatie geeft pijn); rontgenfoto; klinisch is belangrijker als rontgen, soms geen klachten bij flinke afwijking en andersom

behandeling; conservatief

• gewichtsbeheersing (belangrijk!)

• bewegingstherapie; regelmatig en kort wandelen/zwemmen

• pijnstilling

• voedingssupplementen en speciaal dieetvoer

• fysiotherapie, hydrotherapie, lasertherapie

behandeling; chirurgisch, in ernstige gevallen

• gewrichtsvervangende chirurgie

• artrodese (vastzetten gewricht tbv pijnvermindering)

Botbreuken/fracturen; uitleg, symptomen en diagnose/behandeling

symptomen; acute pijn en kreupelheid; zwelling, abnormale stand vh bot; open fractuur

diagnose; klinisch, rontgen, soms ct scan tbv chirurgische planning

behandeling

• (alleen bij kleine stabiele breuken) spalk / gips

• fixatie (pinnen, platen, externe fixateur)

• in gecompliceerder gevallen: amputatie

Spondylose deformans; uitleg, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

betrokken onderdelen

Uitleg; ontstaan van botgroeisels (bruggen) tusse wervels. dit degeneratieve proces maakt de rug stijver

symptomen

• vaak geen duidelijke klachten

• soms stijfhijd/pijn in de rug

• verminderde flexibiliteitin ernstige gevallen neurologische klachten door druk op zenuwen; zwakke achterhand, ataxie (verstoord bewegingspatroon)

rasgevoeligheid: Boxer, Duitse herder

diagnose; klinisch/palpatie, rontgenfoto, neurologisch onderzoek

behandeling;

• symptomatisch; pijnstillingfysio, aangepast bewegen

• chirurgisch (niet gebruikelijk, behalve bij ernstige zenuwcompressie)

Osteosarcoom; uitleg, betrokken onderdelen, symptomen, rasgevoeligheid en diagnose/behandeling

Uitleg; kwaadaardige bottumor, aggressief en vaak uitzaaiend naar longen

Betrokken onderdelen; meestal lange pijpbeenderen

Symptomen;

• zwelling rond pijpbeenderen2, vaak pijnlijk

• progressieve kreupelheid vaak zonder trauma

• later: algemene ziekteverschijnselen (lusteloosheid, vermagering)

Rasgevoeligheid; vooral bij reuzenrassen ivm gewicht en botbelasting

Diagnose: klinischi; rontgen; mbiopt/histologie voor definitieve diagnose, thoraxfoto/CT tbv evt uitzaaingen longen

Behandeling; chirurgie; amputatie aangedane poot; chemo; palliatieve zorg (oa pijnstilling)

Ondersteunende therapieen bij aandoeningen bewegingsstelsel (5)

1. gewichtscontrole (minimaliseren overgewicht)

2. fysiotherapie

3. hydrotherapie

4. voeding en supplementen

5. pijnbestrijding

HD; complementaire (ondersteunende) behandelmogelijkheden

• acupunctuur

• fysio- en hydrotherapie

• voedingssuplementen (glucosamine, chondroitine, omega-3, groenlipmossel)

• lasertherapie (pijnstilling en weefselherstel)

ED; complementaire (ondersteunende) behandelmogelijkheden

• acupunctuur

• massage

• fysiotherapie; versterken voorpoten

• kruidenpreparaten (kurkuma, duivelsklauw)

kruisbandruptuur; complementaire (ondersteunende) behandelmogelijkheden

• fysio (essentieel in revalidatie)

• hydrother; bewegen zonder te belasten

• acupunctuur & lasertherapie (pijbestrijding en herstel)

• homeopathische middelen

Patellalusatie; complementaire (ondersteunende) behandelmogelijkheden

• spierversterkende oefeningen

• fysio- en hydrotherapie (trainen zonder druk op gewricht)

• acupunctuur (pijnbestrijding)

• kruiden, bijv duivelsklauw en wilgenbast (pijnbestrijding)

Osteochondrose; complementaire (ondersteunende) behandelmogelijkheden

(groeistoornis vh kraakbeen waarbij een stukje kraakbeen losraakt)

• voedingsaanpassingen & supplementen zoals collageen en omega 3

• acupunctuur & lasertherapie (pijbestrijding)

• fysio tbv mobiliteit na operatief ingrijpen

• kruiden; kurkuma en gember ter ondersteuning van gewrichtsfunctie

Artrose; complementaire (ondersteunende) behandelmogelijkheden

• acupunctuur (bewezen effectieve pijnbestrijding)

• voedingssuplementen (glucosamine, groenlipmossel, collageen, cbd-olie)

• fysio- en hydrotherapie (verbeteren beweeglijkheid en spierkracht)

• laser/magneetveldtherapie (pijnbestrijding en doorbloeding)

• massage en chiropractie (verbeteren doorbloeding en gewrichtsmobiliteit