Passage 2

ancient Mediterranean

vùng Địa Trung Hải thời cổ đại

the first and second millennia BCE

thiên niên kỷ thứ nhất và thứ hai trước Công nguyên

sail around the Mediterranean

đi thuyền khắp vùng Địa Trung Hải

avoid pursuers

tránh né những người truy đuổi

spring to mind

bất chợt hiện lên trong đầu

a crew of misfits

một nhóm người lập dị, không hòa nhập với xã hội

daredevils and adventurers

những người liều lĩnh và ưa phiêu lưu

in command of

chỉ huy, nắm quyền điều khiển

sailing ship

tàu buồm

the Caribbean Sea

biển Caribe

swashbucklers

những tay phiêu lưu liều lĩnh, thường gắn với hình tượng cướp biển

spread fear across

gieo rắc nỗi sợ hãi khắp

prowl the Mediterranean

lùng sục, hoạt động khắp vùng Địa Trung Hải để tìm mục tiêu

raid merchant ships

đột kích, cướp bóc các tàu buôn

merchant ships

tàu buôn, tàu chở hàng hóa thương mại

threaten vital trade routes

đe dọa các tuyến thương mại thiết yếu

vital trade routes

những tuyến đường thương mại có vai trò sống còn

despite all efforts

bất chấp mọi nỗ lực

the might of ancient states

sức mạnh quân sự và chính trị của các quốc gia cổ đại

piracy

nạn cướp biển, hoạt động cướp biển

remain unchanged

không thay đổi, vẫn giữ nguyên tình trạng

directly threaten the interests of

trực tiếp đe dọa lợi ích của

ancient Rome

La Mã cổ đại

the Roman Republic

Cộng hòa La Mã

organise a massive fleet

tổ chức, huy động một hạm đội quy mô lớn

massive fleet

hạm đội hùng hậu

eliminate piracy

xóa bỏ nạn cướp biển

under the command of

dưới sự chỉ huy của

Roman general

vị tướng La Mã

eradicate piracy

quét sạch, loại bỏ hoàn toàn nạn cướp biển

transform A into B

biến A thành B

Mare Nostrum (Our Sea)

Biển của chúng ta; tên người La Mã dùng để gọi Địa Trung Hải

be first recorded in

lần đầu tiên được ghi chép lại trong

ancient Egypt

Ai Cập cổ đại

during the reign of

dưới triều đại, trong thời gian trị vì của

Pharaoh

pharaon, vị vua của Ai Cập cổ đại

it is reasonable to assume that

có cơ sở hợp lý để cho rằng

predate

xuất hiện hoặc tồn tại trước

powerful civilisation

nền văn minh hùng mạnh

partly due to

một phần là do

hold great importance

có tầm quan trọng rất lớn

geography

đặc điểm địa lý

the Mediterranean region

khu vực Địa Trung Hải

predominantly fertile

phần lớn có đất đai màu mỡ

rugged and hilly

địa hình gồ ghề, nhiều đồi núi

mountainous

có nhiều núi, địa hình miền núi

inhabitants

cư dân, những người sinh sống tại một khu vực

rely heavily on

phụ thuộc rất nhiều vào

marine resources

tài nguyên biển

possess good seafaring skills

có kỹ năng đi biển thành thạo

seafaring skills

kỹ năng đi biển, điều khiển tàu thuyền

unsurpassed knowledge

sự am hiểu vượt trội, khó ai sánh bằng

local coastline

đường bờ biển địa phương

sailing routes

các tuyến đường đi biển

during hardships

trong những giai đoạn khó khăn

turn to piracy

chuyển sang hoạt động cướp biển

further benefit

tiếp tục mang lại lợi thế cho

numerous coves

nhiều vịnh nhỏ, kín gió

along the coast

dọc theo bờ biển

strike undetected

tấn công mà không bị phát hiện

the invention of

sự phát minh ra, sự ra đời của

ocean-going caravels

tàu buồm caravel có khả năng đi biển xa

cross long distances

vượt qua những khoảng cách xa

over open water

trên vùng biển khơi, xa bờ

the ancient world

thế giới cổ đại

be restricted to

bị giới hạn trong, chỉ có thể sử dụng

well-known navigable routes

các tuyến đường thủy quen thuộc mà tàu thuyền có thể đi qua

navigable routes

những tuyến đường thủy có thể lưu thông bằng tàu thuyền

follow the coastline

đi dọc theo đường bờ biển

be caught in a trap

rơi vào bẫy, bị mắc kẹt

slow merchant ship

tàu buôn di chuyển chậm

laden with goods

chất đầy hàng hóa

have no other option but to

không còn lựa chọn nào khác ngoài việc

surrender

đầu hàng

knowledge of the local area

sự am hiểu địa hình, khu vực địa phương

avoid retaliation

tránh bị trả đũa

retaliation

hành động trả đũa, đáp trả sau khi bị tấn công

state fleet

hạm đội của một quốc gia

resort to

phải dùng đến, tìm đến như một giải pháp

resort to pirates' services

sử dụng dịch vụ của cướp biển để đạt mục đích

during wartime

trong thời chiến

employ their skills

tận dụng kỹ năng của họ

against their opponents

để chống lại đối thủ

pirate fleet

hạm đội cướp biển

serve in the first wave of attack

tham gia đợt tấn công đầu tiên

the first wave of attack

đợt tấn công mở màn

prepare the way for

mở đường, tạo điều kiện cho

navy

hải quân

be known for

nổi tiếng vì, được biết đến nhờ

provide safe harbours

cung cấp những bến cảng an toàn

safe harbours

những bến cảng an toàn, nơi tàu thuyền có thể trú ẩn

in return

đổi lại

boost the local economy

thúc đẩy kinh tế địa phương

local economy

nền kinh tế địa phương

the first known record of

ghi chép cổ nhất hiện được biết đến về

a named group of pirates

một nhóm cướp biển được xác định bằng tên gọi cụ thể

during the rule of

dưới thời cai trị của

the Amarna Letters

Thư Amarna, bộ sưu tập thư ngoại giao thời Ai Cập cổ đại

extracts of diplomatic correspondence

những đoạn trích từ thư từ ngoại giao

diplomatic correspondence

thư từ trao đổi chính thức giữa các nhà cai trị hoặc quốc gia