IPR-Familierecht: Huwelijk, Echtscheiding en Kinderbescherming

Flashcards voor het vak Master Familie & Jeugd over IPR-Familierecht, gebaseerd op de opgegeven literatuur en jurisprudentie voor het voorjaarssemester 2026.

Brussel II ter-Verordening

Een Europese verordening die vanaf 1 augustus 2022 de internationale bevoegdheid en erkenning regelt bij echtscheiding en ouderlijke verantwoordelijkheid binnen de EU (behalve Denemarken).

Gewone verblijfplaats (Echtscheiding)

De plaats waar een echtgenoot het permanente of gewone centrum van zijn belangen heeft gevestigd met de bedoeling daaraan een vast karakter te verlenen.

Arrest Hadadi

Een arrest waaruit volgt dat bij een gemeenschappelijke nationaliteit de rechter van dat land bevoegd is (art. 3 sub b Brussel II ter), ongeacht of er een nauwere band met een ander land bestaat.

Openbare-orde-exceptie (Art. 10:6 BW)

Het voorbehoud dat vreemd recht niet wordt toegepast indien de toepassing ervan kennelijk onverenigbaar is met de fundamentele waarden van de Nederlandse rechtsorde.

Buitengrenscriterium

Een absolute maatstaf bij de openbare-orde-toets die betrekking heeft op de inhoud van het vreemde recht zelf en of deze de grenzen van een behoorlijke wetgever overschrijdt.

Binnengrenscriterium

Een maatstaf die kijkt of de gevolgen van de toepassing van vreemd recht in een concreet geval naar Nederlandse opvattingen niet te dulden zijn.

Openbare orde in positieve zin

Het denkbeeld dat bepaalde regels van eigen recht zo belangrijk zijn dat zij altijd toegepast moeten worden, met uitschakeling van de verwijzingsregels.

Lex loci celebrationis

De wet van de plaats van huwelijksvoltrekking, die bepalend is voor de wijze waarop een huwelijk wordt gesloten (art. 10:30 BW).

Art. 10:56 BW

De bepaling die Nederlands recht (lex fori) als hoofdregel aanwijst voor de ontbinding van het huwelijk, tenzij echtgenoten een geldige keuze maken voor hun gemeenschappelijk nationaal recht.

Verstoting (Art. 10:58 BW)

Een huwelijksontbinding die uitsluitend door een eenzijdige verklaring van een der echtgenoten tot stand is gekomen; erkenning is in Nederland aan strikte cumulatieve voorwaarden verbonden.

Ouderlijke verantwoordelijkheid

Alle rechten en verplichtingen met betrekking tot de persoon of het vermogen van een kind, inclusief gezagsrecht, omgangsrecht en beschermingsmaatregelen.

Gewone verblijfplaats (Kind)

De plaats die een zekere integratie van het kind in een sociale en familiale omgeving tot uitdrukking brengt, gekenmerkt door een zekere bestendigheid (arrest Mercredi).

Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996

Een verdrag dat de bevoegdheid, het toepasselijke recht en de erkenning regelt voor maatregelen ter bescherming van kinderen en hun vermogen.

Gleichlauf-beginsel

Het principe waarbij de bevoegde rechter bij het treffen van beschermingsmaatregelen zijn eigen recht ($lex fori$) toepast (art. 15 HKV 1996).

Haags Kinderontvoeringsverdrag 1980

Verdrag gericht op de onmiddellijke teruggeleiding van een kind dat ongeoorloofd is overgebracht naar of wordt vastgehouden in een andere verdragsstaat.

Alimentatieverordening

Europese regeling van toepassing op onderhoudsverplichtingen uit familiebetrekkingen, geldend voor procedures vanaf 18 juni 2011.

Forum rei

De bevoegdheid van de rechter van de plaats waar de verweerder zijn gewone verblijfplaats heeft (art. 3 sub a Alimentatieverordening).

Forum actoris

De bevoegdheid van de rechter van de plaats waar de onderhoudsgerechtigde zijn gewone verblijfplaats heeft (art. 3 sub b Alimentatieverordening).

Haags Alimentatieprotocol 2007

De regeling die de verwijzingsregels bevat voor alimentatie, waarbij het recht van de gewone verblijfplaats van de gerechtigde als algemene regel geldt.

Huwelijksvermogensrechtverordening

Europese verordening die de bevoegdheid en het toepasselijke recht regelt voor huwelijksvermogensstelsels van huwelijken gesloten op of na 29 januari 2019.

Arrest Chelouche/Van Leer

HR-arrest uit 1976 dat een getrapte verwijzingsregel introduceerde voor huwelijksvermogensrecht: 1) rechtskeuze, 2) gemeenschappelijke nationaliteit, 3) eerste huwelijksdomicilie, 4) nauwste band.

Onveranderlijkheidsbeginsel

Het uitgangspunt dat het op de datum van de huwelijkssluiting aangewezen recht gedurende de gehele duur van het huwelijk van kracht blijft.

Wagon-stelsel

Een systeem waarbij bij een automatische wijziging van het toepasselijke recht de wijziging alleen gevolgen heeft voor de toekomst (art. 8 lid 1 HKV 1978).

Residuele bevoegdheid (Arrest Sundelind Lopez)

Nationale bevoegdheidsregels (art. 7 Brussel II-bis/ter) mogen alleen worden toegepast indien geen enkele rechter van een lidstaat bevoegd is op grond van de verordening.