szybkie antybiotyki

leki gruźlica I rzut

ryfampicyna

izoniazyd

pirazynamid

streptomycyna

etambutol

leki gruźlica II rzut

kw. paraaminosalicylowy

cykloseryna

fluorochinolony (np. cyprofloksacyna)

kapreomycyna

leki bakteriostatyczne na gruźlice

etambutol (1 rzut)

kw. paraaminosalicylowy

cykloseryna

reszta to bakteriobójcze

leki na trąd

dapson i inne sulfonamidy

ryfampicyna

klofazymina

mechanizm fluorochinolony !!! inhibitory gyrazy

inhibitory gyrazy

• silnie blokują topoizomerazę typu II bakterii (gyrazę) i bakteryjną topoizomerazę typu IV

• zaburzają replikację DNA

działają bakteriobójczo

fluorochinolony 3 nazwy

-floksacyna

cyprofloksacyna

pefloksacyna

ofloksacyna

i jeszcze z III gr. lewofloksacyna

wskazania fluorochinolony

zakażenia układu moczowego

przewlekłe zapalenia gruczołu krokowego

zakażenia w przebiegu mukowiscydozy

biegunka podróżnych

dur brzuszny i salmonellozy

wąglik - leczenie i profilaktyka

zakażenia kości i stawów oraz skóry i tkanki podskórnej

zapalenie otrzewnej i ostre zapalenie trzustki

niepowikłana rzeżączka i chlamydiowe zakażenie dróg moczowo-płciowych

działania niepożądane fluorochinolony

1. nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka

2. zawroty, bóle głowy

3. bezsenność

4. zaburzenia nastroju

5. drgawki

6. uszkodzenie chrząstek wzrostowych

7. uszkodzenie ścięgien

8. u dorosłych - tendinitis i pękanie ścięgien - głównie Achillesa

9. fototoksyczność

10. wydłużenie odstępu QTc i zaburzenia rytmu serca

spektrum fluorochinolony

bakterie Gram-ujemne:

1. rodzaj Haemophilus

2. rodzaj Salmonella

3. rodzina Enterobacteriaceae

4. Pseudomonas aeruginosa (tylko cyprofloksacyna)

Wykazują niewielką aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich

mechanizm antybiotyki aminoglikozydowe

nieodwracalne inhibitory syntezy białek w bakteriach

bakteriobójczość:

dyfuzja bierna przez poryny->aktywny transport do wnętrza bakterii->połączenie z podj. 30S rybosomu->hamowanie inicjacji translacji->rozpad polisomów

nazwy antybiotyki aminoglikozydowe

streptomycyna

gentamycyna

neomycyna

kanamycyna

paromycyna

tobramycyna

plazomycyna

spektrum antybiotyki aminoglikozydowe

streptomycyna→Mycobaterium tuberculosis

ogólnie: tlenowe bakterie Gram-ujemne

gram dodatnie->najbardziej gronkowce

nie działają na bakterie beztlenowe !

wskazania antybiotyki aminoglikozydowe

streptomycyna→gruźlica 1 rzut, dżuma, tularemia, bruceloza

reszta:

1. ciężkie zakażenia tlenowymi pałeczkami Gram ujemnymi w skojarzeniu z antybiotykami beta laktamowymi

2. Pseudomonas aeruginosa

3. zakażenia chorych z neutropenią

4. zapalenie wsierdzia, otrzewnej, opon mózgowo-rdzeniowych

5. powikłane zakażenia dróg moczowych

6. mukowiscydoza

działania niepożądane antybiotyki aminoglikozydowe

1. ototoksyczność

2. nefrotoksyczność

3. ostra niezapalna niewydolność nerek

4. nasilanie blokady nerwowo-mięśniowej

5. objawy alergii

6. uszkodzenie nerek i ucha płodu (teratogenna)

makrolidy mechanizm

działają bakteriostatycznie

• wiążą się z 23S rRNA podj. 50S →etapi elongacji łańcucha

• blokada inicjację translacji

• kumulują się w makrofagach

działają bakteriobójczo wobec wrażliwych bakterii

hamują P450 niektóre

makrolidy nazwy

erytromycyna

roksytromycyna

klarytromycyna

spiramycyna

midekamycyna

makrolidy spektrum

1. bakterie gram dodatnie (pneumokoki, gronkowce, paciorkowce, Corynebacterium sp.), Legionella pneumophila, H. pylori, Listeria sp.

2. mikoplazmy

3. chlamydie

4. niektóre prątki atypowe (Mycobacterium kansasii, Mycobacterium scrofulaceum)

5. niektóre bakterie gram ujemne (Neisseria sp., Bordetella pertussis, Bartonella. sp)

6. Borrelia burgdorferi, Treponema pallidum, Campylobacter sp.

7. Haemophilus influenzae ograniczona podatność

8. Enterobacteriaceae niewrażliwe z wyjątkiem Shigella

klarytromycyna: Toxoplasma gondii, Mycobacterium leprae

makrolidy wskazania

erytromycyna→prokinetyk czasem

spiramycyna→toksoplazmoza w ciąży

1. eradykacja H. pylori

2. Legionelloza (duże dawki)

3. leczenie i profilaktyka krztuśca, błonicy

4. zakażenia górnych dróg oddechowych

5. inne zakażenia pozaszpitalne u chorych z nadwrażliwością na antybiotyki b-laktamowe

6. zakażenia odzębowe

7. zakażenia prątkami atypowymi (Mycobacterium avium intracellulare)

makrolidy niepożądane

leki stosunkowo bezpieczne

1. nudności i wymioty

2. biegunka

3. sole erytromycyny-> cholestaza, zapalenie wątroby o podłożu alergicznym, zaczerwienienie skóry, gorączka, eozynofilia)

4. sole dożylnie->zapalenie żyły w miejscu iniekcji

5. hamują aktywność enzymów cyt. P450, zwiększając stężenia teofiliny, cyklosporyny, fentanylu, metyloprednizolonu

antybiotyki beta laktamowe mechanizm

• hamowanie syntezy peptydoglikanu ściany bakterii na etapie łączenia poprzecznymi wiązaniami krzyżowymi pojedynczych łańcuchów (transpeptydylacja)

• ich głównym punktem uchwytu są białka wiążące penicyliny (PBP)

dla gram+ →liza mechaniczno-osmotyczna

dla gram- →liza + aktywacja autolizyn

bakteriobójczo poza bakteriostatyczną benzylopenicyliną

działania niepożądane penicyliny

1. reakcje uczuleniowe

2. niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość

3. zespół Nicolau

4. przeciążenie sodem/potasem (benzylopenicylina)

5. reakcja Jarischa-Herxheimera (benzylopenicylina)

6. zespół Hoigne’a (benzylopenicylina prokainowa)

syntetyczne: cholestaza, uszkodzenie wątroby, dysbakteriozy, osutki plamisto-grudkowe, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

wskazania penicyliny naturalne

1. schorzenia paciorkowcowe - angina, róża, ropnie, płonica

2. promienica

3. meningokoki

4. niektórymi bakteriami beztlenowymi

5. wąglik

6. zatrucie muchomorem sromotnikowym →benzylopenicylina

7. prokainowa i benzatynowa→rzs u dzieci

wskazania cefalosporyny (do pytania o wskazania b-lakt)

angina paciorkowcowa

zakażenia Staphylococcus aureus

pozaszpitalne zakażenia górnych dróg oddechowych, dróg moczowych i tkanki podskórnej

zaostrzenie POChP

Neisseria gonorrhoeae