1/23
Looks like no tags are added yet.
Bệnh nhân tiêm thuốc cản quang iod được 5 phút, xuất hiện mày đay toàn thân, khó thở, huyết áp tụt. Em nghĩ đến gì và xử trí thế nào?
Đây là phản vệ nặng, có thể đe dọa tính mạng. Ngừng tiêm, gọi cấp cứu, đánh giá ABC, dùng adrenalin tiêm bắp theo phác đồ, hỗ trợ oxy và tuần hoàn.
Bệnh nhân chụp CT có tiêm thuốc cản quang cách đây 2 ngày, nay xuất hiện ban đỏ và ngứa toàn thân. Em nhận định gì?
Có thể là phản ứng quá mẫn muộn. Đánh giá mức độ, điều trị triệu chứng; nếu có phồng rộp da hoặc tổn thương niêm mạc cần khám cấp cứu.
Bệnh nhân từng khó thở và tụt huyết áp sau tiêm thuốc cản quang, nay cần chụp CT có tiêm lại. Em cần làm gì?
Đánh giá lợi ích và nguy cơ, cân nhắc phương pháp thay thế hoặc loại thuốc khác, chuẩn bị phương tiện cấp cứu. Dùng thuốc dự phòng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.
Creatinin của bệnh nhân tăng từ 100 lên 130 µmol/L sau 48 giờ tiêm thuốc cản quang. Em nhận định gì?
Creatinin tăng 30 µmol/L trong 48 giờ, đạt tiêu chuẩn xét đến tổn thương thận cấp theo tiêu chí thường dùng. Cần đánh giá chức năng thận, lượng nước tiểu và các nguyên nhân khác.
Bệnh nhân có eGFR 25 mL/phút/1,73 m², được chỉ định CT có tiêm thuốc cản quang iod. Em cần lưu ý gì?
Bệnh nhân có nguy cơ tổn thương thận cao. Cân nhắc phương pháp thay thế, đánh giá lợi ích–nguy cơ và bù dịch nếu phù hợp với tình trạng tim thận.
Bệnh nhân nghi bệnh lý cấp tính cần chụp CT tiêm thuốc cản quang ngay, nhưng chưa có kết quả creatinin. Em xử trí thế nào?
Không trì hoãn chẩn đoán cấp cứu một cách máy móc. Đánh giá nguy cơ thận, thực hiện khảo sát khi lợi ích vượt nguy cơ và theo dõi sau đó.
Bệnh nhân có eGFR 25, đã tiêm thuốc cản quang iod và cần tiêm lần nữa sau 24 giờ. Em cần lưu ý gì?
Suy giảm chức năng thận làm tăng nguy cơ tổn thương thận. Nếu không cấp thiết, cân nhắc trì hoãn; nếu cấp thiết, đánh giá lợi ích–nguy cơ trước khi tiêm lại.
Bệnh nhân đang lọc máu, chức năng thận rất thấp, được chỉ định MRI có tiêm gadolinium. Em cần lưu ý gì?
Suy thận nặng làm tăng nguy cơ NSF với một số thuốc gadolinium. Cân nhắc MRI không tiêm hoặc thuốc có nguy cơ thấp hơn nếu thực sự cần thiết.
Bệnh nhân suy thận nặng từng tiêm gadolinium, sau đó xuất hiện ngứa, đau, sưng và da dày cứng dần. Em nghĩ đến bệnh gì?
Cần nghĩ đến NSF, một biến chứng liên quan gadolinium ở người suy thận nặng. Cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và xác định chẩn đoán.
Bệnh nhân có eGFR 20, cần MRI và được đề xuất dùng Omniscan (gadodiamide). Em có lưu ý gì?
Omniscan thuộc nhóm gadolinium nguy cơ cao gây NSF. Nên tránh dùng ở bệnh nhân này nếu có lựa chọn phù hợp an toàn hơn.
Trong lúc tiêm thuốc cản quang, bệnh nhân đau và sưng nhẹ tại vị trí đặt kim. Em xử trí thế nào?
Có thể là thoát mạch thuốc cản quang. Ngừng tiêm, nâng cao chi, chườm lạnh theo quy trình và theo dõi diễn biến.
Sau tiêm, bàn tay bệnh nhân sưng căng nhanh, đau tăng, tê bì và giảm vận động. Em xử trí thế nào?
Có nguy cơ tổn thương mô nghiêm trọng hoặc hội chứng chèn ép khoang. Cần báo bác sĩ và đánh giá ngoại khoa khẩn cấp.
Bệnh nhân đái tháo đường dùng metformin, eGFR 65, không có tổn thương thận cấp, cần CT tiêm thuốc cản quang iod tĩnh mạch. Có cần ngừng thuốc không?
Thông thường không cần ngừng metformin chỉ vì tiêm thuốc cản quang tĩnh mạch khi chức năng thận ổn định. Nếu có tổn thương thận cấp hoặc eGFR dưới 30, cần đánh giá và xử trí theo hướng dẫn.
Bệnh nhân cường giáp được chỉ định CT tiêm thuốc cản quang iod. Em cần lưu ý gì?
Lượng iod có thể làm nặng tình trạng cường giáp ở một số bệnh nhân. Cần đánh giá tình trạng tuyến giáp và trao đổi với bác sĩ điều trị.
Bệnh nhân có tiền sử nhược cơ cần tiêm thuốc cản quang iod. Em cần lưu ý gì?
Cần thận trọng vì có khả năng làm nặng triệu chứng nhược cơ ở một số trường hợp. Đánh giá lợi ích–nguy cơ và theo dõi hô hấp khi cần.
Bệnh nhân có u tủy thượng thận (pheochromocytoma), cần khảo sát có sử dụng thuốc cản quang. Em cần lưu ý gì?
Cần thận trọng với nguy cơ biến động huyết áp và cơn tăng huyết áp. Phải phối hợp bác sĩ điều trị và kiểm soát huyết áp phù hợp.
Bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối đang lọc máu định kỳ, cần CT có tiêm thuốc cản quang iod. Có cần lọc máu cấp cứu ngay sau chụp không?
Thông thường không cần lọc máu cấp cứu chỉ để loại bỏ thuốc cản quang iod. Tiếp tục lịch lọc máu thường quy, trừ khi có chỉ định lâm sàng khác.
Người mẹ đang cho con bú được chỉ định MRI có tiêm gadolinium. Có cần ngừng cho bú không?
Thông thường không cần ngừng cho bú hoặc vắt bỏ sữa vì lượng gadolinium vào sữa rất nhỏ và hấp thu qua ruột trẻ rất thấp.
Phụ nữ mang thai cần khảo sát có sử dụng thuốc cản quang. Em cần lưu ý gì?
Cần cân nhắc lợi ích–nguy cơ và phương pháp thay thế. Thuốc cản quang iod chỉ dùng khi cần thiết; gadolinium thường tránh dùng trừ khi lợi ích vượt trội nguy cơ.
Trẻ em được chỉ định CT có tiêm thuốc cản quang. Em cần lưu ý gì?
Tính liều theo cân nặng và quy trình chuyên môn, đánh giá nguy cơ suy thận khi cần, theo dõi phản ứng và chuẩn bị phương tiện cấp cứu.
Bệnh nhân chưa nhịn ăn nhưng được chỉ định CT có tiêm thuốc cản quang iod không ion hóa. Có được tiêm không?
Thông thường không cần nhịn ăn chỉ vì tiêm thuốc cản quang tĩnh mạch. Tuy nhiên, phải tuân thủ yêu cầu riêng nếu có gây mê, an thần hoặc quy trình đặc biệt.
Trước khi tiêm, nhân viên y tế làm ấm thuốc cản quang iod. Mục đích là gì?
Làm ấm giúp giảm độ nhớt, giúp thuốc dễ tiêm hơn, đặc biệt khi tiêm với tốc độ cao.
Bệnh nhân nghi thủng đường tiêu hóa cần chụp có chất cản quang. Có nên dùng bari sulfat không?
Thường tránh bari sulfat vì khi rò ra ngoài lòng ruột có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Có thể cân nhắc thuốc cản quang iod tan trong nước tùy trường hợp.
Bệnh nhân vừa chụp CT có tiêm iod, nay cần MRI có tiêm gadolinium trong thời gian ngắn. Em cần đánh giá gì?
Đánh giá chức năng thận, mức độ cấp thiết và nguy cơ của từng thuốc cản quang. Không có quy tắc phải trì hoãn mọi trường hợp; quyết định dựa trên lợi ích–nguy cơ và hướng dẫn chuyên môn.