Sejarah Kerajaan Alam Melayu dan Kesultanan Melayu

Set kad imbas perbendaharaan kata sejarah merangkumi kerajaan-kerajaan awal di Alam Melayu (Kedah Tua, Gangga Nagara, Champa, Angkor, Majapahit, Srivijaya), cabaran dan kemasyhuran Kesultanan Johor, serta pengakhiran dan pengurusan perdagangan Kesultanan Melayu Melaka.

Chieh-cha / Kataha / Kalah-bar

Nama panggilan bagi Kerajaan Kedah Tua oleh pedagang dari China (Chieh-cha) serta pedagang dari India dan Arab (Kataha / Kalah-bar).

Guan Kepah

Kawasan penglibatan masyarakat awal yang menjalankan aktiviti perdagangan di Sungai Mas dan menyumbang kepada pengasasan Kerajaan Kedah Tua.

Candi Bukit Batu Pahat

Tinggalan candi agama Hindu yang dibina di Kedah Tua selain candi di Bendang Dalam.

Raja Ganji Sarjuna

Tokoh pengasas bagi Kerajaan Gangga Nagara yang berpusat di Pangkalan pada abad ke-6.

Pangkalan (Gangga Nagara)

Pusat kerajaan dan pelabuhan utama bagi Kerajaan Gangga Nagara di pesisir barat tengah Tanah Melayu yang sering dikunjungi bagi perdagangan bijih timah dan emas.

Chu-Lien

Pengasas Kerajaan Champa pada abad ke-2 yang berjaya membebaskan Champa daripada naungan dan pengaruh China.

Che Bong Nga

Pemerintah Champa yang membawa kemasyhuran dengan meluaskan empayar ke wilayah Dai Viet, membunuh Raja Tran Due Tong, serta mendapat pengiktirafan daripada Dinasti Ming.

Rajadhiraja

Gelaran raja dalam Kerajaan Champa yang diiktiraf sebagai pemerintah mulia, suci, dan dikaitkan dengan Dewa Siva.

Akayet Inra Patra dan Akayet Deva Mano

Karya persuratan dan manuskrip sastera peninggalan Kerajaan Champa.

Jayavarman II

Tokoh dari Chenla yang mengasaskan Kerajaan Angkor pada abad ke-9 dan berpusat di Hariharalaya.

Suryavarman II

Raja Kerajaan Angkor yang masyhur kerana membina Angkor Wat serta berjaya menghalang ancaman daripada Dai Viet dan Champa.

Dewaraja

Gelaran suci bagi pemerintah Kerajaan Angkor yang meletakkan kedudukan raja sebagai jelmaan dewa di bumi.

Baray

Kolam dan sistem takungan air buatan yang dibina di Kerajaan Angkor untuk membekalkan air bagi pertanian dan penanaman padi.

Raden Vijaya

Pengasas Kerajaan Majapahit pada abad ke-13 di Lembah Sungai Brantas dengan bantuan ketenteraan Mongol.

Patih Gajah Mada

Perdana Menteri Majapahit yang masyhur kerana berjaya mengembalikan keamanan, mengetuai keselamatan wilayah, dan menyatukan Nusantara.

Sapta Prabu

Majlis Penasihat Diraja dalam Kerajaan Majapahit yang terdiri daripada golongan kerabat diraja untuk membantu pentadbiran raja.

Tripaksa

Penyatuan dan amalan bersama agama Hindu dan Buddha secara serentak di Majapahit semasa pemerintahan Raja Hayam Wuruk.

Dapunta Hyang Sri Jayanasa

Tokoh yang mengasaskan Kerajaan Srivijaya pada abad ke-7 dan berpusat di Palembang, Sumatera.

Sangramadhanajaya

Raja Srivijaya pada zaman kemasyhuran yang berjaya menguasai laluan laut antarabangsa Selat Melaka dan Selat Sunda.

Yuvaraja dan Pratiyuvaraja

Gelaran pembantu pentadbiran raja dalam Srivijaya; Yuvaraja merujuk kepada Putera Mahkota dan Pratiyuvaraja merujuk kepada Raja Muda.

Kedatuan dan Pradatuan

Dua bentuk pembahagian pentadbiran wilayah yang wujud di bawah pemerintahan Kerajaan Srivijaya.

Raja Kechil

Tokoh yang menyerang Johor pada tahun 1718 dengan mendakwa dirinya putera Sultan Mahmud Shah I dan menggunakan gelaran Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah.

Opu Bugis Lima Bersaudara

Kumpulan pahlawan Bugis yang diminta bantuan oleh Raja Sulaiman untuk mengalahkan Raja Kechil sehingga Raja Sulaiman berjaya ditabalkan menjadi Sultan Johor pada 4 Oktober 1722.

Kota Kara

Kota pertahanan Johor yang dibina oleh Sultan Alauddin Riayat Shah I di Kuala Sungai Telor dengan kubu meriam, bedil, dan pagar pancang kayu seberat 40 kati.

Perjanjian 17 Mei 1606

Perjanjian persefahaman antara Sultan Alauddin Riayat Shah II dengan Admiral Belanda di atas kapal Oranje untuk menggempur dan menewaskan Portugis di Melaka.

Pelabuhan Batu Sawar

Pusat pelabuhan Johor yang menjadi lokasi tumpuan pengumpulan barangan dagangan dari China seperti sutera, seramik, tembaga, teh, dan kuali besi.

Gudang Bawah Tanah (Johor)

Kemudahan keselamatan pelabuhan Johor yang dibina khas bagi menyimpan barangan dagangan dan mengelakkan risiko kebakaran.

Askar Upahan Luar

Pasukan tentera bergaji dari luar yang berkhidmat di Melaka tetapi tidak menunjukkan kesetiaan kepada kerajaan sehingga melemahkan pertahanan Melaka.

Syahbandar

Pegawai pelabuhan Melaka yang menguruskan hal ehwal pasar, gudang, kutipan cukai, kebajikan pedagang, bertindak sebagai hakim pelabuhan, serta mengawal keluar masuk kapal.

Calains

Mata wang timah yang sah digunakan dalam kegiatan perniagaan dan perdagangan di pelabuhan Kesultanan Melayu Melaka.

Cukai Rasmi (Melaka)

Kadar bayaran tetap pelabuhan Melaka iaitu 6% bagi pedagang Arab, India, Ceylon, Siam, dan Pegu, serta 3% bagi pedagang dari kepulauan Alam Melayu.

Orang Laut (Melaka)

Golongan rakyat laut yang taat setia kepada raja Melaka, berperanan sebagai tentera pertahanan pantai, pelayar mahir, dan penunjuk arah jalan laut.