🌱🦠 Mikrobiologia - 🔬🧫 Laby - 🧫🪴 Podłoża

Dzień sznura się zbliża...

🧫🍲 (Pożywki) mikrobiologiczne.

– Zawierają one składniki dobrane odpowiednio do hodowli danego gatunku bakterii.

🔬🧬 Nazwij i opisz element pozwalający na hodowlę bakterii.

🚿🚫 Przygotowane podłoża muszą być wcześniej wyjałowione, by nie zawierały żadnych żywych mikroorganizmów.

🌡⚠ Opisz warunki, które muszą zostać spełnione przez podłoże przed jego użyciem oraz wyjaśnij czemu to ważne.

🦠📥 Inokulum.

🏷🦠 Podaj inną nazwę na mikroorganizm, który zasiedla podłoże.

🎯📝 Cele badawcze:

• 🏞 izolacja drobnoustrojów ze środowiska;

• 🧮 określanie liczebności drobnoustrojów;

• 🧽 otrzymywanie czystych kultur bakterii;

• 🔍 identyfikacja szczepów bakterii;

• 📦 przechowywanie szczepów bakterii.

📋🔬 Do jakich celów badawczych używa się pożywek? [5]

1. ⚙🧪 Musi zawierać związki chemiczne (wzrost/energia);

2. 📊✅ Musi mieć odpowiednie:

   • 💦 ciśnienie osmotyczne (izotoniczność);

   • 🫧 potencjał oksydoredukcyjny (rH);

   • 🫟 pH (zazwyczaj 7,0–7,6);

3. 🔍✅ Musi być:

   • 🫟 zbuforowane;

   • 💦 odpowiednio wilgotne;

   • 🧽 jałowe;

   • 🪟 (Dodatkowo) klarowne.

📏💧 Podaj cechy, którymi powinna charakteryzować się pożywka. [8]

Parametry fizykochemiczne niezbędne do wzrostu

🔍⚗ Skład chemiczny:

• 🧱 źródło pierwiastków budulcowych (C, N, P, S);

• 🤖 określone kationy metali i mikroelementy;

• ⚡️ źródło energii;

• 🧩 czynniki o działaniu wybiórczym;

• 🫟 wskaźniki pH;

• ⬆ czynniki wzrostowe (dla auksotrofów);

• ↘ czynniki obniżające potencjał redoks.

🧪📋 Opisz skład chemiczny pożywek.

Grupy związków i pierwiastków wchodzących w skład

📊🪴 Klasyfikacja ze względu na skład podłoża:

• 🤖 Podłoża syntetyczne (np. podłoże Davisa);

• 💎 podłoża mineralne (np. podłoże AB);

• ❓ podłoża o nie w pełni zdefiniowanym składzie (np. podłoża złożone);

• 🤏 podłoża minimalne;

• 💪 podłoża pełne (np. bulion odżywczy).

🗂🧪 Opisz klasyfikację podłóż ze względu na skład. Podaj przykład podłoża każdego rodzaju.

Podział oparty na definicji chemicznej składników

📊🪣 Klasyfikacja podłóż ze względu na konsystencję:

• 💧 podłoża płynne (np. bulion odżywczy/wzbogacony);

• 🧊 podłoża półpłynne;

• 🎱 podłoża stałe (np. agar odżywczy).

🌊🧱 Opisz klasyfikację podłóż ze względu na konsystencję. Podaj przykład każdego podłoża. [3]

Podział oparty na stanie skupienia

📊🔩 Klasyfikacja ze względu na zastosowanie:

• 🎯 wybiórcze;

• 🚥 różnicujące;

• 🔍 wybiórczo-różnicujące.

⚙👀 Opisz klasyfikację podłóż ze względu na zastosowanie. [3]

Podział funkcjonalny w diagnostyce

• ⚖ Mają ściśle określony skład ilościowy;

• 🧪 Mają ściśle określony skład jakościowy;

• ⏳ Bakterie rosną na nich wolniej niż na pełnych podłożach.

📐🧬 Scharakteryzuj podłoża syntetyczne. [3]

Precyzja składu i tempo wzrostu

• 🪨📉 Mają ściśle określony skład ilościowy i jakościowy;

• 🌃 Nie zawierają związków organicznych;

• ⏳ Bakterie rosną na nich wolniej niż na pełnych podłożach.

🚫🥩 Scharakteryzuj podłoża mineralne. [3]

Rodzaj składników odżywczych i tempo wzrostu

🥩❓ Zawierają składniki pochodzenia naturalnego;

W ich skład mogą wchodzić np. peptony, ekstrakty, hydrolizaty białkowe.

🍲🧬 Scharakteryzuj podłoża o nie w pełni zdefiniowanym składzie.

Pochodzenie składników

🌿🐮 Są sporządzone z naturalnych, niezmodyfikowanych (lub nieznacznie) surowców pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego.

🥔🍖 Scharakteryzuj podłoża naturalne.

Typ surowców

🥣➕ Zaliczane są do podłoży o nie w pełni zdefiniowanym składzie;

📊🔍 W ich skład mogą wchodzić:

• 🍼 peptony;

• 🧪 ekstrakty:

  • 🐾 z tkanek zwierzęcych;

  • 🌱 z tkanek roślinnych;

  • 🍄‍🟫 drożdży;

• 🍼 hydrolizaty białkowe;

🍲🧪 Scharakteryzuj podłoża złożone.

Typowe składniki organiczne i dodatki

📉🧬 To podłoża zawierające jedynie te związki, które są niezbędne do wzrostu danego mikroorganizmu.

🔍🥤 Przykład dla Escherichia coli - podłoże Davisa.

🔍🇮🇹 Przykład dla Halothiobacillus neapolitanus - podłoże AB.

📉🦠 Scharakteryzuj podłoża minimalne.

Wymagania odżywcze i przykłady

📈🚀 To podłoża zawierające związki niezbędne do wzrostu oraz składniki wpływające na optymalny wzrost bakterii.

🚀🦠 Scharakteryzuj podłoża pełne.

Wpływ na dynamikę wzrostu

🌊🦠 Namnożenie dużej biomasy mikroorganizmów.

🔍💉 Badanie wpływu czynników na mikroorganizmy.

🔍🧫 Przykłady: bulion odżywczy, bulion wzbogacony.

🧪🌊 Opisz podłoża płynne. Określ, do jakich celów się je stosuje. Podaj przykłady.

Zastosowania badawcze i hodowlane

📊🔍 Skład:

• 🥩 ekstrakt mięsny (działanie gorącą wodą na mięso wołowe);

• 🍼 pepton (otrzymywany z tkanek roślinnych lub drożdży pod wpływem enzymów proteolitycznych);

• 🧂 0,5% NaCl.

🍲📋 Opisz skład bulionu odżywczego. [3]

Podstawowe składniki

📊🔍 Skład:

• 🥩 ekstrakt mięsny (działanie gorącą wodą na mięso wołowe);

• 🍼 pepton (otrzymywany z tkanek roślinnych lub drożdży pod wpływem enzymów proteolitycznych);

• 🧂 0,5% NaCl;

• 🍄‍🟫 ekstrakt drożdżowy;

• ⚙ enzymatyczny hydrolizat kazeiny.

🍲🆙 Opisz skład bulionu wzbogaconego. [5]

Składniki podstawowe i wzbogacające

🔍🌱 Składniki organiczne:

• 🍼 białka, peptydy, aminokwasy;

• 🧂 sole mineralne;

• 🍋 witaminy;

• 🧬 zasady purynowe i pirymidynowe.

🍖💊 Jakie składniki organiczne zawiera bulion wzbogacony?

Grupy biomolekuł

🧪🥣 Do podłoża płynnego należy dodać:

• 🧊 półpłynne: 0,1–0,7% agaru;

• 🎱 stałe: 1–2% agaru.

🍮🧱 Jak otrzymuje się podłoża półpłynne i stałe?

Ilość czynnika żelującego

🌿🍮 To składnik podłoży uzyskiwany z krasnorostów.

🔍🧩 Głównym składnikiem jest polisacharyd zbudowany z:

• 🦴 estrów soli wapniowych, galaktozy i kwasu siarkowego (VI);

• 🧲 estrów soli magnezowych, galaktozy i kwasu siarkowego (VI).

📐🧪 Schemat estru:

• 🧲 2 (Reszta galaktozy - O - SO3)Mg;

• 🦴 2 (Reszta galaktozy - O - SO3)Ca.

🌿❓ Czym jest agar? Jaki jest jego główny składnik?

Pochodzenie i budowa chemiczna

1. 🧊🌡 Tworzy żel w wodzie o temp. 80–90°C;

2. 🎱🌡 Krzepnie w temp. 40–45°C;

3. 🎱🌡 Konsystencja stała w temperaturach inkubacji (do 65°C);

4. ☠✅ Nie zmienia właściwości po sterylizacji;

5. 🦾🦠 Nie jest trawiony przez większość mikroorganizmów.

🏆🍮 Jakie są zalety agaru? [5]

Właściwości termiczne i biologiczne

1. 🧮🦠Określanie liczby bakterii;

2. 🧽🦠 Izolowanie czystych kultur;

3. 📦🦠 Przechowywanie bakterii (skosy);

4. 🔍🦠 Identyfikacja bakterii (podłoża różnicujące).

📋🧱 Podaj zastosowania podłóż stałych. [4]

Metody ilościowe i jakościowe

1. 🌡💧 Praca z bakteriofagami;

   • 💦 podłoże płynne + 0,7% agaru;

2. ✅▶ Badanie zdolności do ruchu;

   • 💉 szczepienie igłą słupka zawierającego podłoże z 0,5% agaru;

3. 📦🦠 Przechowywanie bakterii;

   • 🪄 posiew na słupki zawierające podłoże z 0,7% agaru;

4. 🚫🫧 Hodowla bakterii beztlenowych aerotolerancyjnych i mikroorganizmów mikroaerofilnych;

   • 🫟 dodatek 0,1% agaru dla lepkości.

📉🏊 Opisz skład podłóż półpłynnych w odniesieniu do zastosowania.

Stężenia agaru dla konkretnych badań

1. 🍮🦴 Żelatyna (historycznie);

   • używana historycznie, niewygodna ze względu na rozkładalność przez wiele bakterii;

2. 💦✏ Żel krzemionkowy (uwodniony ditlenek krzemu);

🧪🧊 Nazwij inne czynniki używane do zestalania podłóż. [2]

Alternatywy dla agaru

1. 🏜🌋 Gdy mikroorganizmy nie tolerują agaru;

2. ⛓‍💥🧊 Gdy mają właściwości agarolityczne;

3. 🪴💎 Gdy podłoże musi być całkowicie mineralne;

4. 🦠🌋 Dla prokariotów ekstremofilnych (pH, temp, ciśnienie).

🚫🌿 Kiedy zamiast agaru stosuje się żel krzemionkowy? [4]

Specjalne wymagania hodowlane

🎯🕵 Stosowane w celu wyizolowania z mieszaniny mikroorganizmów o konkretnych właściwościach fizjologicznych i metabolicznych.

🛡🛑 Sprzyjają rozwojowi danej grupy bakterii, hamując inne.

🎯🦠 Opisz podłoża wybiórcze. Scharakteryzuj sposób selektywnego działania podłóż wybiórczych.

Cel stosowania

1. 🧪🔍 Dodanie do podłoża odpowiedniego czynnika selekcyjnego

   • 💊 antybiotyk - przy izolowaniu bakterii opornych na dany związek;

   • 🧂 NaCl o stężeniu 7,5% - przy izolowaniu gronkowców (Staphylococcus);

2. 🚫🧪 Brak określonych związków (organicznych, czynników wzrostowych, azotu):

   • 🌱 brak związków organicznych - wzrost określonych autotrofów;

   • ⬆ brak czynników wzrostowych - wzrost określonych prototrofów;

   • 🌱 brak związków azotu - wzrost prokariotów wiążących azot cząsteczkowy.

🚦🛑 Opisz sposoby hamowania wzrostu.

Mechanizmy dodatnie i ujemne

🌡🕰 Pierwotna izolacja określonego rodzaju mikroorganizmów.

💪♨ Efekt potęguje zastosowanie warunków inkubacji:

• 🐟 beztlenowych (hamuje tlenowce);

• 🌋 wysokiej temperatury (tylko termofile).

🌡📦 Podaj główne zastosowania podłóż wybiórczych.

Izolacja pierwotna i wpływ warunków fizycznych

🎨👀 Wykorzystywane do różnicowania spokrewnionych bakterii na podstawie:

• 🔍 wyglądu kolonii:

  • 🎨 kolor;

  • 🧊 konsystencja;

  • 📏 rozmiar;
    

• 🪴 wyglądu podłoża wokół kolonii.

🌈🔍 Opisz zastosowania podłóż różnicujących.

Cechy makroskopowe hodowli

🧱🖼 Mają wyłącznie konsystencję stałą.

• Jest to spowodowane tym, że pojedyncze kolonie bakterii można uzyskać tylko na podłożach stałych.

🔍🩸 Przykład: agar z krwią.

🧱🧊 Opisz jaką klasyfikację według konsystencji mają podłoża różnicujące, i dlaczego? Podaj przykład.

Wymóg techniczny dla obserwacji kolonii

🛡🎨 Skład podłóż:

• 🚥 składniki różnicujące;

  • 💢 powodują różnicowanie wyglądu kolonii i podłoża;

• 🛑 składniki hamujące;

  • 🛑 hamują wzrost określonych mikroorganizmów.

🚦🌈 Opisz podłoża wybiórczo-różnicujące. Wskaż ich skład.

Dwa mechanizmy działania w jednym podłożu

🟣🦠 Przykład podłoża: podłoże EMB:

• 💩 pozwala wyizolować z kału, i rozróżnić pałeczki z rodziny Enterobacteriaceae;

• 🛑 zawiera czynniki hamujące wzrost bakterii gramdodatnich;

• 🍼 zawiera laktozę i barwniki pozwalające na różnicowanie bakterii:

  • ✅ zdolnych do rozkładu laktozy (Escherichia coli - bordowe kolonie);

  • ❎ niezdolnych do rozkładu laktozy (Salmonella spp. - białe kolonie).

🧪🦠 Podaj przykład podłoża wybiórczo-różnicującego. Wymień składniki, funkcje i obserwacje.

Diagnostyka pałeczek jelitowych