thema 5 termen biologie

Ecologie

Wetenschap die de wisselwerking tussen organismen en hun omgeving bestudeert

Levensgemeenschap

Alle organismen die in een bepaald gebied voorkomen

Biotische factoren

Invloeden afkomstig van de levende natuur

Abiotische factoren

Invloeden vanuit de levenloze omgeving

Soortensamenstelling

De verschillende soorten die in een gebied voorkomen

Ecosysteem

Een begrensd gebied waarin een wisselwerking plaatsvindt tussen biotische en abiotische factoren

Habitat

Het leefgebied van een organisme

Microklimaat

Klimaat op specifieke plaatsen binnen een ecosysteem

pH

Zuurgraad

Tolerantie

Vermogen van organismen om schommelingen in een abiotische factor te verdragen

Tolerantiegrens

Uiterste waarde waarbij organismen van een soort kunnen overleven

Beperkende factor

Factor die bepaalt hoeveel organismen in een gebied kunnen overleven

Optimum

Waarde van een abiotische factor die het gunstigst is voor het organisme

Concurrentie

Competitie strijd tussen organismen om de beschikbare bronnen

Niche

De rol die een bepaalde populatie speelt in het geheel van relaties in een ecosysteem

Coöperatie

Samenwerking tussen organismen van dezelfde populatie

Symbiose

Langdurig samenleven van organismen van verschillende soorten

Mutualisme

Vorm van symbiose waarbij beide soorten voordeel hebben

Commensalisme

Vorm van symbiose waarbij slechts een van beide soorten voordeel heeft en de andere soort geen voordeel en geen nadeel heeft

Parasitisme

Vorm van symbiose waarbij één soort voordeel heeft en de andere soort nadeel

Negatieve terugkoppeling

Toename van het resultaat remt het proces (als de populatiedichtheid groter wordt krijgen de factoren die een afname van de populatiedichtheid veroorzaken meer invloed)

Dynamiek

Het schommelen van biotische factoren

Dynamisch evenwicht

De populatiedichtheid schommelt om een evenwichtswaarde

Geboorte

Het ontstaan van organismen door voortplanting

Sterfte

Het overlijden van organismen

Migratie

Verplaatsing van organismen naar een ander gebied

Exoten

Organismen die als gevolg van menselijk handelen terechtkomen in een leefgebied waarin ze van oorsprong niet thuishoren

Groeicurve

Lijn in een diagram die de groei van een populatie weergeeft

Draagkracht

Maximale populatiegrootte van de verschillende populaties die over langere tijd in een ecosysteem kunnen worden gehandhaafd

Vraat

Eten van planten door dieren

Signaalstoffen

Chemische verbindingen die informatie overdragen tussen en binnen organismen

Voedselketen

Weergave van de voedselrelaties in een ecosysteem

Energiestroom

Het overdragen van chemische energie in voedingsstoffen

Voedselweb

Weergave van het geheel van voedselrelaties in een levensgemeenschap

Predatie

Eten van dieren

Trofisch niveau

Schakel in een voedselketen

Producenten

Autotrofe organismen die organische stoffen kunnen produceren uit anorganische stoffen

Assimilatie

Opbouw van organische moleculen uit kleinere anorganische moleculen

Fotosynthese

Het vormen van glucose uit koolstofdioxide en water met behulp van zonlicht

Koolstofassimilatie

Vorming van glucose uit koolstofdioxide en water(stof)

Foto-autotroof

Organismen die fotosynthese gebruiken als energiebron voor de koolstofassimilatie

Chemosynthese

Oxidatie van anorganische stoffen

Chemo-autotroof

Organismen die chemosynthese gebruiken als energiebron voor de koolstofassimilatie

Voortgezette assimilatie

Vorming van koolhydraten eiwitten vetten en DNA uit glucose

Consumenten

Heterotrofe organismen die organische stoffen opnemen als voedsel

Dissimilatie

Afbraak van organische moleculen

Reducenten

Organismen die dode resten afbreken tot anorganische stoffen

Piramide van aantallen

Grafische weergave van de aantallen organismen per trofisch niveau

Biomassa

Totale gewicht van alle organische stoffen

Piramide van biomassa

Grafische weergave van de biomassa van elk trofisch niveau

Bruto primaire productie (BPP)

Alle biomassa die in een ecosysteem door producenten wordt gevormd

Netto primaire productie (NPP)

De biomassa die producenten gebruiken voor het vormen van nieuwe weefsels

Productiviteit

De hoeveelheid energie die door een trofisch niveau wordt vastgelegd in organische stoffen

Successie

Proces waarbij de soortensamenstelling in een gebied verandert en het ecosysteem geleidelijk overgaat in een ander ecosysteem

Pioniersoorten

De eerste soorten die zich vestigen binnen een ecosysteem

Pionierecosysteem

Eerste stadium van successie ecosysteem dat als eerste ontstaat in een onbegroeid gebied

Gelaagdheid

Situatie waarbij de vegetatie van een ecosysteem bestaat uit verschillende lagen

Climaxecosysteem

Laatste stadium van successie

Primaire successie

Successiereeks die begint op een kale ondergrond

Secundaire successie

Successiereeks die begint op een ondergrond die humus bevat

Gradiëntecosysteem

Ecosysteem met geleidelijke overgangen

Indicatorsoorten

Soorten die een aanwijzing geven over een kenmerk van het milieu waarin ze voorkomen

Modelleren

Vereenvoudigde voorstellingen van de werkelijkheid maken en uitproberen op de computer

Omslagpunt

Overgang tussen twee evenwichtssituaties