Biologia Komórki: Rybosomy i Siateczka Śródplazmatyczna

Fiszki słownikowe obejmujące budowę, strukturę podjednostek oraz funkcje rybosomów, a także charakterystykę siateczki śródplazmatycznej szorstkiej (RER) i gładkiej (SER).

Rybosomy

Struktury występujące w cytoplazmie i na siateczce szorstkiej, zbudowane z białek oraz rRNA, uczestniczące w syntezie białek.

Podjednostki rybosomu (eukariotycznego)

Składają się z małej ($40S$) i dużej ($60S$) podjednostki, które wspólnie tworzą rybosom ($80S$).

Ergastoplazma

Obszary cytoplazmy zawierające dużą ilość rybosomów, które barwią się zasadochłonnie.

Mała podjednostka rybosomu

Część rybosomu odpowiedzialna za dopasowywanie aminoacylo-tRNA do kodonów.

Duża podjednostka rybosomu

Część rybosomu odpowiedzialna za wytwarzanie wiązania peptydowego.

Sekwencja sygnałowa

Początkowy odcinek syntezowanego peptydu, który decyduje o przytwierdzeniu rybosomu do błon siateczki śródplazmatycznej.

Białka "na eksport"

Białka wytwarzane na rybosomach związanych z siateczką śródplazmatyczną (ER).

Siateczka śródplazmatyczna (ER)

System błon dzielący komórkę na przedziały takie jak kanaliki, wakuole i cysterny.

Siateczka śródplazmatyczna ziarnista (RER)

System spłaszczonych cystern pokrytych rybosomami, obficie występujący w komórkach plazmatycznych i trzustki.

Białko dokujące

Receptor błonowy RER rozpoznający cząsteczkę SRP przyłączoną do dużej podjednostki rybosomu.

SRP

Cytoplazmatyczny kompleks białkowo-nukleinowy przyłączony do dużej podjednostki rybosomu podczas inicjacji dokowania do RER.

Ryboforyny

Białka wiążące dużą podjednostkę rybosomu do błony siateczki szorstkiej po odłączeniu kompleksu SRP.

Siateczka śródplazmatyczna gładka (SER)

System połączonych kanalików odpowiedzialny za syntezę lipidów, metabolizm hormonów steroidowych, detoksykację oraz magazynowanie glikogenu.

Siateczka sarkoplazmatyczna

Szczególna odmiana siateczki gładkiej występująca we włóknach mięśniowych, która magazynuje jony wapnia.